106 
pinangpalmen van het meeste gewigt. Het veelvuldige en verschillende nut en genot, hetwelk deze 
«hoogste en edelste aller plantengestalten”, gelijk A. von Humboldt den palmenvorm noemt (*), den be¬ 
woner van den keerkring verschaffen, mogen wij als algemeen bekend beschouwen, en behoeven wij der¬ 
halve niet nader uit een te zetten. Dat overigens de meeste Zuid-Aziatisehe tuinvruchten van eenige 
beteekenis in de Molukken gevonden worden, staat in de geschriften van onderscheidene oude en nieuwe 
reizigers vermeld. Het is in het oog loopende, dat juist de twee fijnste en geurigste soorten, in menigvul¬ 
digheid, als ware het, tegen elkander overstaan. Ik bedoel den Doerian en den Manggis of Mangoestan: 
beide, naar de overleveringen willen, van de meer westelijke landen derwaarts overgeplant. De eerstge¬ 
noemde slaagt op de Molukken voortreffelijk en is in die streken overal in groote hoeveelheid aanwezig; 
de Mangoestan daarentegen behoort tot eene der zeer schaarsche soorten, die niet beter daar, dan op den 
vasten wal van Indië en andere tropische plaatsen, buiten zijn oorspronkelijk vaderland, tieren wil. 
Bij de beschouwing der Fauna, ontmoeten wij hetzelfde opmerkelijke verschijnsel, hetwelk de Flora 
aanbiedt, namelijk: dat niet slechts vele dieren der Moluksehe eilanden door hunne bijzondere gedaanten, 
zuivere kleuren en buitengewone zeden uitsteken, maar sommigen ook aan die aardstreek uitsluitend 
toebehooren. Deze algemeene stelling laat zich reeds uit het betrekkelijk geringe getal vormen, ons 
tot heden van die eilanden bekend, afleiden. Eene andere, niet minder belangrijke daadzaak is die, 
dat de Molukken, ten opzigte hunner landdieren, veel meer overeenkomst opleveren met Nieuw-Guinea 
en Nieuw-Holland, dan met de westelijke Sunda-eilanden. Uit de klasse der Zoogdieren zijn het voor¬ 
namelijk de zonderbare vruchtenetende buideldieren (Phalangista) met kalen grijpstaart, welke zich als 
karakteristieke wezens in die streken opdoen. Het middelpunt van het gebied, waarover zij verspreid zijn, 
schijnt Ceram te wezen. Celebes en Timor vormen daarvan de grenzen ten westen, Nieuw-Guinea en Nieuw- 
Ierland die ten oosten. Yan de vier, uit die afdeeling, wel bepaalde soorten: Phalangista chrysorrhos, 
maculata, cavifrons en ursina (f), komen de drie eersten op de Ambonsehe eilanden voor. Yan al de 
orden der zoogdieren vindt men op de Molukken het meest vledermuizen, onder welke sommigen (Ptero- 
pus chrysoproctus en personatus, Rhinolophus euryotis en tricuspidatus) tot heden nergens 
anders zijn waargenomen; eenige anderen (Pteropus phaiops en griseus, Cephalotes Peronii, 
Harpyia Pallasii en Rhinolophus speoris) behooren tevens op Celebes of Timor te huis. In het 
geheel kennen wij tegenwoordig van de Moluksehe eilanden 26 soorten van zoogdieren; voorzeker een 
zeer klein getal, voor zulk een uitgebreid en van de natuur zoo rijk begiftigd tropisch gewest. — Ook 
onze Yogelenkennis is naar evenredigheid aldaar nog vrij beperkt. Naauwelijks tellen wij tachtig soorten 
van al de eilanden dier streek; terwijl er ons van Java alleen omtrent driehonderd bekend zijn. Als 
karakteristieke bewoners der specerij-eilanden verdienen, in de eerste plaats, vermelding de Lori’s, niet 
minder gezocht om hunne fraaije en schitterende kleuren, dan wegens hunne natuurlijke geschiktheid om 
verschillende geluiden en woordklanken te leeren voortbrengen. De kleine groep der witte Kakketoes 
verspreidt zich over een eenigzins ruimer gebied, besloten binnen den, in physisch opzigt, zoo 
eigenaardig geographischen kreits, van welken de Philippijnen de noordelijke, Celebes de westelijke, 
(*) Ansichten der Natur, zw. Ausg. II. p. 28. 
(j-) Phalangista Quoy (Voy. de 1’Uranie, Zool. PI. 6) en Cuscus macrourus (Voy. de la Coquille, Zool. PI. 5) 
schijnen naauwelijks van de twee eerste der door ons hierboven genoemde soorten te verschillen. 
