159 
cn cene kleine eend (*). Het eerstgemelde bewoonde, even als Gallinula phoenicura op Java, 
Sumatra, Borneo en Celebes, voornamelijk de, met hoog gras of digt ruig begroeide, sombere en 
moerassige plaatsen, in de bosschen. De eend, welke zich toenmaals (in de maand december) waar¬ 
schijnlijk op den togt bevond, vertoonde zich gemeenlijk in kleine vlugten van twee tot vier stuks, die 
door de, hier en daar, stil en eenzaam tusschen het lage hout gelegene plassen werden aangelokt. Zij 
was voor het overige schuw; stemgeluid hebben wij nooit van haar gehoord. Groote duiven (Columba 
rosacea, PI. col. 578) en witte kakketoes (Ps. sulphureus) droegen, door hun onophoudelijk ge- 
(*) Anas (Mareca) gibberifrons, n. sp. Ten naastebij zoo groot als Anas querquedula. Spiegel, beider geslachten, 
even als bij Mareca castanea, Eyton, fluweel-zwart met eene metaalkleurige licht groene streep in het midden. Voor¬ 
hoofd hoog, bolachtig, en daar achter, omtrent in het midden van den schedel, fïaauw hol ingedrukt. Kop, rug en 
vleugels graauwachtig bruin; de vederen van den bovenrug, der vleugels en ook gedeeltelijk die der kruin, lichtkleurig 
gezoomd; de groote boven-dekvecleren der vleugels wit; keel vuil geelachtig wit; de vederen van het onderlijf zijn aan 
den wortel grijs, in het midden donker bruin, en aan de punten geelachtig graauw, of ook roodachtig graauw, waardoor 
dit gedeelte van het ligchaam een gemarmerd aanzien verkrijgt. Iris geelachtig bruin; bek bleek blaauwachtig, langs 
den bovenkant eenigzins in het vuil groenachtige trekkende; deszelfs nagel zwart, en de punt van den onderbek geel¬ 
achtig wit; pooten loodkleurig met eenen geelachtigen tint. Lengte der vleugels, van den carpus, 0,19; des beks, 
van den mondhoek, 0,041, en breedte van denzelven, in het midden, 0,013. 
Van deze eend heb ik ook een individu op Makassar verkregen, terwijl onlangs verscheidene exemplaren van dezelve 
door onzen reiziger D r . Forsten, van Manado, aan het Rijks-Museum zijn toegezonden geworden. Uit hetzelfde noord¬ 
oostelijke gedeelte van Celebes ontvingen wij mede de Anas superciliosa, door mij insgelijks op Timor, en daarenboven 
dikwerf op Java waargenomen. Van laatstgenoemd eiland bezitten wij nog twee andere nieuwe soorten, die ik, ter 
bevordering der kennis van de op de Oost-Indische eilanden inheemsche eenden, hier in het kort zal beschrijven. 
An as (Querquedula) humeralis, n. sp. Van de grootte der Anas creca. Bij het mannetje is de kleine, van 
boven wit gezoomde spiegel fraai licht groen; bij het wijfje, daarentegen, gaat dezelve in een dof groenachtig 
bruin over. Even zoo zijn ook de kleine en groote boven-dekvederen der vleugels, bij het mannetje licht blaauwachtig 
grijs, doch bij het wijfje bruin, met alleen licht grijze boorden. Beide geslachten hebben den bovenkop donker bruin; 
ééne overlangsche streep boven en ééne dergelijke beneden ieder oog, wit; rug- en schoudervederen zwart-bruin, met 
meer of min breede lichtkleurige boorden; benedenlijf roest-geel, welke kleur echter alleen aan de punten der vederen 
eigen is, daar deze aan de binnenzijde, deels licht graauw en deels bruinachtig gevlekt zijn. Lengte der vleugels, 
van den carpus tot aan de punt, 0,188; des beks, van den mondhoek, 0,014, en deszelfs breedte, in het midden, 0,014. 
Deze soort vond ik in de maand april 1832, aan het noorder zeestrand van Java, bij Pamanoekan en Tjassem, zeer 
menigvuldig en wel broeijende. 
De andere soort behoort tot de groep van onze gewone wilde eend, en draagt den naam van Anas scululata, n. sp. 
Deze is een weinig grooter dan A. boschas. Hare vleugels beslaan, van den carpus tot aan de punten, 0,299; haar bek 
0 is, van den mondhoek, 0,063 lang, en in het midden 0,024 breed. Kop, hals en de dekvederen der vleugels wit; 
de groote dekvederen hebben groenachtig zwarte punten, die een’ donkeren zoom vormen boven den lichtkleurigen, 
blaauwachtig graauwen spiegel. Rug, staart en de vederen der schouders bruin, hier en daar in het rood- of 
groenachtige trekkende, en op de schouders en langs den rug enkele, onregelmatig verspreid staande, witte vlekken, 
)f van verschillende grootte. Het geheele benedenlijf meer of min donker rood-bruin, op de borst eenigzins in het 
fl roest-gele overgaande. — Deze eend schijnt op Java zeldzaam te zijn. Wij bekwamen slechts eenige weinige indivi- 
ifi duën van dezelve, uit een meir, aan den voet van den berg Salak gelegen. 
Voegt men bij de gemelde vier eenden, nog de A. arcuata, welke de westelijke Sunda-eilanden, met name Java, 
|e Sumatra en Banka bewoont; de A. badia, welke de arcuata in de Molukken vertegenwoordigt; de A. radjah van 
Boeroe, en de A. coromandeliana, van het vasteland van Indië tot Java verspreid, zoo erlangt men in het geheel 
ii 8 soorten, tot welk getal zich al de thans met zekerheid van den Archipel bekende eenden beperken; zijnde de zoo- 
i) genaamde Sarcelle de Java (PI. enl. 930, Anas javensis, Kuhl, falcaria, Gm. Lirm.), gemeen in de oostelijke kustlanden 
,p van Azië, benoorden den keerkring van den Kreeft, door ons nooit in Indië, bezuiden de evennachtslijn, waargenomen. 
s 
> 
