243 
naburige rijkjes, sloegen de mannen, welke levend of dood in hunne handen vielen, het hoofd af, en 
voerden de vrouwen, benevens al wat waarde had, met zich mede. Buffels en paarden waren vooral 
van hunne gading; doch het allermeest vuurwapenen en in het algemeen alle soort van krijgsbehoeften. 
Waar zij krachtigen tegenstand ontmoeteden en eenige van hen sneuvelden of zwaar gewond 
werden, namen zij bloedige wraak en verbrandden en vernielden alles, zoodra de zege aan hunne 
zijde was. Zij werden hoe langer zoo stouter en waagden het zelfs, in hunnen overmoed, hunne stroop- 
togten tot bij Babauw uit te strekken. De Resident geen kans ziende, deze lastige buren in hunne 
versterkte schuilhoeken en natuurlijke burgten met goed gevolg te bevechten, poogde in de eerste plaats 
het Gouvernements-gebied eenigzins te dekken, door in en rond Babauw een aantal Rottinezen zich 
met ter woon te doen vestigen, terwijl niet lang daarna, toen, in navolging der Amanoebangers, meer 
noordelijk en digter nog aan onze oostelijke grenzen, eene nieuwe rooverbende, onder het beleid van 
het volkshoofd Pitai, te voorschijn trad, hij met hetzelfde doel te Pritti (*) een gehucht stichtte. — 
De Resident Hazaart heeft, gelijk wij reeds aanmerkten, onderscheidene malen met eenige duizend ge¬ 
wapende inlanders, zoo Timorezen, als Rottinezen en Sawoenezen, krijgstogten naar Amanoebang 
ondernomen. Zijne laatste onderneming derwaarts had plaats in het jaar 1822. En waren ook de 
uitkomsten niet in allen deele bevredigend, zij strekten den plunderzuehtigen Amanoebangers ten minste 
ten bewijze, dat men de onderdanen der Gouvernements-bondgenooten niet geheel lijdelijk en straffeloos 
liet berooven en uitmoorden. De laatste togt vooral bleef niet geheel en al zonder goede uitwerking, 
want van dien tijd af werden nog slechts zelden en alleen des nachts, hier of daar in de onder Gouver- 
nements bescherming staande westelijke landschappen, door de Amanoebangers kleine rooverijen gepleegd. 
Wij willen de hier opgegevene feiten tevens doen strekken ter beoordeeling van de oppervlakkige en 
ongerijmde redeneringen van den Heer de Freycinet (-f). Ongerijmd noemen wij die vooral, omdat 
het ons volstrekt onbegrijpelijk is, hoe de vriendschappelijke betrekking met ons, den Radja van Ama¬ 
noebang en zijnen onderdanen lastig zoude hebben kunnen worden en hem reden hebben gegeven tot 
het «verheffen van den standaard der onafhankelijkheid,” gelijk de Heer de Freycinet het, in den ijver 
zijner welsprekendheid, gelieft te noemen. Wie eenigzins met Timor en de staatkundige betrekkingen 
der Nederlanders tot hunne bondgenooten aldaar bekend is, weet, dat noch die vorsten, noch hunne 
onderdanen het minste aan hunne blanke beschermheeren hebben op te brengen, hetzij in geld, hetzij 
in goederen; dat zij zelfs geene andere diensten hebben te verrigten, dan nu en dan eens, bij algemeene 
oproeping, ter gelegenheid eener buitengewone gebeurtenis, zoo als b. v. die onzer reis naar het binnen¬ 
land, bij onverwachte vijandelijke bewegingen en dergelijken, en dat zij eindelijk in de vrije beschikking 
over hunne landerijen en de voortbrengselen van dezelve, niet de minste beperking of belemmering on¬ 
dervinden: met één woord, zij betalen geene schatting, hoe ook genaamd, hetgeen trouwens ook uit de 
geringe Gouvernements opbrengsten genoegzaam kan blijken ($), zijn aan geene, zoogenaamde heeren- 
(*) Zie boven bl. 161. 
(f) Voyage, Partie hist. T. 1, p. 537. 
((§) Omstreeks het einde der vorige eeuw waren de inkomsten op verre na niet toereikende om de uitgaven te dek¬ 
ken, bedragende de eersten niet meer dan ƒ 10,000 —-f 11,000 in het jaar. Om in deze fmantieële onevenredigheid 
eenige overeenstemming te brengen en de baten zoo mogelijk te vermeerderen, besloot men, in 1792, het monopolie op 
