bewoners algemeen voor menschcneters gehouden worden, in dat opzigt berucht zijn (*). Om deze reden 
zoude het dan ook geen handelaar wagen, die gehuchten ooit aan te doen, daar men dezelve niet dan 
met levensgevaar kan genaken. Dan, mogen deze opgaven, die ons door de tolken en door onderschei¬ 
dene Papoea’s als uit éénen mond zijn gedaan, ook al eenigzins overdreven zijn, zeker is het, dat de 
Cerammers overal, waar zij dit eiland langs de westkust aandoen, steeds zeer op hunne hoede zijn, en 
zich nimmer geheel zorgeloos en gerust op de goede trouw der Papoea’s verlaten. Dit mogten zij vooral 
niet vóór onze komst in die streken, daar er alstoen een volstrekt gemis was aan een beschermend gezag 
voor personen en eigendommen. Om derhalve langzamerhand zooveel mogelijk hierin te voorzien, 
behaagde het Zijne Majesteit den Koning te bevelen, dat de westelijke kust van Nieuw-Guinea nader 
opgenomen, aldaar een Nederlandsch etablissement gevestigd, en de geheele kust, plegtig, in Hoogst- 
deszelfs naam, zoude in bezit worden genomen. Dit Koninklijk besluit had de boven bedoelde expeditie 
van de schepen Triton en Iris ten gevolge, en het was bij die gelegenheid, en wel op den 24 slen augustus 
1828, den heugelijken verjaardag van onzen hoogst geëerbiedigden Koning, dat op Nieuw-Guinea voor 
het eerst de Nederlandsche vlag werd geplant, en zulks onder plegtige afkondiging der volgende 
PROCLAMATIE. 
w Alzoo door Z. M. den Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Groot-Hertog van Luxem- 
«burg enzv. enzv. enzv., bij Ministeriële aanschrijving is bevolen, bezit te nemen van de kust van Nieuw- 
u Guinea, van den 141 sten graad oostelijke lengte van Greenwich op de zuidkust, en van daar west- en 
» noordwaarts op tot de Kaap de Goede Hoop, op de noordkust gelegen. 
))Zoo is het, dat ik, Arnoldus Johannes van Delden, als daartoe door den Gouverneur der Moluksche 
weilanden, krachtens resolutie van Zijne Excellentie, den Luitenant-Gouverneur-Generaal over Neder- 
wlandsch Indië, in Rade d. d. 31 december 1827, Litt. U, geautoriseerd, hier in het openbaar en in het 
«bijwezen van de Commandanten van Z r . M\ korvet Triton, de brik Siewa en de schoener Iris, en 
«de Heeren Officieren van gemelde bodems, den Commandant en Officieren van het Detachement 
«militairen, de Heeren Ambtenaren, uitmakende de Commissie van Natuurkundig onderzoek, benevens 
«de equipagiën en manschappen van Z r . M s . vaartuigen en het Detachement voornoemd, verklaar in 
«naam en vanwege Zijne Majesteit den Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Groot- 
« Hertog van Luxemburg enzv. enzv. enzv., bij deze plegtig bezit te nemen van dat gedeelte van Nieuw- 
« Guinea en de landen daar binnen liggende, aanvang nemende van den 141 sten graad lengte oostelijk 
(*) Met deze getuigenis stemt overeen hetgeen de Heer W. Marsden, op het gezag van eenige ongelukkige matrozen 
vermeldt, die gedurende bijna twee jaren onder de strandbewoners dier streken leefden; zijnde dezelve in 1783, bij 
gelegenheid van eenen verraderlijken en moorddadigen aanval, gepleegd door de Papoea’s op het sloepsvolk van het 
schip Northumberland, dat toen in eene baai aan de noord-westkust van Nieuw-Guinca, op 2° 26' Z. breedte, ten 
anker lag, gewelddadig gegrepen en gevangen gehouden. De plaats hunner gevangenschap, door den Heer Marsden 
Braou gespeld, is waarschijnlijk eenerlei met het laatste van de vijf door ons boven genoemde gehuchten. Volgens 
hun berigt is het land aldaar ongemeen sterk bevolkt; en ditzelfde beweert ook Kapitein H. Wilson van de noordoost¬ 
zijde des eilands, alwaar hij, insgelijks in 1783, met het paketschip Antelope, van de Oost-Indische Compagnie, 
den wal naderde. (Transactions of the Royal Asiatic Society of Great Brittain and Ireland, Vol. 111. 
Part. I. pag. 125.) 
