44 
beneden. Deze mensehen zijn van eenen regelmatigen en krachtigen ligchaamsbouw. Wij bespeurden 
slechts weinige misvormingen onder hen, bestaande in krom gegroeide voeten, kromming van de 
ruggegraat en breuken. Dikke, vleezige ligchamen zijn ons evenmin als zeer magere, voorgekomen. 
Deze laatste vindt men alleen onder de oudere lieden, welke in de warme luchtstreken over het algemeen 
zeer ontvleeschd zijn. Forsch gespierde mannen merkten wij alleen onder die van middelbaren leeftijd 
op; de jongelingen hadden meestal, even als de bejaarderen, dunne ledematen en dikke gewrichten. 
De kinderen vooral, trokken door hunne bijzonder schrale armen en beenen en door hunne dikke buiken, 
de oplettendheid tot zich. De stem der mannen is meestal krachtig en forsch, hetwelk ongetwijfeld door 
hunne gewoonte, om elkaar steeds hard toe te spreken, wordt te weeg gebragt. Die der vrouwen is 
over het algemeen scherp en onaangenaam krijschend. Het hoofd dezer Papoea’s (*) heeft eenen eenig- 
zins smallen, aan de zijden zamengedrukten vorm. Het aangezigt is veelal langwerpig rond; de juk¬ 
beenderen staan slechts matig vooruit; de neus is van gewone grootte, maar vrij breed en plat, hetgeen 
gedeeltelijk ontstaat uit de gewoonte, om van jongs af aan, versierselen in deszelfs vleugels te dragen, 
waardoor deze min of meer worden uitgezet. Even zoo verkrijgen ook sommige neuzen eenen langeren 
en meer gebogen vorm, door de zwaarte der voorwerpen, die er gedurig van onderen worden aange¬ 
hangen. De neusgaten zijn ruim en openen zich, naarmate het onderdeel van den neus min of meer 
buiten zijne natuurlijke ontwikkeling is geraakt, eenigzins zijwaarts. Hun mond is wijd en niet zelden 
met wel gevormde tanden bezet, die echter meestentijds, wat de voorsten betreft, in beide kaken spits, 
driehoekig zijn afgeslepen. De lippen zijn gemeenlijk vrij dik. Aller oogen zijn donker, van matige 
grootte, open en helder: de meesten hebben eene bruine, slechts weinigen eene zwartaehtige iris. 
Hun voorhoofd is tamelijk hoog, heeft veelal eene zachte ronding en geene bijzonder merkbare voorhoofds¬ 
knobbels (Tubera frontalia); daarentegen puilen de wenkbraauwbogen niet zelden vrij sterk uit.— 
De gelaatstrekken zelve zijn onderling zeer verschillend, hetwelk zich uit de portretten (PI. 6, fig. 3, 4 
en 5 en PI. 7) zal laten afleiden. De doorboorde neusvleugels en het dikwerf van onderen als een haak 
opengespleten middelschot van den neus, maken het aangezigt dezer mensehen wanstaltig en leelijk, 
hetwelk nog vermeerderd wordt door de vaak ongelijk gegroeide, zwarte, kroeze baard en knevelharen en 
somwijlen ook nog door allerlei donkere vlekken en likteekens, welk een en ander zoo vele verschillende 
wijzigingen in de gelaatstrekken te weeg brengt, dat hetzelve moeijelijk te karakteriseren valt. Hunne 
physionomien drukten over het algemeen eene valsche, listige en wraakzuchtige geaardheid uit, hoezeer 
er zich ook enkelen onder hen bevonden, op wier open en meer verstandig gelaat, de teekens hunner 
goedaardige inborst te lezen waren. De vrouwen, die wij bij de rivier Oetanata ontmoet hebben, waren 
meestal zeer leelijk; weinigen slechts kwamen ons eenigzins dragelijk voor, en dezen waren nog jonge 
( ¥ ) Ofschoon dit volk zijnen woonzetel bezuiden den grenspaal heeft van het eigenlijke zoogenaamde land der Papoea’s, 
volgens de van oudsher bewaard gebleven aardrijkskundige verdeeling, meen ik nogtans dezen algemeen bekenden naam 
insgelijks op hetzelve te mogen toepassen, en zulks op grond der overeenstemming, welke het physische gestel en het 
geheele voorkomen dezer zuidelijke bewoners van Nieuw-Guinea, vergeleken met hunne noordelijke, aan gindsche zijde 
der landengte, langs de kusten zich bevindende landgenooten, opleveren. Te vergeefs heb ik onder deze ver van 
elkander verwijderde stammen, naar die kenmerkende bijzonderheden in physionomie, haargroei enzv. gezocht, welke 
hunne scheiding in bijzondere rassen zouden kunnen regtvaardigen, en die, naar mijn inzien, bij eene streng weten¬ 
schappelijke behandeling, noodwendig daartoe vereischt worden. 
