BESCHYRVING van de M O E R B E S I E-B O O M. 
\ io 
'in leven te behouden, tot dat ze wat ouder geworden 
ieyn. 
§ 7 ‘ 
Te lhoeijen valt aan deeze Boom niets, ten’ zy hier of 
daar een ongeregelde Tak, om hem zyn fchick te geven en 
te doen houden, als mede dorre en doode Takken. 
8 8 . 
Deeze Boom fpruit in het Voorjaar ’t laatft van alle Bo¬ 
men , en niet eer dan wanneer hy gevoelt dat ’er geen kou¬ 
de meer in de Lugt is, zoo dat men na zyn uitbotting 
doorgaans geen vorft meer te vreezen heeft; weshalven de¬ 
zelve , metaphorice , de ivysftc van alle Bomen genoemt word. 
§ P. 
Aangaande nu het huishoudelyke gebruik van deeze Boom; 
de Vrugt of de Moerbefien , te weten de zwarte , die heel vol 
en rood-fappig, zoet, of iets amper-agtig zyn, worden 
van vecle als een aangename Vrugt gegeten, ook voor heel 
gezond gehouden , als ze wel ryp zyn , inzonderheid by 
heet weer, want ze verkoelen zeer, dog ze geven weinig 
voedzel, zyn wat zwaar te verteeren , en vercifchen een 
gezonde maag, worden ook gezonder geagt voor- dan na de 
Maaltyt. De Witte zyn wel zoeter als de zwarte maar laf 
en walgagtig zoet en niet aangenaam. De voorgemelde 
.laatfte purper-agtige zoort, is zuur-agtig en onfmakelyk. 
De Moerbefien rypen niet alle te gelyk, gelyk de meefte 
andere Vrugten , maar fuccesfyvelyk van Juliüs of Augus¬ 
tus af tot in September. 
§ 10 , 
Indien men de Moerbefien lang, tot in de Winter, verfeli 
conferveren wil, zoo kan zulks gefchieden door middel 
van de Vrugten in haar eigen Sap van andere nitgeperfte 
Vrugten, waarin men zuiker gelmolten heeft, te doen, en 
de Vlech of Pot met een Blaas wel digt toe te binden, waar¬ 
door ze lang kunnen goed en eetbaar blyven. 
8 ”• 
Dezelve worden ook wel geconfyl , ’t welk gefchied op 
dezelfde wyze als hierna van de Frambofen aangewezen 
word; en tot dien einde moeten ze niet volkomen of al te 
ryp weezen. 
Men maakt ook wel een Rob of een Gelee van haar Sap, 
op d:e wyze als hier na van de Aalbefien gezegt word, wel¬ 
ke Confytuuren heel verkoelende en verquikkende zyn by 
koortzen en in heete zomer-dagen. 
§ 12 . 
Men kan van de zwarte Moerbefien ook een aangenaam 
rood Liqueur maken, door middel van dezelve op goede 
Brandcwyn te zetten, waarby men zuiker, en eenige Spe- 
ceryen voegt, op die wyze als van de Kenen gezegt is. 
$ 13- 
De onrype Moerbefien, zyn fterk ’t zamen trekkend van 
aard, en dienfiig, gedroogtzynde, voor Buik-loop, Bloed- 
fpoeijen, en over vloedige ftonden, men kooktze tot dien 
einde in water en drinkt daar van, waarby men wat zuiker 
voegen kan, om de fmaak : Daat word ook tot ’t zelfde ge¬ 
bruik een Rob of Syroop (Diamorum fmiplcx') uit ’t Sap van 
de nog niet ryp zynde Moerbefien, in de Apotheken van 
zommige Landen gemaakt. Een Dccoclum of'Afkookzel 
van de gemelde gedroogde onrype Befien, is ook zeer dien- 
ftig voor een zeere gezwollene Keel, daar mede gegorgeit. 
5 14, 
Als ’er Vlekken in het Linnen of aan de Handen en elders 
gekomen zyn, zoo gaan die’t beft weg, als men de plaats 
met onrype Moerbefien wryft, en daarna met water wafcht. 
§ 15 - 
Men zegt, dat de jonge Hoenders fchielyk en zeer ver 
worden van de Moerbefien, inzonderheid van de Witte, 
die zeer ligt van de Boom vallen. 
§ 16. 
