PEMPTAD 1 S QJVINT^ LIB. IUI, 699 
C A P. XIX. 
A N G v s T A , laciniata, ac difleifta, non ta¬ 
men magna Nafturtio funt foliola :cauli¬ 
culi rotundi, pedealtiores, flofculis primum al¬ 
bidis, deinde valuulis paruis rotundiufculis gra- 
uidi ; in quibus lemen ruffo colore rubens. 
In hortis feritur: quocunque folo prouenic, 
pricferrim fi rigetur. 
Quoduis anni tempus,excepta hyeme,ad 
facioncm eius commodum: celeri ter enafcitur: 
citoquoque in caulem aiTurgit,ac femen perfi- 
cit.quod tamen ferius fatum eft,non ita cito 
attollitur. 
GraxisxapJVubra quibufdam &cxoLumu , fjJ\t- 
/upicvt inter nothas voces habetur: Latinis Na- 
fturtiuimnonnullisverd mutuata, i Germani¬ 
cas:Gallica appellatione, voce Creffio: Ger¬ 
manis Jvicfj/ & garttn frcf:: Belgis Itrrflc / & Ijoffi 
ftcilfe: Italis Nafturtio , & Agretto-. HiipanisA/ii- 
Jluerco.morritort,&Cmefturco: Gallis Crejfex, &C 
Crejfon du Iardin : Anglis «Haarbpn crcljpiS / auc 
®oinnc crefTpiS: Bohcmis^hw&mj fXjcridja. 
Nafturtium autem Latinis appellatum, vt 
Varro & Plinius fcntiunt, a naribus torquen¬ 
dis, quodque odore & feminis acrimonia fter- 
nutamenta prouocet. 
Nafturtij autem herba acris &mordax'cft: 
potenter idcirco excalfaciens acrcficcans: fed 
minus tamen cum adhuc virens & tenella eft, 
propter aqueaehumiditatis admixtionem acri¬ 
moniam eius obtundente, adeo vtcum pane 
veluti obfonium, vt Galenus ait, hoc vti liceat: veluti non raro apud Belgas, qui Nafturtio 
cum pane & butyro menfc Maio frequenter vefcuntur. Acetariis vero inditur,veluti Dra¬ 
co & Eruca: atque huius caufa maxime feritur. Facit eadem ad graue illud malum, quod 
Germani Scorbutum appellant: nec minor eft huius, quam vel Cochlearia:, aut Nafturtij 
aquatilis,in hoc morbo vis & facultas. 
Semen Nafturtij multo acrius eft quam herba. calfacit&deficcat ordine propemodum 
quarto : adurentis facultatis particeps, & inter rubefacientia flue tpomyf/ovi; nonpoftremo 
eft loco: proinde ad coxendicis dolores,aliosque veteres, qui rubefieri poftulant, conducibi¬ 
le. Lienem cum meile impolitum extenuare & reprimere Diof. ait: Cum aceto autem ac 
polenta ifchiadicis auxiliatur,& oedemata ac inflammationes difeutit: lepras & impetigines 
abftergit: furunculos,quos Grarci Jbdtwut, cum muria ad fuppurationem ducit. Sorbitioni¬ 
bus admixtum qua: afthmaticis exhibentur,craflos thorjcis humores valenter incidit ac 
educit. Stomacho autem,referente Diofcoridc,inimicum eft: aluum turbat: lumbricos pel¬ 
lit: lienem imminuit: menfescit: fcetus enecat: venerem tamen excitat. 
Exaltodelaplis aut praecipitatis datum confert: (anguinem coagulatum difloluit, & ne 
alicubi incotpore coeat aut coaguletur pnecauet: fudorem etiam mouet, vt recentiorurti 
experientia inuentum ac comprobatum. 
DeBarbarea. C A p. xx, 
A k. B A R E a Rapum ac Napum foliis xnnilatur, qua: tamen lxuiora, ac minus afpera 
funt. caulis re£tus,ftriatus,cubitalis, qui a medio fere ad faftigium vfque tam ipfequam 
eius ramuli flores promunt luteos, ac filiquas oblongas,tcretes, in quibus exiguu m & colore 
ruffum femen, radix mediocriter crafla Sc oblonga eft. 
In campis ac hortis in quibus olera ferutur, tuni & alibi,Veluti fecus femitas ac vias quan¬ 
doque naicitur. 
Tota hyeme viret: flores Maius, Iunius femen largitur. 
Germani 0ont2?ar&CKtlfi:auf nominant, Latine Barbarcam idcirco vocauimus: Belgis 
N N 2. UDintcs 
De T^asfurtio. 
Naftnrrium hortenle. 
