zelve zich ter onderscheiding Orang Papoea (*) noemen. Kortheidshalve zullen wij, in het vervolg van 
dit geschrift, die beide benamingen tot eene bepaalde aanduiding van de twee gezegde volken gebruiken. 
De Papoea’s of het strandvolk, waarvan wij thans handelen, kennen het vaste land van Nieuw-Guinea 
onder de benaming van Oekar Lena , dat is: het groote land. Zij matigen zich het regt van handel 
(*) Het woord Orang mensch) hebben zij uit het maleisch overgenomen; Papoea of Papoewah (xpu) is 
insgelijks zuiver maleisch, en beteekent kroesharig. Ten onregte zegt Pr. Lesson (Voyage de la Coquille, p. 86) 
op het gezag van Marchal, dat Papoea is afgeleid van Paa-pua , hetwelk donker bruin zoude beteekenen. Mij is deze 
laatste uitdrukking geheel vreemd. 
De meeste aardrijkskundigen spreken voorts van Orang Badjoe’s of Biadschuers , die men, hier en daar aan de kusten 
van Nieuw-Guinea zoude vinden. Dit is, naar ons gevoelen, eene dwaling, en wel in een dubbel opzigt, daar onder 
die beide benamingen (althans met eenige Avijziging) twee geheel verschillende volksstammen verstaan worden, waarvan 
de een op Celebes, de ander op Borneo te huis behoort. De Bejadjoe’s zijn Dajakkers, die in het zuidelijke gedeelte 
van Borneo wonen, tusschen de meridianen van omstreeks 112° en 114° 30' beoosten Greenwich, In die streek vindt 
men hen langs de oevers der rivieren (Soengej) Kahajan, Poeloe-Betak, Kapoeas en, met geringe afwijking in tongval, 
ook langs de boorden der rivieren Mantawej en Sampiet. Het zijn, gelijk nagenoeg alle oorspronkelijke bewoners van 
dit groote eiland, landbouwende nomaden, daar zij nu en dan van verblijfplaats veranderen, naar gelang de omstandig¬ 
heden zulks gebieden, maar zich zelden op zee begeven, en ook nergens anders in Indië, zoo verre mij bekend is, 
onder den bovengemelden of eenen soortgelijken naam gevonden worden. — Anders is het gelegen met de Orang Badjo’s 
(ook wel, in verschillende streken van den Archipel, Orang Badjoe, Wadjoe en Badjo-Lawut geheeten). Dit is een 
rondzwervend visschersvolk, hetwelk zijn bestaan grootendeels op zee vindt. Hoezeer in bijkans alle streken der Indische 
wateren, doch meer bijzonder in die der oostelijke deelen van den Archipel, te weten van Celebes en Timor af aan tot 
aan de noordkust van Nieuw-Holland en de westkust van Nieuw-Guinea, wèl bekend zijnde, zoo is dit toch op vele 
plaatsen alleen ten gevolge hunner zwervende levenswijs, die hen, bij afwisseling, nu aan deze, dan aan gene kust 
voert, zonder dat zij zich echter ergens langer ophouden, dan tot het opzoeken der benoodigdheden ter bevrediging 
hunner behoeften vereischt wordt. Deze benoodigdheden bestaan, behalve in visch tot eigen gebruik, hoofdzakelijk in 
schddpadden en tripang, voor welke artikelen zij zich vreemde goederen tot kleeding, gereedschappen enzv. aanschaffen. 
Zij behooren op de zuidkust van Celebes te huis; diegenen, welke niet in Gouvernements-landen gezeten zijn, beschou¬ 
wen zich als onderdanen van Goa of Boni. 
De Orang Badjo’s, zooAvel als de Orang Bejadjoe’s, zijn van het geelachtig bruine menschenras, met zwart, lang, 
sluik haar, gelijk zulks, ondanks de veelvuldige kleine verscheidenheden, die zich onder de verschillende stammen, in 
gestalte, gelaatstrekken en huidkleur voordoen, aan alle Indische eilanden eigen is. Op mijne ondervinding steunende 
waag ik het, te betwijfelen, of er wel ooit ergens in den oosterschen Archipel een ander ras bestaan heeft, dan dit 
Polyneesch-maleische. De Heer Crawfurd beweert het tegendeel, door aan te nemen, dat de negerachtige Papoea’s in 
vroegere tijdperken, alomme over die wereldstreek zijn verspreid geweest. Ik weet niet, welke bewijzen van zekerheid 
of genoegzame waarschijnlijkheid, die Schrijver voor dit gevoelen bezitten mag: in zijn werk over den Indischen Archipel, 
vind ik verder niets, dat, naar mijn inzien, deze stelling zoude kunnen bevestigen. Toegevende zelfs, dat dit zwarte, 
kroesharige menschenras op Java, Sumatra en meer andere eilanden aldaar, thans geheel verdrongen en verdwenen zij, 
dan zoude men toch in een of ander gedeelte van de weinig beschaafde binnenstreken der grootere eilanden, hetzij op 
Borneo, Celebes, Timor of elders in den Archipel, nog eenig spoor van hetzelve moeten aantreffen. Maar dit is geens¬ 
zins het geval; mij althans is de ontdekking van hetzelve niet mogen gelukken. Overal, waar ik k\vam, zijn de 
inboorlingen met oplettendheid door mij gadegeslagen; allerwegen heb ik naar kroesharige menschen onderzocht; maar 
altijd te vergeefs. De zoogenaamde Alfoeren of bergbewoners der Moluksche eilanden, zijn mij doorgaans afgeschetst 
geworden als bruinkleurige menschen met lang, glad haar; en degenen, welke ik op Boeton, op Makassar en op 
Amboina gezien heb, weken ook van deze beschrijving in geenen deele af. Wel heb ik op de eilandengroep van 
Banda, als ook op Makassar, en inzonderheid op eenige praauwen van Orang Badjo’s, enkele Zuidlandsche negers en 
gemengde afstammelingen van dezelve gezien, doch deze waren doorgaans óf onmiddellijk afkomstig uit de Papoeasche 
gewesten, of zij telden nog slechts weinige geslachten, uit verschillende kruisingen ontstaan met Maleische volkeren 
