II 
Yan dien tijd af aan voeren jaarlijks eens of meermalen de in de Moluksche wateren gestationeerde 
Lands vaartuigen naar de westkust van Nieuw-Guinea, om zoowel de bezetting van den nieuw geves- 
tigden post van de noodige levensmiddelen te voorzien, inzonderheid van rijst, welker bebouwing 
aldaar geheel onbekend is, als ook om de begonnene opnemingen, naar gelang der omstandigheden, 
verder te kunnen voortzetten. In dit laatste opzigt heeft, voor zoo verre mij is bekend geworden, de 
Luitenant der tweede klasse van de Koloniale Marine, A. de Boer, zich bijzonder verdienstelijk ge¬ 
maakt. Op eenen kruistogt, door hem in 1832 met de oorlogsschooner Sireen naar de onderhavige 
streken volbragt, heeft hij, tusschen 4° 15 tot 5° 15' zuiderbreedte, onderscheidene kust-opnemingen 
gedaan, rakende deels den vasten wal van Nieuw-Guinea, deels ook eenige der Matabella en andere 
daar omstreeks gelegene kleine eilanden. Het door hem vervaardigde plan dier waarnemingen, 
mij door Zijne Excellentie den gewezen Minister van Koloniën, Graaf van den Bosch, goedgunstig 
medegedeeld, is mij zeer ten dienste geweest ter vermeerdering der kaart, waarvan deze Yerhandeling 
vergezeld gaat. 
Bovenal belangrijk is intussehen de in het jaar 1835, door de oorlogsschooners Postillon en 
Sireen, — de eerste onder bevel van den Luitenant ter zee Langenberg Kool, de laatste onder dat 
van den Luitenant Banse, — gedane ontdekking in het zuid-westelijk gedeelte van Nieuw-Guinea. 
Het was eene gelukkige toevalligheid, dat die ontdekking juist plaats had op den heugelijken verjaardag 
van ’sKonings eenige Dochter, de niet minder beminnelijke, dan innig geliefde Prinses Marianne; en 
geen wonder derhalve, dat deze in- en buiten ’s lands zoo hoogvereerde naam, door eene Nederland- 
sche expeditie, boven alle andere namen werd waardig gekeurd, om aan deze nieuwe ontdekking te 
worden toegeëigend. * 
De Heer Langenberg Kool, die aan het hoofd dezer expeditie stond, was door den Heer Staatsraad 
Baud, toenmaals Gouverneur-Generaal ad interim van Nederlandsch Indië, opzettelijk van Java naar 
Nieuw-Guinea afgevaardigd, om een nader onderzoek te bewerkstelligen naar de zoogenaamde Dourga- 
rivier, en wel bepaaldelijk, of deze wezentlijk eene rivier, dan wel eene straat of zeeëngte was- en of 
zij, in dit laatste geval, welligt eenen veiligen en geschikten doortogt zoude kunnen opleveren tusschen 
de Indische wateren en den stillen zuidelijken Oceaan. Met deze opdragt stevenden de beide bo¬ 
dems, in april 1835, naar de verkende opening van de vooronderstelde Dourga-rivier; kwamen op 
den 26 sten dier maand aldaar aan; zeilden dezelve in eene zuid-oostelijke en zuidwaartsehe rigting door, 
en kwamen op den 9 den mei, op omtrent anderhalven graad beoosten de Yalsche Kaap, in zee weder uit. 
Dienvolgens was alzoo het land, waarvan de zoo even vermelde Kaap den zuid-westelijken hoek vormt, 
een eiland, hetwelk, ter eere van Zijner Majesteits doorluchtigen Kleinzoon, die zich aan het gevaarvolle 
zeemansleven heeft toegewijd, en nu reeds, ondanks zijnen nog zoo jeugdigen leeftijd, alle werelddeelen 
bezoekt. Prins Frederik Hendriks-eiland genoemd werd. 
Hiermede meen ik de voornaamste reizen, welke van de vroegste tijden af, de opsporing en nadere 
kennis van den omtrek der kust van Nieuw-Guinea ten doel hadden en min of meer bevorderden vluo-tiff 
te hebben doorloopem Thans ga ik over tot eene meer uitvoerige vermelding der waarnemingen , welke 
