Watawai, Waikala en Tabaroekan. Op den vasten wal: Warikarauw, Langoerauw, Lobo en Mowara. 
Op het eiland Sagil ligt een gehucht, Sanginauw geheeten. Op de kust aldaar vindt men: Boesirauw, 
Kotairauw en Wairinrauw. Op bet eiland Nametotte is een dorp van denzelfden naam, en een ander, 
Eranarauw geheeten. Op Poeloe Adie of het Wezels-eiland, vindt men de volgende: Watokarbauw, 
Kiliwoeloe, Nigoear, Kisiwoey, Mangawitoe en Boerbauw. Op de vaste kust, tusschen het zoo even 
genoemde eiland en dat van Nametotte, zijn voorts gelegen onderscheidene bewoonde plaatsen, waarvan 
de voornaamste zijn: Basoarauw, Mamai, Makombo, Arkassi, Siesie, Nangoaromie, Morana, Wangoema, 
Sjobarauw, Simorauw, Glang, Komborauw, Itsjonga, Nangoera, Orami, Barari, Serendowarat, Goeysi, 
Soenga, Sara, Finaroe, Irina, Oendomo, Bassarauw, Nerita, Oernoesoe, Benonga en eenige anderen. 
Er zijn in dat gedeelte tevens twee groote baaijen, Bitsjaroe en Argoenie genaamd, welke laatste al de 
bogten der omstreek in schoonheid en uitgestrektheid verre zoude overtreffen. 
Ten opzigte van den aanleg en de inrigting der woningen heerseht in de verschillende gedeelten 
langs de kust, groote verscheidenheid. In de door ons bezochte noordelijkste distrikten, waar de strand¬ 
bewoners meest Mahomedanen zijn, of althans reeds vele Mahomedaansche gebruiken hebben aangeno¬ 
men, zijn de huizen allen min of meer van Maleischen bouwtrant: vierhoekig, somwijlen plat op de 
aarde, doch vaker eenige voeten boven den grond, op stijlen rustende. Hoezeer meestal niet bijzonder 
groot en ruim, en met weinig kunst en netheid zamengesteld, bezitten zij nogtans, over het algemeen, 
eene tamelijke stevigheid en zijn zij wèl gesloten. Zij zijn gewoonlijk met Atap van verschillende palm¬ 
bladen gedekt; slechts eenige weinige, kleine woningen, die wij hier en daar in het bosch aantrofïèn, 
hadden de daken van boomschors. Van sommigen bestaan de wanden uit planken of enkel uit stukken 
hout; bij anderen zijn deze uitwendig met boomschors bedekt ofwel met Atap omhangen. Niet zelden 
vindt men in zulk eene woning een, en somtijds zelfs een paar kleine venstergaten; meermalen echter 
ontvangen zij haar licht alleen door de niet zeer groote opening der deur. Gemeenlijk staat ieder huis 
min of meer vrij en, waar het terrein bergachtig is, het eene vaak iets hooger geplaatst dan het andere, 
en volgens de ligging van den grond, het eene soms met den ingang meer naar dezen, het andere meer 
naar genen kant gewend. Inwendig zijn zij ten deele hoog genoeg om er regtop in te kunnen staan, 
ofschoon ons ook enkelen zijn voorgekomen, die dit gemak misten. Veelal Avordt een enkel huis door 
onderscheidene familiën, somtijds wel ten getalle van tien of meerdere hoofden, bewoond. Dit is dan 
ook oorzaak, dat meestendeels, gelijk wij reeds boven aanmerkten, zich slechts eenige weinige huizen in 
eene groep bij elkander bevinden, dikwerf van drie tot zes, welke dan gezamentlijk een Moendoe of 
dorp vormen. De grootere gehuchten bestaan zelden uit meer dan acht of tien huizen. Het tot hiertoe 
medegedeelde, omtrent het zamenstel der dorpen, heeft intusschen alleen betrekking tot de Papoeasche, 
die men langs de kust vindt, tusschen ongeveer 135° oosterlengte, of van den hoek Boeroe af, tot 
voorbij het Wezels-eiland, op 133° of welligt nog verder noord-westwaarts op. De bewoners der 
binnenlanden daarentegen, door de strandvolkeren van die streek Mairassis geheeten, bezitten waar¬ 
schijnlijk, in overeenstemming met hunnen geringen graad van beschaving, veel slechtere woningen, 
waaromtrent wij echter weinig met zekerheid weten. Ik zelf heb slechts eenmaal, aan de oostelijke 
afhelling van den berg Lamantsjieri, midden in het bosch, op eene eenigzins opene plek, eene, door 
zoogenaamde Alfoeren of Mairassis, bewoonde hut gezien. Ik geloof echter, dat dezelve meer voor een 
I.4ND- Efï Vor.KENKÜNDE. O 
