53 
aan het beneden- en bovengedeelte, niet onaardig besneden. De gehecle lengte van zulk een’ pagaai 
beloopt ruim 3 meters, waarvan het blad ongeveer 5 palmen beslaat en, in het midden gemeten, 
gemeenlijk ten naastebij 2 palmen breed is. Meestal zijn, zoowel de pagaaijen als de kano’s, uit eene 
zeer ligte houtsoort vervaardigd. De laatsten worden voor het grootste gedeelte uitgebrand en ver¬ 
volgens met kleine Indische bijlen (Baljoen’s ), hakmessen (Paranges) en andere, tot kappen of snijden 
ingerigte ijzeren werktuigen, welke de Cerammers derwaarts brengen, van binnen en buiten glad 
gemaakt. Ook zoude men zich wel van scherpe, bij tel vormige, in eenen houten steel vastgezettene 
steenen, tot de verrigting van dien arbeid bedienen. Des avonds trekken de inwoners van het dorp 
Oeta hunne booten op het drooge zandstrand, en eerst, wanneer zij in zee steken of een togtje op de 
rivier willen doen, brengen zij dezelve te water. Naarmate eene kano groot was, zagen wij 3 of 4 en 
somtijds tot 20 menschen toe, in dezelve; meestentijds echter 6, 8 tot 10, welke steeds op gelijken 
afstand, in ééne reeks achter elkander stonden. Niet minder verwonderlijk dan de zekerheid, met welke 
zij, bij het sterkste schommelen, het evenwigt weten te bewaren, is de verbazende snelheid, waarmede 
zij met deze smalle vaartuigen het water kunnen doorklieven. 
Het vangen van visch geschiedt, deels door gedurende den vloed, kleine kreken met rijs en boom¬ 
takken af te dammen, om zoo doende, den viseh bij het vallende water op het drooge terug te houden; 
deels gebruiken zij daartoe eene soort van schepnetten, welke hun aan het strand en langs de oevers 
der rivier, in de oploopende golven of stille bogten van dienst zijn; ofwel zij drijven die vangst op 
eene meer kunstmatige wijze, met behulp van pijl en boog, waarbij zij eene groote bedrevenheid 
aan den dag leggen, door hun schot zoodanig te rigten, dat hetzelve, in weerwil van het verschil 
in de gezigtswaarneming door de straalbuiging, met juistheid onder het water zijn doel treft. Dit¬ 
zelfde laat zich ook toepassen op het steken en harpoenen, waartoe zij bamboezen spiesen en lange 
houten elgers bezigen met onderscheidene scherpe punten, die vorksgewijze naast elkander zijn geplaatst 
(PI. 12, fig. 2). 
De eigenlijke wapenen dezer Papoea’s bestaan, gelijk wij reeds vroeger hebben aangemerkt, in pijl 
en boog, in lansen en knodsen. Er heerscht in dezelve eene groote verscheidenheid van maaksel en 
bestanddeelen. Wij gelooven, tot vermeerdering der ethnographisehe kennis iets bij te dragen, door 
de voornaamste vormen dier wapenen in plaat te hebben doen brengen. Zelfs die, welke met reeds 
bekende vormen uit andere deelen van Nieuw-Guinea, of van andere nabijgelegene eilanden, min of 
meer overeenkomen, zullen toch, als voorwerpen van vergelijking, niet overbodig zijn. Het was ons 
doel, om in dezen arbeid al datgene, wat wij in het land aldaar zelve gezien en onderzocht hebben, 
zoo naauwkeurig mogelijk zamen te vatten, ten einde aldus eene eerste, meer volledige beschrijving te 
leveren van eene landstreek, omtrent welke, zelfs in de nieuwste en beste geographische werken, nog 
zulk eene groote duisternis is heerschende. 
De stof, waaruit deze wapenen gemaakt zijn, bepaalt zich tot vier hoofdsoorten, namelijk: ten 
eerste, casuarinahout, dat voornamelijk tot het vervaardigen der knodsen dient; ten tweede, een zeker 
hard, grofdradig en zwaar palmhout, hetwelk in hoedanigheid met dat van den nibongpalm vrij veel 
Land- en Volkenkunde. 14 
