dikke muren, welke het kasteel Belgica omringen, en die voor de eeuwigheid schijnen opgebouwd, 
tot cement verstrekt. Noch de tijd, noch het luchtgestel, noch al de onderaardsche beroeringen, voor 
welke zoo menig ander stevig gebouw zwichten moest, hadden tot heden eenigen belangrijken invloed 
op dezelve uitgeoefend. In een’ der vijf ronde torens, welke zich op de hoeken dezer sterkte verheffen 
en tegenwoordig tot gevangenissen zijn ingerigt, zagen wij den, in 1824 van den troon ontzetten Sultan 
van Palembang, die daar, in afgetrokkene eenzaamheid, ruimschoots gelegenheid had, zijn ondankbaar, 
valsch en euveldadig gedrag te overpeinzen en hetzelve te berouwen. 
Nadat wij ons van de verschillende benoodigdheden voor den togt naar het ongastvrije Nieuw-Guinea 
behoorlijk voorzien hadden, verlieten wij, den 29 sten april, de reede van Banda, vergezeld van eenige 
Heeren, welke ons een eind door de straat, tot bij den oostelijken uitgang (*) wenschten te begeleiden. 
Het woei eene flaauwe koelte; toen wij buiten het gat gekomen waren, wakkerde de wind allengskens 
aan, zoodat de Heeren het niet raadzaam oordeelden, langer bij ons aan boord te blijven. Tot ons 
leedwezen merkten wij, dat de zuid-oost-moeson met kracht begon op te steken en zich vast te zetten, 
hetwelk ons geen aangenaam vooruitzigt opleverde; wij hielden het scherp bij den wind O. Z. O.-waarts 
aan. Gedurende de twee eerste dagen woei het fel uit dezelfde streek en vielen er tusschenbeide zware 
regenbuijen, zoodat wij geheel westwaarts buiten onzen koers afdreven, en op den 2 den mei het kleine 
eiland ( Poeloe) Manok of Boerong, ten westen voor ons zagen. Yolgens waarneming, aan boord van 
de Triton gedaan, ligt dit eiland op 5° 29' Z. breedte en 130° V 23" O. lengte (f). Wij hadden het¬ 
zelve op ongeveer drie mijlen, op het middaguur van ons. Het vertoonde zich als eenen enkelen, hoog uit 
de zee oprijzenden berg (zie PI. 23), die, bij helder wieder, op 6—7 mijlen afstands gezien kan worden; 
de top is afgeknot en in het midden eenigzins hol. Onze Ceramsche tolken verhaalden ons van dit eiland 
het volgende: men vindt er noch mensehen noch dieren, uitgezonderd een aantal zeevogels (van daar 
de naam, onder welken de bewoners der Molukken hetzelve kennen), die zich langs het strand ophouden 
en daar nestelen; hunne eijeren worden dikwerf in zulk eene menigte gevonden, dat de lieden, welke 
dit eiland van tijd tot tijd bezoeken, weleens dagen achtereen bijkans alleen van dezelve leven. Het 
land is woest en onvruchtbaar; slechts hier en daar bedekken boomen, heesters, struiken en eenig gras 
den steenigen bodem. Zoetwater is er in het geheel niet te vinden. De eenige zaak van waarde, die 
het oplevert, is zwavel, welke men in groote hoeveelheid aantreft, zoowel in de aarde, als op de rotsen 
vastzittende. Op sommige plaatsen is de zwavel meestal door eene onderaardsche warmte in eenen half 
vloeibaren staat, en voegt zich daar de zonnewarmte in de middaguren bij, dan vertoont zij zich som¬ 
wijlen schuimende door de hitte, waarom die zelfstandigheid dan ook gewoonlijk alleen in den vroegen 
morgen wordt ingezameld. De kust van Poeloe Manok is steil en de zee, welke haar bespoelt, zeer diep; 
(*) Zie PI. 23. » Oostelijke opening der Banda-straat.” 
(j-) Tusschen deze lengte-bepaling en die van den Majoor Kolff (wiens kaarten mij door Zijne Excellentie den Heer 
Minister van Marine en Koloniën, goedgunstig ter inzage zijn afgestaan) heerscht een zeer groot verschil, plaatsende 
de Heer Kolff dit eiland op 130° 18' lengte. Zulk een aanmerkelijk verschil laat zich alleen door onnaauwkeurige 
tijdmeters-waarnemingen verklaren. Ten opzigte der breedte stemt de Heer Kolff met de boven opgegevene bepaling 
overeen. Op de Engelsche zeekaarten ligt het (onder den naam van Bird island) gewoonlijk tusschen 5° 5'—5° 10' 
Z. breedte en 130° 5'—130° 10' O. lengte. 
