koer cn schel geschreeuw, hel meeste bij lot verlevendiging der wilde natuur. — Eenmaal waren wij 
getuigen van een zeer eigenaardig schouwspel: het was omstreeks zons-ondergang, dat tusschen de 
bamboezen vloering in de voorgalerij van het huis, hetwelk wij te Pritti bewoonden, eensklaps een zwerm 
gevleugelde termieten te voorschijn kwam. Oogenblikkelijk daalde een gekko of Tokej (^<j), gelijk, met 
geringe wijzigingen (*), in vele Indische tongvallen de Platydactylus guttatus, in nabootsing der klanken, 
uit welke zijn geschreeuw bestaat, genoemd wordt, langs den wand naar beneden, en plaatste zich als een 
wachter, juist naast de reet, die der termieten tot hoofduitgang strekte. Zoodra zij buiten kwamen, werden 
deze insekten, het eene voor, het andere na, zijne prooi, zóó, dat hij er soms drie of vier te gelijk in den 
bek had. Yan sommigen gooide hij de vleugels weg; velen echter verzwolg hij geheel. Ondanks zijne 
gretigheid, was het hem toch niet mogelijk, de tallooze menigte dezer dieren, welke zoodanig was, dat 
de lucht weldra van dezelve wemelde, te verslinden; doch ook nu waren de termieten niets minder dan 
veilig. Spoedig vertoonden zich eene menigte vogels, welke door haar aangelokt, eene vernielende jagt 
op haar maakten. Tot de ijverigste jagers onder dezen, behoorden Ocypterus leueorhynchus en cinereus, 
Tropidorhynchus timoriensis, eene kleine Meliphaga, Alcedo collaris,de bovengenoemde bijen-eter(Merops 
Thouinii), en twee soorten van vliegenvangers (eene Muscicapa en eene Rhipidura). Met de toenemende 
schemering voegden zich tot deze gepluimde roofdieren nog verscheidene vledermuizen, welke de jagt 
op de termieten tot laat in den avond voortzetteden. Daar de vogels, zoowel als de vledermuizen, de 
vleugels van zoodanige groote insekten gewoonlijk wegwerpen, waren wij den volgenden morgen in staat, 
naar de menigte dier overblijfsels, welke op den grond, rondom onze woning verspreid lagen, af te leiden, 
hoe ontzaggelijk de hoeveelheid moest geweest zijn der insekten, welke hier, zoo spoedig na hunne 
verschijning in de vrije natuur, aan verschillende sterkere dieren als buit waren ten deel gevallen. — 
De gewone tweekammige krokodil is in sommige groote moerassen bij Pritti zeer menigvuldig. Meer 
dan eens ontwaarden wij van drie of vier te gelijk, op de oppervlakte des waters, het voorste gedeelte 
van den snuit dezer dieren; eenmaal zelfs troffen wij eenen Cr. biporcatus, ter grootte van elf voet, 
in eene bijkans drooge, modderige kreek aan, in welke hij langzaam rondkroop; zoodra hij ons echter 
bemerkte, schoot hij een eind wegs haastig voort, hield toen weder stil en liet zich lijdzaam dooden. 
Alleen uit de aan de amphibiën eigene trage natuur en derzelver invloed op de voedingswerktuigen, 
waardoor zij zeer veel op eens kunnen verzwelgen en dan weder zeer lang zonder voedsel kunnen zijn, 
is het verklaarbaar, hoe zoo vele zulker groote dieren in een, naar evenredigheid, klein bestek, bij 
elkander kunnen leven, zonder van gebrek om te komen: want in het water vinden zij daar waarschijnlijk 
slechts voor een gering gedeelte hun voedsel, hetwelk hun ongetwijfeld meer uit de klassen der zoog¬ 
dieren en vogelen, en wel voornamelijk uit de eerste wordt opgeleverd. Wilde varkens, herten en 
apen, wanneer deze, door den dorst gedreven, die gevaarlijke plassen bezoeken, vinden vermoedelijk 
in dezelve dikwerf door de krokodillen hunnen dood. 
(*) Tekej , in het Tinioreesch, Rottineesch en Soloreesch; Takej , in het Sawoeneeseh. De kleinere soorten dezer 
hagedischachtige dieren (Hemidactylus frenatus en verwante soorten), door de Maleijers Tjitjakh ('-«■■f ?-) genaamd, 
dragen daarentegen in bijkans iederen tongval van den Archipel eenen anderen naam. De Timorezen noemen haar 
Wikaloe , de Rottinezen Tekej-labak , de Solorezen Kletang, en de Sawoenezen Hapa. Het geschreeuw der Tjitjakh’s 
bestaat alleen in eenige smakkende toonen; dat van den Tokej is een waar geroep: tokkee — tokkee , welke klanken, 
na korte tusschcnpoozen, 6—8 of 10 maal achter elkander, door het dier, luid cn krachtig, herhaald worden. 
