6 
BESCHRYVING van de PEER-BOOM. 
in de Bomen Baan, een goede, loffe, opgevulde Aarde is; 
al ’t welk de volmaking der Vrügten begunftigt. Gelukkig 
is een Hovenier, die zodanige of diergelyke avantagie voor 
zyne Bomen heeft; hy zal met weinig moeite meer uitrig- 
ten, en meer roem verwerven, als een andere, die diergely* 
ke voordeelen des Gronds en Standplaats niet magtig is; 
want, gelyk ik meermalen in het Eerfte Deel gezegt heb, 
het niet volkomen in de magt des Hoveniers is, om de Plan¬ 
ten en Vrugten volmaakt te doen worden, hoe goed hy ook 
zyn Kond: verftaat, als hy niet door gemelde Voordeelen 
begunftigt word, en die tot baat heeft. 
§ 4 - 
Uit het gezegde blykt dan ook, dat men de fyne Peer en, 
inzonderheid Uitlandfche Zoortcn , om ryp en fmakelyk te 
hebben, aan Efpaliers , op een goede Expojitic , (op ’t Zuid- 
Oo/l of Ooft') zetten moet: Evenwel moet zulks niet onver- 
fchillig met alle Zoorten gefchieden, om dat ’er eenige zoor- 
ten zyn, die op Stam , in de vrye Lugt gegroeit, veel fma- 
kelyker worden, als aan Efpalicrs, of ook beter dragen als 
ze vrywilllg opgroeijen. 
§ 5 - 
Deze Boom boord met zyn Wortels dieper in de Grond 
als den Zlppcl-boom, groeid ook doorgaans met regtfcheuti- 
ger Kroon-takken op, en heeft dat eigen, dat de fmakelyk- 
fte Vrugten dikwijs (niet altyd, en meeft van de fynfte 
Zoorten) aan quarlagtig of aan kankerig Hout voortkomen. 
§ 6 . 
De 'bekende Zoorten van Peercn worden alle vermeerdert 
door ’t Enten en Oculeer en , en zulks op driederhande Zoor¬ 
ten van jonge Plantzoenen, als, i. Op zogenaamde wilde, uit 
Zaad gewonnen, Pcer-Struik. 2. Op vroege Portugalfche- 
£>ucc-Struik. 3. Op Haagt Doorn-Struik. De eerfte Strui¬ 
ken worden gebruikt tot opgaande of Stam-bomen. De 
tweede om daar Bouijfons, of Efpalier-hoornen , voor laage 
Ejpaliers, op te enten > dewyl de ftjlueé , van Natuur niet 
groot wordende, die hoedanigheid aan de daar op ge-ente 
Bomen overzet; (I He Deel §. 581). ’t Zelfde doet ook de 
Doorn-Struik, dog deze zoude ik ten eenemaal afkeuren, 
alzo de Peercn daar op ge-ent, doorgaans fteenig en hard 
worden, inzonderheid die reeds van Natuur wat Steenig val¬ 
len ; daar en boven berften ze ligt en blyven dikwils klein: 
Ook willen zelfs, om deze laatfte reden, zommige Zoorten 
van Peeren niet op Ouee ge-ent zyn, maar tieren beft op 
wilde PJant-zoenen. Men befpeurt ook, dat de eerfte Vrug¬ 
ten die aan op £>uee ge-ente jonge Bomen voortkomen, wat 
wreed van fmaak zyn, maar dit verandert, als de Boom eeni¬ 
ge Jaaren ouder geworden is. De Peere-Struiken worden ui(_ 
de Pitten aangequeekt zo als de Appel-Struiken ( Jppelb . § 4.) 
5 7 - 
Wegens de ge-ente Quee-Plantzoenen ftaat nog aan te mer¬ 
ken, dat ze niet gemakkelyk zoomen willen, weshalven het 
oculeeren op Quee beter als ’t enten is, mits dat de Plant¬ 
zoenen jong en dun daar toe zyn. Men kan dezelve ook altyt 
wat dieper Planten als die op andere Plantzoenen ge-ent zyn, 
het welk zelfs dienftig is, om reden, dat dewyl de ®ueê van 
Natuur uit het Hout wortels fpruit, de Bomen daar door be¬ 
ter groeijen. 
§ 3 . 
Aangaande de Enting op wilde Peer-Struik, was men voor 
dezen gewent, dezelve tweemaal te enten, of te oculeeren , 
te weeten, men zette daar op eerft Grauwe ZuikerPeercn , 
of Gezegende Peeren , of eenige andere vrugtbare en goed 
gezond Hout-makende Zoort: Hier op zette men in het ver¬ 
volg, voor de tweedemaal, allerlei andere zoorten naar begee- 
ren; dog deze manier is meeft uit de Mode geraakt, zeer 
waarfchynelyk om dubbelde moeite, en tyd, uit te winnen, 
hoewel het te wenfchen was, dat ze van de Enteniers nog 
opgevolgt wierde, inzonderheid aan Peeren die van Natuur 
zeer weeldrig Houtgewas maken , dewyl ze daar door be- 
temperdcr groeijen en vrugtbaarder worden. 
§ 9* De 
