85 
vlakke voorland afwisselend bedekt is met rijstvelden en dorpen, welke laatsten, immer in de lommer 
gehuld, als zoo vele boomgroepen, tusschen de min of meer uitgebreide graanvelden oprijzen. De stad 
Makassar levert voor een gedeelte nog een getrouw afbeeldsel op van den bouwtrant der eerste Europeanen 
Bij bet gezigt der zware muren met hunne kleine gewelfde poorten, en de daarachter gelegene lage, doch 
insgelijks geheel uit steen opgetrokkene woonhuizen, wordt men onwillekeurig lot een ernstig nadenken 
gestemd, omtrent de gevaren, welke in den beginne, de blanke vreemdelingen aldaar bedreigden. De 
stoutheid van den aanleg dezer merkwaardige overblijfselen vervult met verbazing, en hun sombere 
bouwtrant, als gelijkende zij zoo vele gevangenissen, met eene soort van huivering. Deze indruk is no"- 
levendiger door het groote verschil, hetwelk die stevige en blijkbaar op verdediging en veiligheid be¬ 
rekende woningen, tegen over de smaakvolle, vrolijke en meer naar het luchtgestel ingerigte huizen 
uit den lateren tijd, opleveren. — Behalve eene hoofdstraat, heeft Makassar nog onderscheidene kleinere, 
die, evenwijdig met het zeestrand loopende, gedeeltelijk door inlandsche Christenen, gedeeltelijk door 
Chinezen en ook gedeeltelijk door Boeginezen en andere Mahomedaansche inboorlingen bewoond worden. 
De belangrijkste plaats dezer wijken was voor ons de vischmarkt, waar wij gelegenheid vonden, om 
binnen weinige dagen de aanzienlijke hoeveelheid van ruim 300 stuks fraaije zeevisschen bijeen te 
brengen. Een groot aantal praauwen staken iederen ochtend met den landwind in zee, en kwamen 
tegen den avond, met den zeewind, weder terug. Somwijlen hadden zij zulke goede vangsten gedaan, 
dat schier in alle visschershutten langs het strand, de bamboezen stellaadjen, voor de tentoonstelling van 
den te verkoopen buit bestemd, naauwelijks toereikende waren om denzelven behoorlijk te bevatten. 
Het is hier de plaats niet en wij zouden ook te wijdloopig worden, indien wij eene volledige optelling 
gaven van al de door ons aldaar waargenomene visschen. Om een denkbeeld te doen verkrijgen van de 
vischrijkheid der Makassaarsche zee, zal het voldoende zijn, hier eenige soorten uit verschillende ge¬ 
slachten en familiën op te noemen. Wij bepalen ons tot de volgende: Carcharias sorra, Scyllium 
punctatum, Zygaena Blochii, Rhinobatus laevis. Torpedo Timlei, Trygon lymna, Myliobatis flagellum, 
Tetrodon argenteus en Honkenii, Balistes lineatus, Aluthera barbata, Triacanthus biaculeatus. Saurus 
coromandelicusj onderscheidene zoogenaamde naaldvisschen (Syngnathus) en haringen (*) (Glupea) • 
voorts Megalops eyprinoides, Notopterus capirat, Elops saurus, Cbirocentrus dentex, Belone timucoides, 
Hemiramphus marginatus; verschillende Siluroidei van de geslachten Pimelodus, Macropterus en 
Plotosus; als ook eenige Pleuronectae van de geslachten Solea en Hippoglossus. Teel talrijker dan 
de kraakbeenige visschen (Pisees cartilaginei) en de weekvinnigen (Malacopterygii), waren de 
stekelvinnigen (Acanthopterygii), uit welke groote afdeeling inzonderheid de makreelachtige n 
(Seomberoidei) en de baarsachtigen (Percoidei), zoowel in soorten als individuen, zeer menigvuldig 
voorkwamen. De ontzaggelijke menigte van makreelen, welke de Indische zeeën bewonen, leveren 
niet minder eene onuitputtelijke bron op voor de visschers dier streken, als zij, uithoofde hunner 
vraatzucht, voor de gevaarlijkste vijanden te houden zijn van alle kleinere waterbewoners. Yooral 
(*) Gelijk onze gewone haring (Glupea harengus), wordt uit deze familie een zeer klein vischje, van het geslacht 
Engraulis, op zekere tijden van het jaar bij duizendtallen gevangen, met zout benevens andere, uit het plantenrijk 
genomen stoffen gepekeld, en vervolgens in digtgesloten flesschen en potjes door den geheelen Archipel verzonden. 
Deze visebjes worden als toespijs bij de rijst genuttigd en, daar zij door de pekel cene roode kleur erlangen, zijn zij 
algemeen onder den naam van roode vischjes bekend. 
Land- en VoLKiirauirojk, 
22 
