PEMPTADIS TERTIA; UB. III. 417 
Alis enim vini func^vt medicamentum; alis vi alimentum, faculcates. Quod Galenus in 
lib. De alimentorum facultatibus,aperte oftendir,afferens eas vini vires,quas Hippocrates in 
lib.De ratione vicius ref ert, hv-y d\ TgpqXi; iiiriv a’M’ aSf tpapucixov juaMoi>,id ell,non vt alimeti, 
fed magis vt medicamenti effe: vtienimmedicamcntum,euidenter ac manifefto vinum re- 
ficcat; prsfertim foris adhibitum: vbi,cum nulla cius in alendo aut nutriendo corpore fen- 
titur facultas, (iccitas euidentiusacmanifcftius apparet ac percipitur. 
Vlcen quatenus vicus optimum medicamentum vinum eft: viceris vero, qua vicus eft,fa- 
natio,mediocris eft rcficcatio,auctore Galeno Methodi lib.quarto. 
Hippocrates quoq; vlcera madefacere quscunquc ea fuerint,nifi vino non oportere,fcri- 
ptum reliquit. Nam iiccum,Galenus addi t,fano vicinius elbhumidum vero non fano. 
Quod autem potentia fiue facultate vinum quidem ficcum,non autem hepytiafiuca&u, 
maniteflum. Nam adlu quidem humidum liquidumque vinum eft, ac frigidum quoque ; fi- 
tim eadecaufaetiam fedat,qus frigidi humidique appetentia. Atque hac ipfaadluali (vt fic 
loquamur) humiditatenon medicamentum, fed alimentum, fi quando alluuntur ,exiftit. 
Nutritenim,acfanguinis copiam humiditatcfuaadauget,adaucloque alimento corpus hu- 
meclat; nifi fortallis vetus,potens admodunqnamque prs vetuftate acrefactum , tale liqui, 
dem non modo excalefacit,verum etiam corpus extenuat atque reficcat; vtpote non ad ali¬ 
menti,fed ad medicamenti naturam accedens. 
Quod vero vetuftate necacre,nec medicamcntofumfa&iJm eft,nutrit, humeclat,confe- 
rensvidelicet ad alimenti fanguinisquecopiani; amplius nempe afluali fuahumiditate alen¬ 
do,nutriendo,fouendoque corpore hume<ftans,quam potentia reficcare valeat. 
Genuinum autem ac naturalem calorem vinum refocillat,ventriculo prodeft,tum ad ci¬ 
bi appetentiam inuitat,conco£tionem ciborum proniouet, alimentuque per corporis mem¬ 
bra deducit.roburmolemquecorporisadauget, pituitam extenuat, biliofosac ferofoshuj 
mores per vrinam educit,fudorespromouet,fanguincm ingenerat puriorem, bonum corpo¬ 
ris colorem efficit, acprauum in meliorem commutat.Exmorboemaciatis,&quibuscorpus 
refici opuscft(modbno febricitcnt,Gal.vii.Mcthod.) conducit, vires omnium maxime ac 
celeriter reparat,hilaritatem aclattiriam confert: metus, curas, ac folicitudines, triftitiamq; 
depellit: voluptates parit-fomnum clementer conciliat. 
Atque haicquidem,moderatum viniconfequuntur vfum. 
Immodica vero vini potatio,contraria omnia plane adfert. Temulenti animo turbantur, 
defipiuntjgrauiorique fomno premuntur, ac deinde Apoplexi, articulorum doloribus, vel 
omnino aliis grauiifimiscircumueniuntur malis: cerebro,iocinofe, pulmone aut alio aliquo 
cx internis vifceribus,largioris vini frequentiore potatione vitiatis. 
Auxilio praiterea vinum eft contra Cicutam affumptam,aut Coriandrum recens, Meco- 
mum, Aconita,fungos,aliaque frigida perniciofa; tum Staduerfus ferpentum morfus, olm- 
niumquei£lus,qua: refrigerando nocent ac necant. 
Facit quoq; vinum ad diuturnas praicordiorum diftentiones,inflationes, cachexiam, hy- 
dropifin,omnesq; generaliter frigidiores ventriculi,iocinoris,lienis,ac etiam vteri affeftus. 
Calterum vinum colore ac fubftantia aqua; fimile, pellucidum, (plcndens,purum, confi- 
ftentia tenue, quod album appellatur, infirmiflimum eft,eoquefiaqua diluatur, exiguum 
omnino fert :vnde& ab Hippocrate oAiyo^ogpv ,id eft,pauciferum dictum. 
Minus iftud quam aliacaput ferit, aut neruos offendit; ventriculo interim haud ingra¬ 
tum; facile ac cito in membra diftnbuitur; longe minore cum periculo quam aliud quoduis 
febricitantibus coceditur(nifi phlegmonis fufpicio adiit) non raro in intermittentibus vtili— 
ter admittitur; cor.coffionem fiquidcm,vt Galen. vm. Method. adiuuat.femicrudos hu¬ 
mores concoquit, vrinas & fiidoresmouct: Laborantibus peruigiliis, curis, triftitia, ac de¬ 
fatigatis vtile. 
Nigrum vero in tenfi videlicet ruboris, craffum,non facile digeritur, aut ad veficam per¬ 
meat; cerebrum cito tentat, ac ebrietatem facit;concoffu difficilius,circa prxeordia diutius 
hairet; Iecur lienemve facile obftruic aluum fere adftringit; fed tamen plus alit,fanguinique 
generando accommodatiffimum; carne citius quam alia corpus replet. 
Quod vero diluto ac vermiculo colore rubet,ori vt plurimum gratius eft, ventriculo vti- 
lius,nnnus tarde ac difficulter digeritur,minus caput ferit, minus circa praicordia hairet, fa- 
ciliusque quam nigrum ad veficam defcendit:adftringit tamen & aluum,fi modo maturum 
fit,nam eiufmodi cruda & auftera frpenumero debilem ventriculum perturbant, & aluum 
commouent. 
KlppovCiue fuluum vinum in medio effe apparet, tenuis &lcraffieconfiftentia:;alioqui in¬ 
ter omniacalidiffimum; ab Hippocrate hanc ob cauffam oimSiq appellatur, & tale quidem 
m 4 non 
