64 
Volgens het onderzoek van den Heer van Delden, aan wien ik ook eenige van de bovenvermelde mede- 
deelingen verschuldigd ben, wordt de nalatenschap van het overleden hoofd eener familie, inzonderheid 
Twee der schedels komen onderling geheel overeen. Beide zijn van reeds bejaarde lieden, aangezien de tanden en 
kiezen, benevens derzelver kassen, gedeeltelijk geheel, gedeeltelijk in zoo verre ontbreken, dat alleen de uiteinden 
der wortels in dezelve kunnen bevat geweest zijn. Beide bestaan uit zware en dikke beenderen. De zijdelingsche 
gedaante van het hersenhol is langwerpig ovaal; het voorhoofd is middelmatig gewelfd, niet zeer breed; het achterhoofd 
eenigzins uitstekend. De zijwanden zijn plat, met uitpuilende wandbeenknobbels en eenigzins ronde slaapbeenderen. 
De holligheid voor de kleine hersenen is zeer breed, doch weinig uitpuilend. De slaapkuilen zijn vrij diep, aangezien 
de jukbogen, buitenwaarts gebogen, vrij sterk uitpuilen. Het aangezigt is breed; de voorhoofdsboezems zijn groot en 
uitpuilende. De oogkassen zijn vierhoekig, langwerpig in de dwarse lijn; derzelver wanden zijn dik. De jukbeenderen 
zijn uitstekend, echter minder dan de jukbogen der slaapbeenderen; terwijl derzelver bovenste uitsteekselen meer plat¬ 
gedrukt zijn. In de opperkaaksbeenderen zijn de wangkuilen vrij sterk, en de uitsteekselen, tot het ontvangen der juk¬ 
beenderen , breed, doch niet zwaar; terwijl de breedte der bovenkaak niet zeer groot is. De neusbeenderen zijn kort, 
eenigzins uitgehooid, en maken bij derzelver vereeniging eenen opstaanden scherpen hoek. Het neusgat is breed, en 
de onderrand meer als het w r are uitgesleten dan scherp. Het verhemelte schijnt, zooveel men nog, na het verlies der 
tanden en tandkassen kan oordeelen, zeer gewelfd, langwerpig en breed geweest te zijn. De indrukselen der spieren, 
zoo van de slaapspieren als die van het achterhoofdsbeen, zijn niet sterk. — In beide koppen ontbreken de inwendige 
neusbeenderen en de onderkaak. 
Het derde doodshoofd, waarbij de onderkaak aanwezig is, heeft, van voren gezien, eene zeer langwerpige gedaante. 
Hetzelve is insgelijks van een mensch van gevorderden leeftijd, aangezien de kassen der snijtanden in de boven- en 
onderkaak geheel natuurlijk vernietigd zijn, terwijl die der hoektanden en beide voorste kiezen, reeds in omvang zoo 
zijn verminderd, dat dezelve niets dan de uiteinden der wortels hebben kunnen bevatten. De achterste overgeblevene 
kiezen zijn groot en in hare oppervlakten zeer afgesleten en als gepolijst. Het voorhoofdsbeen is zeer smal, middel- 
matig gewelfd, in de ronde kruin overgaande. Het achterhoofd is eenigzins plat, zoodat het geheele hersenhol eene 
eironde gedaante heeft. De beide wanden zijn zeer plat, schoon de slaapbeenderen eenigzins rondachtig zijn. De 
voorhoofdsboezems zijn sterk uitpuilend; de oogkassen zijn langwerpig smal. De breedte der opperkaak is gering, met 
diepe wangkuilen en dunne, doch uitstekende ondersteunsels voor de jukbeenderen. Deze beenderen, in hunne bovenste 
gedeelten ter zijde der oogkassen platgedrukt, zijn benedenwaarts sterk uitpuilende. De neus is smal; de neusbeenderen 
zijn uitgehooid; de neusopening is langwerpig; deszelfs onderste rand scherp. Het gehemelte is waarschijnlijk zeer 
gewei lil geweest, tijdens de aanwezigheid der snijtanden. De indrukselen der spieren zijn geenszins sterk. De onder¬ 
kaak is in de kin uitstekend, haar onderrand dik, terwijl de zijdelingsche gedeelten plat zijn, en weinige indrukselen 
der kaauwspieren vertoonen. 
Indien men de beide eerstgenoemde schedels vergelijkt, komen dezelve volkomen in allen deele overeen, en 
vertoonen iets eigenaardigs, niet alleen in het beloop van het hersenhol, maar bijzonder ook in hunne oogkassen, juk- 
en opperkaaksbeenderen, alsmede in de gedaante van den neus en deszelfs opening. Ofschoon het derde doodshoofd, 
wegens deszelfs bijzondere smalheid, noodwendig eene andere gedaante heeft, zoo vindt men echter bij deszelfs 
beschouwing zonder onderkaak, nog veel overeenkomst met de voorgaande, bijzonder ten aanzien van de sterk uit¬ 
puilende voorhoofdsboezems , de randen der oogkassen, de gedaante der juk- en opperkaaksbeenderen. 
Vergelijkt men deze hoofden met die van Papoea’s van de noord-oostkust van Nieuw-Guinea, alsdan is het verschil 
in vorm der schedels alleropmerkelijkst. Bij de laatstgemelden is de hersenschedel ter zijde zeer rond, het voorhoofd 
breed, opgaande en, even als het achterhoofd, plat. De wandbeensknobbels zijn zeer uitpuilend; de voorhoofds¬ 
boezems niet groot; de oogkassen bijna cirkelvormig; de opperkaak breed; de jukbeenderen minder uitpuilende dan 
het hersenhol; er zijn bijna geene wangkuilen; de neus is smal, deszelfs opening langwerpig. Het geheele aangezigt 
is plat. — Het schijnt, dat ook bij deze natie het hersenhol dikwijls scheef gevonden wordt; zulks heeft plaats in den 
schedel van een’ Papoea uit het Kabinet van wijlen Prof. S. J. Brugmans («), alwaar de linkerachterzijde van het hersen¬ 
hol meerder ontwikkeld is dan de regterzijde. In een’ anderen schedel uit diezelfde Verzameling, geheel in gedaante 
(a) Museum Anat. Acad. Lugd. Bat. Vol. 3, descriplum a G. Sandifort. L.B. 1827. Sup. Brugmansianae N°. 598. G. Sandifort, 
Tabulae craniorum diversarum nationum. Lugd. Bat. 1838. fol. Fase. 11. 
