worden. Het onderscheid dier beide, door droogte en vochtigheid aan elkander overstaande, halfjarige 
weersgesteldheden, is intusschen op Timor veel grooter, dan op Java, Sumatra, Borneo enzv., waar 
de menigvuldige zware bosschen aanhoudend verfrisschende dampen uitwasemen, en buitendien de 
warme lucht der maanden, gedurende welke de zon in het zuidelijke halfrond staat, ook dikwerf door 
hevige onweêrsbuijen verkoeld wordt. Op Timor daarentegen valt gedurende de oostmoeson, dikwerf 
vele maanden achter elkander, geen droppel verfrisschende regen, waardoor de aarde verzengd en zulk 
eene dorheid in het plantenrijk, vooral in het gras, wordt te weeg gebragt, dat in de lage kuststreken 
soms ter naauwernood genoegzaam voeder voor een paard te vinden is, en de inlanders zich genoopt 
zien, al hun vee naar deze of gene vallei der binnenlanden over te voeren. Zeer vele bergrivieren, 
welke gedurende de westmoeson tot wilde en vrij breede stroomen aanzwellen, droogen in het getijde 
der oostelijke winden geheel en al uit, terwijl de brandende zonnestralen, vooral in het middaguur, 
met eene bijna ondragelijke hitte van den helderen hemel nederschieten. Te Koepang staat alsdan de 
honderddeelige thermometer des morgens vroeg op 24°5—25°, tusschen 12 en 2 ure na den middag, 
alswanneer de hitte haar toppunt bereikt, 32 3 —33 3 en soms zelfs 35°, en met den ondergang der zon 
op p. m. 30°. In het midden der regen- of westmoeson, te weten in januarij, teekent hij daarentegen 
’s morgens vroeg, zelden hooger dan 22°5—23°, op het warmst van den dag 31°, en tegen den avond 
omstreeks 27°. — Dewijl op Timor de onweêrsbuijen veel zeldzamer zijn, dan in de meer westelijke, 
noordelijke en noord-oostelijke streken van den Archipel, behooren donder en bliksem ook op dit eiland 
geenszins tot de gewone, dagelijksche verschijnselen. — Aardbevingen doen zich nu en dan wel eens 
gevoelen, doch, volgens de verzekering der inboorlingen, nooit met schrikbarende, zelfs niet met noe¬ 
menswaardige hevigheid. Wij zelven hebben, gedurende ons langdurig verblijf aldaar, slechts eenmaal, 
in het landschap Amarassie, eene niet bijzonder sterke schudding waargenomen. 
Wat de voortbrengselen van het land betreft: onder dezen bekleeden, voor de huishouding en het 
handelsverkeer, uit het rijk der delfstoffen, het goud, uit het plantenrijk de mais, rijst en het sandel¬ 
hout, en uit het dierenrijk het zwijn, de buffel, het paard en het was der bijen, eene eerste plaats. 
Eigenlijke mijnen vindt men op Timor niet, maar de beddingen van vele rivieren bevatten, hoezeer in ge¬ 
ringe hoeveelheid (*), korreltjes en kleine schilfertjes goud. De meest bekende goud voerende rivieren van 
Timor’s westelijk gedeelte, bevinden zich in de binnenlanden, bepaaldelijk in het Sonabaysche landschap 
Amakono (-f), en eenige dagreizens van daar, meer westelijk, in eene landstreek, tegenwoordig door 
(*) Dit blijkt reeds daaruit, dat iu de Nederlandsche bezittingen het goud nimmer eenen noemcnswaardigen tak 
van handel uitmaakte, komende zelfs op de officiële lijsten der jaarlijks van Koepang uitgevoerd wordende goederen, 
de naam van dit metaal slechts zelden voor. De geringe hoeveelheid stofgoud, welke door de inlanders hier en daar 
uit het zand der rivierbeddingen wordt gewasschen, houden zij meestal voor eigen gebruik en vervaardigen daarvan 
hunne versierselen. Voor menschen, welke ten gevolge hunner weinige behoeften, een groot gedeelte van hun leven 
geheel zorgeloos en naar eigen goeddunken kunnen doorbrengen, verstrekt het zoeken naar dit zoo kostbaar metaal, 
waaraan ook zij veel waarde hechten, tot aangename tijdkorting, zonder dat liet als een eigenlijke tak van nijverheid kan 
beschouwd worden. De Oost-Indische Compagnie heeft meer dan eens op Timor gravingen naar goud laten doen, doch 
nimmer met een gunstig gevolg. De laatste proef, door haar genomen, had plaats in de tweede helft der voorgaande eeuw. 
(-[-) De Heer de Freycinet verkeert in eene zonderlinge dwaling, wanneer hij (Voyage, Partie historique, T. 1. 
p. 549) zegt: » Parmi les cours d’eau aurifères, on citc encore la rivière Chumor o , dans la partie Nord-Est de 1’ile, 
