235 
Men ziet uit dit vlugtige overzigt, hoe ongemeen rijk en tevens veelvuldig gewijzigd de familie der 
koekoekaardige vogels zich in de gemelde wereldstreek voordoet. De ware koekoeken (Cuculus, in be¬ 
perkten zin), op welke wij nogmaals moeten terugkomen, nemen daar als van zelve de eerste plaats in, 
omdat aan hun bekend geroep, hetwelk bij al de door ons waargenomene soorten, schier volmaakt uit de¬ 
zelfde klanken is zamengesteld, de geheele familie haren naam ontleent. Geene der andere groepen doet 
een soortgelijk geluid hooren; doch in de, reeds van ouds bekende, zonderlinge eigenschap, dat de koekoek 
zijne eijeren niet zelf uitbroeit, maar de zorg daarvan aan andere, kleine insektenetende vogels overlaat, 
komen de ongelukskoekoeken met de echte overeen. Ten opzigte der havikkoekoeken is ons daaromtrent 
niets met zekerheid bekend geworden ; ook herinneren wij ons niet, van deze ooit eenig geschreeuw of 
geroep gehoord te hebben. Bij de meeste overigen is het geluid zeer verschillend van klank en kracht, 
in het algemeen echter kort afgebroken. Wat hunne voortplanting betreft: van onderscheidene hebben 
wij zelven herhaalde malen de eigengebouwde nesten, met een vier- of zestal eijeren, in het wild gevon¬ 
den, terwijl ons door inlanders meer dan eens verzekerd is, dat bij anderen dezelfde natuurdrift zoude 
bestaan. Uit de groep der echte koekoeken bezitten wij, gelijk reeds gezegd is, thans vier of veelligt 
vijf soorten van den Indischen Archipel. Drie van deze zijn nog onbeschreven en gemakkelijk te erken¬ 
nen; doch de onderstelde twee anderen, mogen zich al lang in handen van geleerde kenners hebben 
bevonden, zij zijn evenwel tot heden nog niet behoorlijk onderzocht of juist bepaald geworden. Wij 
bedoelen die Indische koekoeken, welke onzen gewonen dermate nabij komen, dat zij somtijds niet dan 
door eene zeer naauwkeurige vergelijking van hem te onderscheiden zijn; wij bedoelen het groote ras, 
van hetwelk door ons, onder anderen, een voorwerp van Timor is medegebragt, hetwelk in alle opzigten 
zoo volmaakt op een in Holland geschoten oud mannetje van Cuculus canorus gelijkt, dat er met geene 
mogelijkheid eenig soortelijk verschil tusschen beiden is waar te nemen. Of nu onze Europesche, ook 
hier en daar in Midden-Azië en Japan aangetroffen, koekkoek, tevens tot in Oost-Indië verspreid is, 
en de daar inheemsche twee rassen veelligt niet anders zijn, dan deels behoorlijk, deels minder normaal, 
naar gelang der hoeveelheid en den aard van het in de jeugd genoten voedsel, ontwikkelde voor¬ 
werpen van eene en dezelfde soort, durven wij niet beslissen, hoezeer ons, van beide die Indische 
rassen, ruim zestig gedroogde huiden ter vergelijking beschikbaar zijn. Tusschen de grootste voor¬ 
werpen van het groote, en de kleinste van het kleine ras, bestaat, wel is waar, een aanzienlijk verschil; 
doch hunne bijna onmerkbare overgangen leiden tot onzekerheid en verwekken telkens twijfel. Voor- 
loopig houden wij hen voor afzonderlijke soorten, welke wij, even als de drie andere nieuwe Indische, 
in de onderstaande noot, eenigzins nader zullen doen kennen (*). 
(*) 1.) Cuculus canordides. Grootte, sterkte van bek en pooten, kleur en teekening geheel als Cue. canorus. 
Lengte der vleugels, verschillende tusschen 0 m ,190 en 0 m ,214- die van den staart tusschen 0 m ,162 en 0 m ,18. Bewoont: 
Java, Sumatra, Borneo en Timor, en vermoedelijk ook de meeste andere, tusschen het eerst- en het laatstgenoemde 
liggende eilanden; mitsgaders Malakka en Cochinchina. 
2.) Cuculus tenuirostris. Eenigzins kleiner dan de voorgaande en in kleurtoon zich het naast aan Cue. capensis 
aansluitende. Lengte der vleugels hoogstens 0 m ,17, gewoonlijk slechts 0 m ,15—0 m ,16; die van den staart p. m. 0 m ,14; 
lengte des beks, van den mondhoek af, 0 m ,026; tarsus 0 ra ,016. Alleen op Java en Sumatra door ons waargenomen. — 
Of veelligt de in Sonnerat’s Yoyage a la Nouvelle Guinée, p. 120, PI. 79, afgebeelde Cue. radiatus, of Latham’s 
Cue. poliocephalus, beide of een hunner, met den ondw erpelijken tenuirostris eenerlei zijn, blijve ter beoordeeling 
van latere onderzoekers. 
< 
J 
