247 
gelijk men trouwens in de Portugesche bezittingen vele met militaire rangen betitelde inlanders vindt, 
bad de vermetelheid gehad, de pas gehesehen Nederlandsche vlag heimelijk te willen nederhalen en de 
Portugesche in hare plaats weder op te steken. Onder het plegen dezer weêrgalooze schennis van het 
volkenregt, door onze soldaten gevat zijnde, liet hem de Resident dadelijk aan den vlaggestok vastbinden 
en op staande voet vijf-en-twintig rietslagen toedeelen, welke, voor zoodanig feit wezentlijk niet te 
zware straf, die goede uitwerking had, dat het, na dien tijd, niemand meer in den zin is gekomen, onze 
nationale vlag aldaar in bet minste te verontrusten. De Resident had, wel is waar, bij het doen gelden 
van ons regt op Atapoepoe, ten eenemale eigenmagtig gehandeld; doch mogt hij in het belang zijner 
Regering daarbij tijd verliezen? Was hij niet verpligt, haar gezag, in de hem toebetrouwde landen, 
zooveel mogelijk, ongeschonden te handhaven? Timor behoorde destijds, krachtens het besluit van 
Kommissarissen-Generaal, van 24 januarij 1817, tot het Gouvernement der Molukken. Dit leverde, 
in het onderhavige geval, de dubbele moeijelijkheid op tot het erlangen der noodige magtiging om te 
Atapoepoe eenen militairen post te plaatsen. De gemeenschap tusschen Timor en Amboina, uit den aard 
der zaak, nog zeldzamer zijnde dan die van het eerstgenoemde eiland en Java, wordt door de moesons 
bepaald en heeft gewoonlijk over en weêr slechts twee of drie keeren in het jaar plaats. Er zouden dus 
zes of acht maanden verloopen zijn, alvorens de Resident eenig antwoord van Batavia had kunnen 
bekomen, welke omstandigheid dan ook wel bij de beoordeeling van zijn gehouden gedrag, door de 
regering in aanmerking werd genomen, terwijl deze, na alles naauwkeurig onderzocht en overwogen 
te hebben, den ganschen maatregel goedkeurde en den Heer Hazaart in zijne vorige betrekking als 
Resident van Timor en Onderhoorigheden op nieuw bevestigde. — Dat de Heer Hazaart het plan be¬ 
raamd en laakbare pogingen in het werk gesteld zoude hebben, om Batoe-gedeh onder Nederlands gezag 
te brengen, is ten eenemale verzonnen en onwaar. 
Ter bevordering der officiële gemeenschap tusschen Timor-Koepang en Java, werd door Kommis- 
sarissen-Generaal, bij besluit van 16 december 1818, de vroegere bepaling ingetrokken en Timor 
verklaard, voortaan eene onmiddellijke onderhoorigheid van Java te zijn, alwaar gelijke vrijheid van 
vaart en handel zoude bestaan, als in de overige Nederlandsche bezittingen in Oost-Indië, welke niet 
tot het Gouvernement der Molukken behooren (*). Bij besluit van den 25 sten september 1836 werd 
vervolgens aan den handel op Timor nog meer vrijheid verleend. Het luidt woordelijk als volgt: »Met 
intrekking van het daarmede strijdige, te bepalen, dat het voortaan aan alle vaartuigen zonder onder¬ 
scheid, mits voorzien van Neêrlands Indische zeebrieven of jaarpassen, zal zijn toegestaan om in de 
onderscheidene havens van Timor, handel te drijven” (f). 
Atapoepoe, volgens den Heer de Freycinet, gelegen op 9° 0 48" Z. breedte en 124° 51' 1" O. lengte 
van Gr., is slechts een klein, aan het zeestrand, binnen eene schoone baai, gebouwd en naar de land¬ 
zijde door lage kustbergen omgeven dorp. Een Posthouder of Commandant, benevens een korporaal 
met vier soldaten, een vijftigtal Chinezen en omtrent twintig Rottinezen, maken er de geheele bevolking 
(*) Tijdschrift voor Neêrlands Indië, 1840, D. 2, bl. 526. 
(-J-) Zie de Javasche Courant van dien tijd. 
