BESCHRYVING van de APPEL-BOOM. 
* 
Bedden in Ryen, de Ryen 3 k 3(Voet, en de Plantzoenen 
in de Ry omtrent 1 a ii Voet van malkanderefl, om ’er in’t 
vervolg op te Enten: By welke Planting niet verzuimt moet 
worden de Pen-wortel te korten, om meer Zyd-wortels te 
doen voortkomen. 
§ 5 - 
Hoedanig het Enten gefchied en wat daarby verder, om 
fraaije hoog- en laag-ftamde Bomen te teclen, als mede wat 
by het Planten, Snoeijen, &c., in agt te nemen is, zulks 
is in myn EerlTe Deel duidelyk aangewezen, derhalven on¬ 
nodig hier weer te herhalen. Ik zal nu maar nog van ee- 
nige Oecommifche gebruiken, zo van de Vrugten als van de 
Boom, melding doen. De Befchryving en Afbeeldingen der 
bezondere Zoorten hebben we in een ander vorig Werk nau- 
keurig verhandelt. 
5 6 . 
De Appels worden, gelyk bekent genoeg is, zo wel rauw 
tot een lekkere en gezonde Nafpyze of Banquet, te weten 
de goede fmakelyke, als op allerley manier, Geftooft, Ge¬ 
bakken, Gebraden, &c. gemittigt, en op deze laatfte wyze 
worden ze gezonder geagt als rauw, en wel bereidt zynde, 
zelfs niet fchadelyk voor Zieke Menfchen; want rauw gege¬ 
ten zynde veroorzaken ze Winden , en een rauw Voctzel, 
inzonderheid aan zwakke tedere Menfchen, of als ze te veel 
gegeten worden, of ook wanneer ze niet wel ryp zyn: Wor¬ 
dende de Appels inzonderheid zeer geprezen voor Hypokon- 
driake en andere Menfchen, die met verdoptheid des Buiks 
gekwelt zyn. Men prepareert tot dien einde ook een nuttige 
Syroop in de Apotheken, Syrupus Imperialis genoemt. 
5 7 - 
In Hoog-Duitfchland, Frankryk, en elders, wordende^». 
pels , ’t zy gefchilt of ongefchilt, en in 4 k 3 (lukken gefne- 
den, en de Klokhuizen daar uit gedaan zynde, in een Bakkers¬ 
oven, of expres daar toe gemaakte Droog-Oven, langzaam 
gedroogt, en dus tot eene goede Winter-fpyze toebereid. 
die gantfcli niet onfmakelyk is, inzonderheid by eenig ge¬ 
braden Vleefch; daarenboven ook een verandering van Spy- 
ze, in die van Groente ontblote tyd, geeft, en niet onge¬ 
zond is. De Appels worden ook wel geconfyt in Zuiker of 
Honig; hier van zullen we daar na by de Peeren fpreken. 
§ 3 . 
Uit de rype Appels word op veel Plaatzen , als in Enge¬ 
land, Normandyen (in Frankryk), Hoog-Duitfchland, &c. 
inzonderheid daar geen Wyn walt, en de Granen, om Bier 
te Brouwen, fchaars zyn, of om deze te fparen, een zeer 
nuttige Drank gemaakt, die de Franfchen en Engelfen 
Cidre, en de Hoog-en Neder-Duitfchers Appel-Drank, Ap- 
pel-IEyn of Appel-Mofl , of ook Cydcr noemen; welke, wel 
bereid zynde , in Koleur, Smaak en Kragt veel overeen- 
komft met de IVyn heeft; dog doorgaans wat fcherper, of 
amperder en wat Appelagtig van Smaak valt. De Engel- 
fe, die dezelve in het bezonder zeer wel weten te be¬ 
reiden, maken ’er veel werks van, en agten die, als Hy 
goed is, byna zo hoog als de Wyn. 
De wyze om die te maken is weinig verfchillende van die 
van de Wyn: De Vrugten worden in een houten Trog klein 
gefloten, of door een daar toe gefchikte Machine klein gema¬ 
len: Wordende daar toe op zommige plaatzen een kleine (lee- 
nen of van yzer hol gegotene Rol gebruikt, welke twee Man¬ 
nen, door middel van een Balk of Stok die door deszelfs Mid¬ 
den gaat, in de Trog of Bak , die war minder diep als de 
halve Diameter van de Rol, cn maar een weinig breder als 
de Rol breed is, heen en weer rollen, waar door de Vrug- 
ten in korten tyd gekneuft zyn. Vervolgens, de Vrugten 
klein genoeg gebroken zynde, worden dezelve in een houte 
Pers gedaan, op deze wyze; men legt onder in de Pers een 
laag van 2 J3 vinger dik fchoon vers, voor al niet muf rie¬ 
kend, Stroo, hier op een laag van omtrent een handbreed dik 
Appels, dan weer een laag Stroo en Appels als voren, en zulks 
vervolgende tot dat de Pers na behoren vol is; daar na word 
het 
