inlandsehe hoofdplaats en het dorp Soba, vindt men in eenige valleijen en komvormige dalen, kleine 
meren, hoofdzakelijk door het, gedurende den regentijd, rijkelijk van de rondsom liggende hoogten 
afstroomend water gevormd wordende. In die waterplassen, van mindere of meerdere uitgestrektheid, 
troffen wij dikwerf eene vlugt van 6—8 of 10 stuks wilde eenden (Anas supereiliosa) aan (*), en nu 
5. ) C. lanceolatus , n. sp. werd tot heden, even als de voorgaande, met het ? en den jongen vogel van C. flavus 
verwisseld; doch is van beiden niet moeijelijk te onderscheiden door de geringere grootte, kleineren en geheel licht- 
kleurigen bek, en de zwarte overlangs loopende vlekken aan keel en bovenlijf, terwijl bij de wijfjes en jonge vogels 
van al de tot dusver genoemde soorten, die deelen meer of min duidelijk dwars zijn gestreept. — Al de bovendeden, 
even als ook de grondkleur van keel en borst, gedachtig roestkleurig; benedenlijf meer in het witachtige trekkende 
en met zwartachtige dwarslijnen geteekend; staartvederen, op licht roestrooden grond, dwars zwart gestreept. Lengte 
der vleugels 0,090, des heks 0,019, der tarsen 0,015. Het ? schijnt uiterlijk niet van het te verschillen. — 
Deze soort is door ons alleen op Java gevonden. 
6. ) C. lugubris , Horsf. Ofschoon deze soort, door haar zwart kleed en haren eenigzins anders gevormden staart 
(van voren flaauw vorkachtig, doch bij al de voorgaande meer of min sterk afgerond), in zekeren zin op zich zelve 
staat, tellen wij haar evenwel tot dezelfde groep, uithoofde van hare overeenkomst in levenswijze. Deze vogel staat 
bij de inlanders, als jobsbode, in denzelfden kwaden reuk. — Vaderland: Java, Sumatra en Borneo. 
(*) In het boven (bl. 159, noot) medegedeelde overzigt van de eenden, tot heden in den Indischen Archipel waar¬ 
genomen, hebben wij onder dezelve ook de Anas coromandeliana, Gmel. opgeteld, welke door sommige Zoölogen tot 
de ganzen, en door andere wederom, als een bijzonder geslacht (Microcygna), tot de familie der zwanen wordt 
gerekend. Het juiste of onjuiste dezer stelselmatige zienswijze daarlatende, merken wij hier alleen aan, dat genoemde 
soort in hare levenswijze de meeste overeenkomst met de ware eenden, en vooral met de kleinere soorten (Anas crecca 
enzv.) aan den dag legt. Eigenlijke ganzen zijn in den Indischen Archipel even vreemd, als zwanen. 
In het oostelijk gedeelte van het zuidelijke halfrond komt slechts eene soort van zwaan voor, omtrent welker ont¬ 
dekking en verbreiding, wij onze aanteekeningen hier willen mededeelen. Wij gevoelen ons daartoe vooral aange¬ 
spoord , omdat de geschiedkundige bijzonderheden van dezen vogel, in meer dan een opzigt onze belangstelling over- 
waardig, tot dusverre nog door niemand in een beknopt geheel zijn te zamengevat en volgens historische bronnen 
behoorlijk opgehelderd. Nieuw-Holland, het oord van zoo vele vreemdsoortige diervormen, moest der wereld ook 
eene zwarte zwaan vertoonen, in de verbeelding der Grieken en Romeinen zóó onbestaanbaar, dat zij, ter aandui¬ 
ding eener onmogelijkheid, zich als spreekwoord van het beeld der zwarte zwaan bedienden, gelijk wij in het dage- 
lijksche leven, ten opzigte eener groote zeldzaamheid, van eene witte raaf spreken. 
Het eerste narigt van het bestaan der zwarte zwaan (Cygnus atratus), hebben wij aan den verdienstelijken 
Amsterdamschen Burgemeester Nich. Witsen te danken, die daarvan gewag maakt in eenen brief aan D r . Mart. Lister 
te Londen, handelende over de natuurlijke gesteldheid eener plaats van het groote Zuidland, kort te voren door het 
schip Hollandia-nova bezocht (Philosoph. Transact. 1698, V. 20. p. 361). Willem de Vlaming, reeds in 
1696 met drie vaartuigen het vaderland verlatende en naar het Zuidland zeilende, ter opsporing van het verloren 
geraakte Compagnie’s schip de Ridderschap, kwam in de laatste dagen van dat jaar, bij het eiland Rottennest en 
ontdekte daar, in eene rivier, eene menigte zwarte zwanen, ten gevolge waarvan hij haar de Zwanenrivier noemde; 
de schepelingen vingen een viertal van dezelve en namen die naar Batavia mede, waar zij er echter slechts twee levend 
aanbragten (zie Valentyn, Oud en Nieuw Oost-Indiën, D. 3, tweede stuk, bl. 70, benevens eene afbeelding 
met onderscheidene zwemmende zwanen). Aan W. de Vlaming komt dus eigenlijk de eer toe, de zwarte zwaan het 
eerst gevonden en naar elders overgebragt te hebben; doch het verhaal zijner reize eerst in 1701 te Amsterdam in 
druk verschenen zijnde, is het bovengenoemde berigt van N. Witsen drie jaren ouder. Uit een en ander blijkt, dat 
de zwarte zwaan tot een der vroegst in Europa bekend gewordene dieren van dat zoogenaamde vijfde werelddeel 
behoort, en dat mitsdien G. Cuvier, in zijn Règne animal (eerste editie van het jaar 1817), zeer ten onregte van 
dezen vogel zegt: n découverl depuis peu a la Nouvelle Hollande.” In de reisbeschrijvingen van Dampier en Cook 
herinner ik mij niet, omtrent deze zwaan eenige bepaalde aanduiding gevonden te hebben; maar het is mogelijk, dat 
Cook haar onder de zwarte en witte watervogels begrepen heeft, in 1770 door hem tusschen de zandbanken in 
Botany-baai gezien, en van welke hij zegt, dat zij veel grooter waren dan eene zwaan, en in gedaante eenigzins naar 
