8 * 
besciiryving 
VAN 
DE DRUIVEN. 
die Mn jongs op wyn gedronken hebben, en veeltyds zelfs 
tiVé'rtmtig, die egter niets van ’t Podagra te zeggen wee- 
ten; daarentegen vind men andere, die al hun levenlang 
maar weinig, jawel geheel geen wy» genoten hebben, en 
egter zeer fterk met ’t gemelde Podagra , behebt zyn; ge- 
lyk ik zelf van beide zoorten veele Menfchen gekent hebbe 
en nog kenne. En men wil de oorzaak van het gemelde 
ongemak inzonderheid toe fchryven aan de Rbyhfcbc-wyn , 
om dat die een zeekere Eigenfchap zoude hebben, de Men¬ 
fchen , te weeten die hem te veel drinken, de Artikels of 
Gewrigten der Ledematen te verkalken , inzonderheid van de 
handen en voeten; waardoor het gemelde ongemak zoude 
ontlhan. Dog wy willen dit hier niet verder onderzoeken > 
als zulks aan de Genees-heeren overlatende: zeggende alleen 
nog, dat wy met veele van gedagten zyn, dat de Jigt , Po. 
d agra , Cbiragra en meer andere Lede-gebreekens hoofdza- 
kelyk voortkomen uit een natuurlyke ingeborene aart des 
Menfchen, of ook uit quade fpys en drank; ieder gezond 
Menfch, die tot een glas Wyn genegen is, en dezelve be¬ 
talen kan, mag die derhalven geruft gebruiken, dog matig 
en van de befte, of die ten minden goed is, hoe goed een 
zaake anders ook zyn mag : want de wyn verquikt en ver- 
vrolykt ’s Menfchen Hert, zoo alswe voorheen aangemerkt 
hebben ; enz., dog hiervan genoeg. 
5 47- 
Zoo wel vah de Wyn als van de Druiven , word ook een 
Spiritus gediftilleert, de eerde uit de Wyn zelfs, en die ge- 
woonlyk wyn-geeji (Spiritus Vini) genoeftit word, en de 
tweede uit de overgeblevene Droezem van de Druiven na de 
uitperzing; gewoonlyk onder de naam van Brande-wyn in 
deze Landen bekent, en die meeft uit Frankryk, van Bour- 
deaux in grote menigte gehaalt word : Edog vind men die 
weinig opregt of zuiver, maar meeft verzoet, om voorheen 
by de wyn gemelde redenen; hebbende ook doorgaans een 
geelagtig Koleur, daar de zuivere, zoo als hy van de Diftil- 
latie komt, wit is. Het is bekent genoeg, waartoe de Bran¬ 
de-wyn meeft dient, namentlyk tot een Drank voor Plaizier, 
en dikwils al te veel; inzonderheid heeft het Boere-volk hier 
te Lande ’er groote Liefhebbery voor, ’t zy dezelve in de 
Herbergen alleen te drinken , dog meeft daar witte Zuiker en 
Rozynen onder temengen, voornamelyk als de Vryers hun¬ 
ne Vryfters tractceren : Ondertuffchen verftrekt de Brande- 
wyn , matig en wel te paffe gebruikt wordende , tot een goed 
Genees-middel voor deze en gene ziektens of gebreekens: 
ook worden veele Medicynen der Apotheek daarmet bereid, 
inzonderheid met de wyn-gced : Behalven meer andere ceco- 
nomifche gebruiken des Brandewyns. 
Van de Droezem der uitgeperfte Druiven word ook de 
Pot-Afch (Cineres clavellati) in de Wyn-landen , door ver- 
brandig; bereid, en de wyn zelf, levert den wynjieen (Tar¬ 
taars) uit, die veelerlei goede gebruiken, zoo in de Genees¬ 
kunde als anderzins, heeft: Zynde dezelve een ftoffe of zoort 
van Zout , dat zig in de met Wyn aangevulde Vaten allengs- 
kens rondom aan de Duigen vaft zet. 
§ 43 . 
Van de Wyn komt ook de wyn-azyn , die in de Wyn- 
landen meeft van de geringde of zuure, dog zuivere Wynen, 
gemaakt word, door dezelve te doen zuurder worden ; want 
fchoon men uit bedorven Wyn ook nog wel Azyn maken 
kan , zoo is dezelve egter van veel minder deugd en waarde, 
en veeltyds geheel ondeugend. De wyn-azyn wotd meeft 
met de Wyn uit Frankryk gehaalt; zynde dezelve niet al¬ 
leen in de Huishouding, zoo tot Spys-bereiding als ande¬ 
re dingen , van veel gebruik, maar dezelve heeft ook in de 
Medicine veel nuttigheid: Hoewel in de Huishouding meeft 
Cyder-azyn (zie Onder de Appel- en Peer-boom) gebruikt 
word, om dat die veel goed-koper is, en egter, goed zyn¬ 
de, den Wyn-azyn , weinig of niet in’t gebruik nageeft. 
De wyn word op verfcheiderhande wyze van de Wyn-verko¬ 
pers en in Wyn-landen tot Azyn gemaakt; onder andere door 
dezelve 
