BESCHRYVING van de K A S T A N J E-B O O M. 
P5 
Biaar die niet als om de verandering van Gewaden van de 
Liefhebbers gecultiveert word. 
De tweede gemelde zoort (§ i. No. 2.) groeit natuurlyk 
in Carolyna, Firginkn , en elders in die Geweften ; zynde 
een laag Boom- of Heetter-gewas, dat kleine Kaftanien voort 
brengt; dog hier te Lande nog weinig bekent is. 
5 4 - 
Alle deeze zoorten beminnen van Natuure een goede, 
droge, dog vrugtbare zand grond; in een vatte ftyve ma¬ 
ken ze flegte voortgang; voorts een opene, dog warme 
voor de Winden gedekte plaats. 
§ 5- 
De Cultuur of Queeking van deeze Boom is ligt, en ge- 
fchied door ’t Zaad of de Vrugten , naamelyk de Kaflanjen, 
welke, na datze de Winter door in vogt Zand te meuken 
gedaan hebben, (Eerfte Deel § 434), 0 f ook zonder dat, 
in ’t Voorjaar in Greppels , die s§ Voet van malkander ge¬ 
maakt zyn , J Voet diep en wyd , gelegt worden ; de op- 
gekomene jonge Bootntjes worden vervolgens na twee k drie 
Jaaren groeijens opgenomen , de Pen wortel gekort, en in 
de groote Entery, (I D. 5 556), of op een ander plaats, 
si Voet van elkander geplant, en onderhouden, tot dat ze 
groot genoeg zyn , om ze elders te planten, daar ze zullen 
blyven doorgroeijen. 
De bonte en gefnippelde zoorten worden door Steeking 
of zeekerder door Inlegging vermenigvuldigt; op welke wy. 
ze men ook alle andere zoorten voortzetten kan, (I. D. § 
5 °°)- 
§ 6. 
In Frmkryk , Italien , en in andere warme Landen, plant 
men Méés van dit Boom-gewas, die zeer cierlyk ftaan, als 
meede Scheer-heggen; maar dit wil hier te lande niet wel 
gelukken, ten waare in heel goede, hooge, zand-agtige 
gronden , en die met een goede Mantelinge, voor de kou¬ 
de Winden, gedekt zyn. Daarenboven Heggen van planten¬ 
de , die dienen maar voor verandering van Gewas, dewyl 
die weinig cieraad geeven, alzoo ze zeer los en open van 
Takken, en de Bladen wyd van elkander groeijen. 
§ 7 - 
’t OccoHomifche gebruik aangaande, zo dienen de Vrugten 
veel tot Spyze , niet zo zeer tot noodzakelykheid , als wel 
tot Na-fpyze , en verandering, op Collationen en Gattmaalen , 
in de Winter-tyt; wordende tot dien einde onder heete 
Afch, dog beeter en gewoonlyk over’t Vuur, in een Yze- 
re Pan , langzaam gebraaden , waar door ze veel fmaakely- 
ker worden , als rauw zynde ; een zaak die in Hoog- en 
Neder-Duitfchland al te bekent is, om ’er veel van te 
zeggen, en waar heen ze, tot’t gemelde gebruik, in over¬ 
vloed gebragt worden, inzonderheid in deeze Landen, door 
middel van de Zeevaart. Zommige eeten de gebraadene en 
gefchilde Kajlmjen , in kleine ftukken gefloten zynde , ook 
met Citroen- fap , en een weinig Roze-waater of Kamel-ouaa- 
ter en zuiker, dat ’er by gedaan word, en gantfeh niet on- 
fmakelyk is Dezelve fmaaken ook heel lekker alleen met 
Boter, of als vnlzel in gebraadene Ganzen of Eud-vogels, 
enz., als meede met Boeren kool gettooft. 
Dog daar dient aangemerkt, dat die geene, welke een 
zwakke Maag hebben , en die van natuur met verftoptheid 
of Winden gequelt zyn , zig daar voor een weinig behoo- 
ren te wagten, dewyl ze zwaar te verteeren zyn, en een 
ftoppende-Wind-maakende Eigenfchap hebben; ook veroor- 
zaaken ze, als men ze te veel eet, Hooftpyn, dog met 
Peper en Zout of Zuiker en Boter, maatig gegeeten , zyn 
ze minder fchaadelyk, en men zegt, dat ze dan een zwak 
Man op ’t Paard helpen. 
§ 8 . 
In zommige plaatzen van Italien , Frmkryk , en andere 
Landen, daar deeze Boomen by geheele Boffchen vol groei¬ 
jen , als ’er gebrek aan Graanen is, of in duure tyden , lee- 
