mige vlakke streken, voornamelijk op eenige lage kustplaatsen gevonden, en daar meer door de Euro- 
pesche afstammelingen en de Chinezen geplant, dan wel door de eigenlijke inboorlingen van het land. 
Over het geheel staat, op dit eiland, de landbouw, gelijk zich zulks uit den min beschaafden toestand 
der bewoners laat vooronderstellen, nog op eenen zeer lagen trap; terwijl vooroordeel, bijgeloof en de 
zucht om van den alouden, voorvaderlijken slender zoo min mogelijk af te wijken, aan elke aanmoedi¬ 
ging tot verbetering en vooruitgang, onoverkomelijke hinderpalen in den weg stellen. Het nut, dat 
de inlander uit de, elders in den Archipel veelvuldig aangekweekt wordende moeskruiden, peul- en 
aardvruchten trekt, is hier zeer gering. Daarentegen zijn de lontarpalm (Borassus flabelliformis (*)) 
en de katoenplant, voor het huishoudelijk leven van den Timorees van groot gewigt; zonder deze ge¬ 
wassen zoude hij van menig genot verstoken en veelligt ook in beschaving nog meer ten achteren zijn. 
De kokospalm is in de binnenlanden van Timor zeer zeldzaam, schoon hij langs de stranden menigvuldig 
en welig tiert. Tot de over Timor meer algemeen verspreide, eetbare vruehtgewassen behooren, behalve 
de reeds genoemde, voornamelijk: demangga-, djamboe-, papaja- en tamarindeboomen, de pisang, onder¬ 
scheidene china’s appel-enlimoensoorten, de spaansche peper, de komkommer, pompoenen, bataten, jams 
en eenige peulvruchten van het geslacht Phaseolus. De fijnste en geurigste vruchten der westelijke landen 
van den Archipel: de doerian (Durio zibethinus), mangoestan (Garcinia mangostana), ramboetan 
(Nephelium lappaceum), doekoe (Lansium domesticum) en eenige anderen, ontbreken op Timor 
geheel en al, terwijl de ananas slechts hier en daar in geringe hoeveelheid gevonden wordt. Yeel 
gunstiger, naar evenredigheid, is het op Timor met de veeteelt gesteld, en in deze vindt de inlander, 
bij de schraalheid van zijnen grond voor den landbouw, een belangrijk hulpmiddel ter voorziening in 
zijne behoeften. Naast de mais verdienen het varken en de buffel het eerst in aanmerking te komen, 
daar deze beide dieren den inboorling niet alleen vrij algemeen tot voedsel verstrekken, maar tevens 
(*) De Heer C. Bitter (Erdkunde, 2 te Ausg. Asien. Y. p. 855) begaat, bij de opgave nopens de verspreiding 
dezer fraaije en nuttige palmsoort, eenen misslag, wanneer hij haar als een, aan het vasteland van Indië uitsluitend 
toebehoorend gewas aanduidt, en haar in den Archipel, als eene andere soort van Borassus, door den gamoeto- 
of sagoweerpalm (Saguerus pinnatus, Wurmb, Borassus gomutus bij Crawfurd, Inch Arch. I. p. 397) doet ver¬ 
tegenwoordigen. Intusschen maakt de Heer Crawfurd zelf (1. c. p. 443) van den waaijerbladigen lontar gewag; terwijl 
vooral reeds Rumphius (Herb. Amb. I. p. 48), in zijn uitvoerig berigt omtrent dezen palm, bepaaldelijk zegt, dat 
dezelve in menigte gevonden wordt, zoowel in sommige streken van Celebes en Java, als vooral op Maclura, Bali en 
de meeste eilanden dier keten tot Timor toe. Hij is in dit gedeelte der aarde, ten opzigte der geographische verbrei¬ 
ding , de ware plaatsvervanger van den gamoetopalm, vermits hij zich alleen daar menigvuldig vertoont, waar laatst- 
gemelde niet of slechts in geringe hoeveelheid voorkomt. Beiden beminnen het warme, maar de een het drooge, de 
ander het meer regelmatig vochtige luchtgestel: het gebied van den een’ bepaalt zich , uit dien hoofde, voornamelijk 
tot de koele valleijen der bergen; dat van den anderen tot de lage kuststreken en de opene vlakten van het binnen¬ 
land. Ten opzigte van het nut, dat de eilander der verschillende streken uit beiden trekt, staan zij genoegzaam gelijk. 
Op Maclura, de kleine Sunda-eilanden en cle Timorsche groep, gebruiken de inboorlingen het sap van den lontar als 
drank, en ook om er suiker uit te bereiden. De laatste is eenigzins lichter van kleur (meer geelachtig), dan de 
sagoweersuiker, en niet zoo vochtig als deze. In smaak verschillen beide soorten aanmerkelijk van elkander. 
In het westelijk gedeelte van Timor en omliggende kleine eilanden, waar de gamoetopalm volstrekt niet door ons werd 
aangetroffen, is de lontar allerwegen zeer menigvuldig. In de Molukken daarentegen, schijnt hij zeldzaam te zijn, en ook 
in de zuidelijke streken van Borneo en in cle westelijke van Java, zagen wij hem slechts hier en daar in geringen getalle. 
De westelijke Timorezen noemen hem Toea Noen, de Rottinezen Toea hoe , de Sawoenezen Kepoeë doeive. (Bij 
deze zamenstellingen valt aan te merken, dat in de twee eerste tongvallen, het woord boom, gelijk bij ons, achter¬ 
aan, en in cle taal der Sawoenezen, even als in het Maleisch (Pohon lontar ), vóóraan geplaatst is.) 
