komen konden beschuiten. Alhoewel het plantenrijk hier geenszins dien weelderigen groei vertoonde, 
welken men in een schaars bevolkt, tropisch land gewoonlijk verwacht, bood nogtans de natuur een 
bevalliger aanblik, dan in het door ons bezochte gedeelte van Amfoang. Het gras prijkte nog met eene 
frisch groene kleur, en in de valleijen verhieven zich allerwegen hoogstammige, in digte groepen tot 
bosschen vereenigde hoornen. Langs de heuvelhellingen en rondsom den voet der rotsen groeiden 
tamarinde-boomen, meestendeels met rijpe vruchten beladen, welke, hoe zuur en wrang ook, voor zoo 
vele dorstige monden eene aangename verfrissching opleverden. Niet ver van onze legerplaats, op eene 
hoogte, stonden acht Timoresche huizen, die van eenen vijf voet hoogen, steenen muur omgeven waren. 
Bezuiden, naast dit gehucht, over welk een voorvechter het bevel voerde, lag de Fatoe Wati (zie 
PI. 27, van onderen), omtrent 150 voeten hoog, en onderscheidene diepe kloven en krochten bevattende, 
waar de bewoners der omliggende gehuchten hun gezin en vee, en alles, wat hun toebehoort, ten tijde 
van oorlog verbergen, terwijl de mannen de moeijelijk te genaken ingangen, van buiten verdedigen. 
Den l sten September ontvingen wij een bezoek van den Fettor, welke aan het hoofd van het bestuur 
staat van het distrikt Oimatan of Molo. Deze Fettor was een man van een bijzonder goedaardig voor¬ 
komen, en zijn gedrag jegens ons, en al hetgeen wij van hem vernamen, regtvaardigde den gunstigen 
indruk, welken hij op ons maakte. Hij naderde den Resident met blijkbare verlegenheid en vrees, en 
sprak aanvankelijk op eenen bevenden toon, doch met zooveel vertrouwen en opregtheid, als wij van 
geen Timorees der binnenlanden, en het allerminst van een onafhankelijk opperhoofd, hetwelk nog 
nooit eenen Europeaan ontmoet had, konden verwachten. Ten einde ons steeds door zijne tegenwoor¬ 
digheid van nut te zijn en tevens voor onze veiligheid te kunnen waken, liet hij zich dadelijk, nabij onze 
tenten, eene hut van boomtakken en bladeren opslaan, bewoonde dezelve zoo lang wij te Fatoe Wati 
verbleven, en vergezelde ons later ook naar den berg Mieomaffo, ons, ten allen tijde, met raad en 
daad ten dienste staande. Aan hem zijn wij zeer vele inlichtingen omtrent de geschiedkundige over¬ 
leveringen der Timorezen en den toestand van hunnen regeringsvorm verschuldigd. Intusschen hebben 
wij ons aan zijne opgaven dienaangaande niet uitsluitend gehouden, maar haar meermalen getoetst aan, 
en in overeenstemming trachten te brengen met de verhalen van andere verstandige inlandsehe opper¬ 
hoofden. De beknoptelijk zamengetrokkene uitkomsten dezer waarlijk geduld vereischende navorschin- 
gen, komen hierop neder. 
In de allervroegste tijden woonde in dit gedeelte van Timor een volk, hetwelk zijnen oorsprong uit 
eene wildernis afleidde, en welks opperhoofd Nei Akoenel heette. Dit opperhoofd had vier zonen: 
Nemnoenie, Pitai, Fonai en Nessi-mnaha genaamd, van welke de oudste het gezag en de waardigheid 
des vaders erfde. Onder diens bestuur werd het land, toen onder den naam van Labalaba bekend, 
eensklaps door eene bende volks van Belo overvallen en, na eenigen tegenstand, vermeesterd. Aan het 
hoofd van deze Belonesche gelukzoekers stonden drie jongere broeders van de vorstin (Lieorai), welke in die 
dagen regeerster was van het groote rijk Waiwiekoe-waihalie. De oudste van deze drie bevelvoerders 
heette Fai-wele, de middelste Lieoe-wele, en de jongste Lato-wele. Nadat zij het land veroverd en twee 
der dochters, benevens al de schatten van Nemnoenie in hunne magt gekregen hadden, verdeelden zij 
onderling den gemaakten buit, en wel in dezer voege: Fai-wele, die toen den bijnaam van Sonabai 
