BESCHÏRVING va 
de AAL-BESIEN. 
124 
zyn alle een koftelyke verkwikking in heete tyden en in heete 
koortzcn, want ze lefTchen de dorrt en verkoelen zeer, en mo¬ 
gen van de zieken vry gebruikt worden, ze verüerken ook 
het Hert, de Maag en de Geeften. 
Als men van het Syroop wat ónder verfch water mengt, is 
zulks een aangename verkoelende drank in de heete zomer¬ 
dagen , zynde eeven zo geurig en nuttig als de Limonade. 
§ 15. 
Men maakt uit de roode Aalbefien ook Sap tot ’t gebruik 
van de Keuken , aldus; doet het op voorgemelde wyze door 
koking verkregene of alleen door een doek geperfte Sap (§ 
12.) in een Vies of VlefTen , zet ’t dan ergens op een war¬ 
me plaats ongefloten neer, het zal binnen korten beginnen 
te geiten, en gedutirig overlopen, moetende de Vies heel 
vol wezen en ook geduurig door bygietjng van nieuw Sap 
vol gehouden worden , op dat de Geit kan weglopen; wan¬ 
neer nu ’t Sap byna uitgegcft heeft, zoo doet witte gemee- 
ne zuiker nf zuiker-fyroop by 't Sap in de Vies en ftoptze 
wel toe ; de zuiker word ’er hoofdzaakelyk by gedaan om 
’t Sap voor ’t zuur worden te bewaren. 
Dit Sap gebruikt men by gedoofde Peeren of Appels en an¬ 
dere dingen , welke daar van een liefelyke fmaak en mooije 
roode Koleur verkrygen. 
Men kan dit Sap ook goet en zoet bewaren, als men ’t 
in een Vies dott, die men met een Zwavel Lap van bin¬ 
nen een weinig berookt heeft; door dit middel blyft ’t een 
geheel jaar lang zoet en tot ’t gebruik dienflig; daar in 
t 'gcn het gegefte Sap na de geding wat amper en veclryds 
zuur als Azyn word, of door kragt van zuiker zoet gehou¬ 
den moet worden. 
Andere gieten op het verfch uitgeperfte Sap, in een Vies 
gedaan zynde, zoete witte Boom-olie of Amandcl-olie een 
duim dik, waar door ’t ook lang goed blyven kan; dog 
houde de laatflvoorgaande manier voor de bede voor ’t ge¬ 
melde gebruik om, dat ze ’t ligtd en mind koflbaar is. 
§ 16. 
Men kan van dit uitgeperde Sap ook een Aalbefie-wyn , 
als ’er geen Zuiker gefpaart word , maaken , die heel aan¬ 
genaam fmaakt. liet welk gefchied door middel van veel 
Zuiker in ’t byna uitgeperde Sap (§ 15.) te doen, na dat 
zulks wat gegid heeft. Hier valt my te binnen , dat, als ik 
op een tyd by een zeeker aanzienlyk Heer, benelfens andere 
Gaden , aan Tafel zat, ’er een Glas roode Wyn gefchonken 
wierde en na dat ieder zyn glaasje geleedigt hadde, vroeg 
de Heer Traflator in ’t rond, wat men van die Wyn oor¬ 
deelde, en van wat zoort by was, ieder zeyde zyn gevoe¬ 
len daar over, en fchoon ze in de zoort niet over een dein¬ 
den , zo keurden ze hem egter alle voor een exellente Roode- 
wyn , waarop den Heer Tra&ator begon te lachen en zeyde,dat 
we alle bedroogen waren, dat ’t maar rood Befle-fap was, die 
hy zelfs dus prepareert en ons voorgezet hadde , om de 
iiefhebbery , en om onze mening te hooren; en hier op 
kwam andere Wyn op de Tafel: Inderdaat die AalbeCie- 
wyn was zoo wel geprepareert, en fmaakte zoo naturel na 
verit abele Wyn , dat ik geloof, dat de bede kenner daar door 
hadde kunnen bedrogen worden. 
§ ' 7 - 
De roode Aalbefien worden ook in de Keuken gebruikt, 
tot Compot , Marmelade , Taarten en andere dingen, waarvan 
wy de preparatie aan de Koks zullen overlaten. 
§ 18. 
Aangaande de zwarte Aalbefeen , die worden weinig gege¬ 
ten , behalven van zommige bezondere Liefhebbers dier 
Vrugten, maar men zegt, dat ze zeer gezond en dienflig 
zyn voor Jigt , Graveel en Steen , weshatven zommige op 
Brandewyn zetten en daar van by gelegentheid een Rorner- 
tje vol gebruiken ; wegens baar gebruik regen de Jigt, enz,, 
worden ze ook wel in zuiker geconfyt, op die wyze als de 
roode Beficn (§ 12.). 
BESCHB.Ï. 
