88 
zijn wel bebouwd, sterk bewoond, en leveren insgelijks vele fraaije gezigten op (PI. 15 en 16). Aan den 
regter oever, ongeveer een uur boven haren mond, ligt de hoofdplaats Goa, waar de vorst van dat land- 
sehap zijn verblijf houdt. De vroeger vermaarde stad van dien naam, in het jaar 1778 door de onzen 
ingenomen en verwoest, lag niet ver van daar. Thans ziet men, op eene kleine hoogte, nog slechts 
eenige van gebakken steen gemetselde graftomben, welke de overblijfselen van het oude koninklijk 
geslacht van Goa bevatten. Eene dergelijke begraafplaats, van de Boeginesche vorsten, vindt men bij 
Bontualak, een klein half uur landwaarts in van Makassar (zie PI. 17). 
Op den 15 den maart 1828 verlieten wij, met een zacht koeltje, de reede van Makassar. Een salvo 
van dertien schoten, door een gelijk getal van het fort Rotterdam beantwoord, strekte tot verhooging 
van den indruk en der eigenaardige gewaarwordingen, welke bij het verlaten van den wal, altijd min 
of meer bij den zeereiziger worden opgewekt. Wij stelden koers om den zuid-westboek van Celebes 
en kwamen den derden dag voor Bonthain ten anker. De ontelbare eilandjes en de niet minder talrijke 
ondiepten langs en in de nabijheid dezer kust, maken het vaarwater aldaar voor groote schepen moei- 
jelijk en onveilig. 
Bij het tractaat van 18 november 1667, zoo roemvol voor de Hollandsche wapenen, werd Bonthain 
door den vorst van Makassar, Sultan Hassan Oedien, aan de gewezene Oost-Indische Compagnie in eigen¬ 
dom afgestaan. Zij stelde deze landstreek onder het beheer van Radja Palaka van Boni, haren getrouwen 
aanhanger en bondgenoot. Toen deze echter in 1696, zonder eenen mannelijken erfgenaam na te laten, 
stierf, nam zij Bonthain weder terug, het vervolgens onder haar eigen onmiddellijk bestuur behoudende. 
Dit distrikt ligt aan de zuidkust van Celebes. De Nederlandsehe post, in een klein fortje, met aarden wal¬ 
len, bestaande, en met eenige stukken geschut gewapend, bevindt zich digt aan het zeestrand, binnen 
eene wijde bogt. Op vele plaatsen langs den oever, ziet men inlandsche woningen, hoezeer het digte loof 
van de menigte palm- en andere vruchtboomen, een groot gedeelte der gehuchten aan het oog onttrekt. 
Niet ver van het strand begint de bodem langzaam te rijzen, en verheft zich weldra tot eenen hoogen 
berg, bij de zeelieden, wien hij tot een gewigtig verkenningspunt verstrekt, onder denzelfden naam 
bekend, als de baai, die hij bezoomt. PI. 14 geeft eene afbeelding van dien berg met het fortje 
Bonthain op den voorgrond. Het is bekend, dat de beide moesons zeer aanmerkelijk van gesteldheid 
veranderen, naarmate zij in de westelijke zeeën van den Archipel, tusschen de groote Sunda-eilanden, 
of in die der oostelijke streken, in de Molukken, worden waargenomen. Hare werking vertoont zich 
alsdan op eene juist tegenovergestelde wijze. Dit onderscheid is tot heden in Oost-Indië nergens 
op eenen korteren afstand opgemerkt, dan aan de zuidkust van Celebes, in de straat Salajar (*). 
(*) Juister Sa-ldjar (y.'iL,) één zeil; sa verkort van satoe (oL*). 
In het, door de kustbewoners van Solor en andere zeevarende eilanders des Archipels, geliefkoosde gezang 
»E Iele aloref’’ , hetwelk vaak onder het roeijen door hen wordt aangeheven, luidt een couplet: 
Bejta minta saldmat ber-ldjar , 
Dapat angin dan hdrus bajikh; 
Bejta tinggal di tdnah Sa-ldjar , 
Harap toewan ber-ontong bajikh. 
Hetwelk zoude kun¬ 
nen worden vertaald, 
door: 
Ik hoop, dat gij in gezondheid moogt zeilen, 
Met goeden wind en goeden stroom; 
Ik echter blijf op het land Sa-lajar, 
Wenschende mijn Heer veel voorspoed en geluk. 
