m 
kant van Nieuw-Guinea eindelijk, ligt het distrikt Asmalas, dat zich tevens nog een goed eind langs het 
noord-oostelijke gedeelte uitbreidt; gelijk sommige Papoea’s willen, tot bij het eiland Jobie toe. Het 
eerstgemelde distrikt, of dat van Timakowa, wordt door geene Moluksche handelaren bezocht, naardien 
de aldaar wonende menschen te woest van aard zijn, en ook bet land, voor zooverre bekend is, weinig 
artikelen van eenige waarde oplevert. De vier andere distrikten daarentegen, zijn zoogenaamde Sosolafs, 
een woord, dat in de Ceramsche taal, een’ doortogt en ook een aandeel ( Bahagie-an ) in iets beteekent. 
In dezen laatsten zin gebruiken zij hetzelve tot aanduiding eener landstreek, op welke, met uitsluiting 
van alle naburen, slechts door hen mag handel gedreven worden. Aldus vormt het distrikt Koyway 
den Sosolat van het volk van Gisser; het distrikt Onin, dien van Ceram-lawut; het distrikt Nottan, dien 
van Kefïing en Goram; terwijl het distrikt Asmalas den Sosolat uitmaakt van den Sultan van Tidore. De 
laatstgemelde vorst, hoezeer zich dus, naar het schijnt, thans alleen vergenoegende met dit noordelijke 
gedeelte, als datgene, hetwelk aan zijne onderdanen de geschiktste gelegenheid tot den handel aanbiedt, 
heeft desniettemin wettige aanspraak op de geheele kust, krachtens de opperheerschappij, welke hij, 
in vorige jaren, over Nieuw-Guinea en onderhoorige eilanden uitoefende. 
De handel langs de westkust van Nieuw-Guinea wordt nooit door middel van geld, maar alleen hij 
ruiling gedreven. Er bestaan zekere verhoudingen in de waarde der artikelen, die hoofdzakelijk in 
aanmerking komen. Ellen, maten en gewigten zijn den Papoeanen ten eenemale vreemd. Wanneer 
zij met de Cerammers handelen, leggen zij hunne waren bij hoopjes op den grond neder; dezen leggen 
alsdan daar zooveel tegen, als zij meenen te kunnen geven en, het onderling met elkander eens gewor¬ 
den zijnde, strijkt ieder het aldus ingeruilde naar zich toe. Het bedrag van de waarde der goederen, 
welkejaarlijks van die streken worden uitgevoerd, laat zich moeijelijk bepalen. Naar het berigt, ons door 
de Papoea’s dienaangaande gegeven, zouden er in het distrikt Koyway gemeenlijk 25 tot 30 praauwen 
elk jaar aankomen, waarvan sommige 8 tot 10 Kojan’s (*) laden. Behalve den reeds genoemden han¬ 
del, drijven zij ook dikwerf dien in slaven, gewoonlijk uit overwonnen vijanden en andere gewelddadig 
weggevoerde menschen, voornamelijk bergbewoners, bestaande. De Cerammers brengen dezelve meest 
naar de Ambonsche eilanden en doen hen aldaar heimelijk, hij wijze van uitlossing, aan andere inlan¬ 
ders over, voor den prijs van 50, 80 tot 100 gulden, naarmate van kunne, ouderdom enzv., per hoofd. 
De levende en opgezette vogelen, en de onderscheidene welriekende houtsoorten, die zij inruilen, zetten 
zij veelal op Banda en Amboina van de hand; doch het overige gedeelte der lading brengen zij naar 
Balie over, alwaar zij die goederen aan verschillende handelaren, welke dat eiland vaak bezoeken, en 
voornamelijk Chinezen, Makassaren, Boeginezen, inlanders van de oost- en westkust van Borneo, van 
het oostelijk en noordelijk gedeelte van Sumatra, van Billiton en uit meer andere streken van den Archipel 
(*) De Kojan is eene maat, die door de inlandsche kooplieden voornamelijk wordt aangewend bij het waarderen van 
scheepsladingen. Dezelve is echter niet alleen in de onderscheidene streken van Indië, maar tevens veelal, op eene en 
dezelfde plaats, naar gelang der verschillende artikelen, een zeer veranderlijk gewigt. Op Batavia bevat een kojan rijst 
27 pikol’s of 3375 oude ponden; op Païembang daarentegen 48 pikol’s of 6000 ponden, doch op Amboina slechts 
3000 ponden. De kojan katjang wordt op Java berekend tegen 28 pikol’s; de kojan zout bevat op Soerabaja 40 maten 
van een’ pikol of 125 ponden, dus 6000 ponden, terwijl op Banda een kojan zout 40 maten van 75 ponden ieder, 
en bijgevolg 3000 ponden inhoudt. 
Land- en Volkenkunde. 
18 
