123 
Aroe-eilanden. Hetzelve vertoonde zich in tegenstelling met de Key-eilanden, die zich tamelijk hoog 
opdeden (*), als een laag en vlak land. Wij trachtten nu tusschen deze beide eilanden-groepen zuid¬ 
waarts door te laveren. Op een paar mijlen afstands van den westelijken wal der Aroe-eilanden, had de 
zee van 10 tot 12 vademen diepte; naarmate wij ons meer westelijk van die kuststreek verwijderden, 
vermeerderde de diepte, tot 40 vademen toe. Tusschen die van 10 tot 22 en 23 vademen bestond de 
zeegrond uit zand; doch bij meerdere diepte was hij zacht en kleiaardig. 
Op den 9 den mei, volgens het middagsbestek ons op 6° 15' Z. br. en 134° 1. O. bevindende, hadden 
wij bijzonder helder en schoon weder; de wind, tusschen O. Z. O. en Z. O., was niet sterk en de zee 
bijna vlak. Met het ondergaan der zon ontdekten wij eensklaps, aan stuurboordszijde, land, naar het 
scheen op hoogstens vier mijlen afstands. Hoe meer de zon daalde, des te duidelijker kwam dit land 
te voorschijn, en wel op verscheidene plaatsen. Intusschen was ons daar geen land bekend; weshalve 
wij het verschijnsel voor eene luchtspiegeling hielden, door de schaduw van het meer westwaarts gele¬ 
gene land, achter welk de zon nederdaalde, veroorzaakt. Het duurde dan ook niet lang, of wij werden 
in dit denkbeeld bevestigd, daar deze sehijnlanden weldra, even als zij ontstaan waren, weder regel¬ 
matig verdwenen, zoo echter, dat die, welke zich het eerst vertoond hadden, het laatst verdwenen. — 
Tegen den volgenden avond, toen wij ons op de Z. breedte van ongeveer 7° 30' en 133° 40' lengte O. 
bevonden, voeren wij een tijdlang door een bruinachtig schuim, waarvan de zee over eene groote uit¬ 
gestrektheid geheel bedekt was en hetwelk zich nagenoeg voordeed, als op het water drijvend zaagsel. 
Bij het onderzoek van dit schuim (de matrozen noemden het vischkuit) ging het ons niet beter, dan het 
de Heeren Banks en Solander, door welke het, tijdens de eerste reis van Cook rondom de aarde, bijkans 
op dezelfde plaats werd waargenomen, gegaan was. Evenmin als hun, gelukte het ons, naauwkeurig 
te ontdekken, wat dit schuim eigenlijk was, en wij meenen het insgelijks voor een voortbrengsel uit het 
plantenrijk te moeten houden. Het bestond uit ontelbare vezelachtige deeltjes, ter lengte eener halve 
tot eene geheele lijn, celachtig van zamenstel en van eene vuil gele kleur. Cook zegt, soortgelijk schuim 
ook aan de kusten van Nieuw-Holland en Brazilië te hebben waargenomen, maar nooit op eenen aan- 
merkelijken afstand van het land (f). — Den 1 l den en 12 den mei liepen wij om de zuid. Het weder 
(*) Zie PI. 23. »Groot-Key.” 
(■j-) Van de zoogenaamde witte zee of den stroom witachtig water, die zich jaarlijks, gedurende de maanden junij, 
julij, augustus en september, van omstreeks de Key-eilanden en Timor-Iawut, westwaarts tusschen Ceram en Ombay tot 
op de geographische lengte van Flores en Celebes zoude vertoonen, hebben wij, noch op onze heenreis naar Nieuw- 
Guinea, in de maand mei, noch op onze terugreis van daar, over Banda en Amboina naar Timor, in september en 
october, iets hoegenaamd waargenomen. Te oordeelen naar hetgeen de Ceramsche tolken ons nopens dit onderwerp 
verhaalden, schijnt het in oorzaak niet te verschillen van het bekende lichten der zee. Volgens hen, wordt het nu 
en dan hoofdzakelijk in de nabijheid der Aroe- en Key-eilanden opgemerkt, en wel het sterkst bij donkere nachten en 
zware winden; zijn de laatsten niet reeds merkbaar, zoo worden zij toch door de witheid van het water onfeilbaar 
aangekondigd; terwijl daarentegen bij dag niets buitengewoons in het water te zien is. Deze omstandigheid bewijst 
vooral, dat het verschijnsel niet van vulkanische invloeden afhangt, gelijk sommige geleerden geneigd zijn aan te nemen, 
maar dat het hoogstwaarschijnlijk zijn ontstaan eenig en alleen aan het dierenrijk verschuldigd is. Zonder mij in 
redeneringen omtrent de veelvuldige aanleidende oorzaken van het lichten der zee te willen verdiepen, herinner ik 
slechts, dat juist die streek, welke door Valentyn (D. 2. bl. 137) als de zee van den witten stroom wordt aangeduid, 
het eigenlijke gebied der tripangvisscherij uitmaakt, en dat die vangst voornamelijk in de laatste helft der west-moeson 
