253 
gemaakt en slank, of van middelmatige sterkte en grootte (* * * (§) ). De vrouwen zijn ons, in sommige streken, 
buitengewoon klein vóórgekomen, terwijl zij elders in de gewone evenredigheid lot de mannen stonden. 
Het aangezigt der Timorezen kenschetst schier niets buitengewoons: hun mond is eerder groot, dan 
gewoon te noemen; hunne lippen zijn vleezig, doch niet in het oogvallend dik; hunne opene en meestal 
vurige oogen, donker van kleur; hun neus is tamelijk plat, evenwel minder dan bij de echte Maleijers; 
hun hoofdhair dik, sluik en zwart (f). Beide seksen laten het hair lang groeijen; de vrouwen dragen het 
glad naar achteren gestreken en op het achterhoofd vereenigd in eene wrong, die met een’ vierkanten 
kam van sandelhout (PI. 40, fig. 15) wordt vastgestoken; de mannen binden hun hair, door middel van 
een’ min of meer breeden en langen band (§), in eenen bundel hoog op, welken zij met een’ grooten, 
uit bamboesriet gesneden kam (fig. 16 en 17) bevestigen. Gelijk men reeds aan deze kammen eenig 
snijwerk ontwaart, zoo zijn schier alle versierselen en gereedschappen der Timorezen op verschil¬ 
lende wijze kunstmatig gesneden. Over het geheel houden zij veel van opschik en praal, en hunne 
keuze en smaak is in dat opzigt gelijk aan die van elk onbeschaafd mensch, die steeds datgene voor het 
schoonste houdt, wat door sterke en bonte kleuren het meest schittert en de zinnen treft. Buitensporig 
vooral is de tooi van die ten oorlog trekken (PI. 35), en van hen, die het ontstaan van krijgsrumoer, of 
het sluiten van vrede in het land gaan rondzeggen (PI. 34), of ook wanneer zij bijzonder plegtige feesten 
vieren. Het tatouëren echter is bij hen niet bekend; evenmin hebben wij ooit opgemerkt, dat zij het 
ligchaam met eenige verf- of kleurstof besmeren. 
Tot hunne meest gewone en van beide seksen evenzeer geliefde versierselen, behooren ongetwijfeld 
de ringen, waarmede zij niet slechts den beneden-, maar ook den bovenarm geheel omhullen. Deze 
armringen zijn of van ivoor en rond, èf van zilver en zeer onderscheiden van maaksel. Nu eens, bij¬ 
voorbeeld, hebben zij van 1—3 Nederl. duimen breedte, zijn plat en van buiten glad, hol of bol; 
dan weder zijn zij minder breed, meer massief, rond en van buiten met gekartelde randen, dwars-sleuven 
en kleine, tulbandvormige verhoogingen voorzien. De Tomokongs, voorvechters, de vorstentelgen en 
die van andere aanzienlijke en bemiddelde inlanders, hebben somwijlen wel tien of twaalf soortgelijke 
ivoren en zilveren ringen aan éénen arm; die van geringe menschen zijn meestal slechts van dik koper¬ 
draad vervaardigd. Oorsieraden zijn bij de Timorezen niet minder gewild; zij bestaan dikwerf uit kleine 
snoeren van kralen; meer echter uit houten, rond of vierkant gesnedene pennen, ter dikte van eene 
ganzenschacht, en van zeer ongelijke, doch gewoonlijk tusschen de 8 en 15 Nederl. duimen lengte. 
Die soort van oorpennen (PI. 39, fig. 3 en 4, beide in natuurlijke grootte) hebben wij intusschen alleen 
door mannen zien dragen. Niet zelden worden zij van voren met een bosje rood geverwd bokkenhair 
verfraaid, en langs de kanten afwisselend met zwart paardenhair, geelgekleurd gras enzv. omwikkeld; 
somtijds w 7 orden er ook nog wel ronde zilveren plaatjes of kleine kraalsnoeren aangehangen. Die van 
den gemeenen inlander (Tb mnoetoe ) zijn gewoonlijk alleen van voren besneden en worden, achter de 
(*) Van drie-en-vijftig, naauwkeurig door ons gemeten mannen, uit verschillende landstreken, en meest van middel¬ 
baren leeftijd, bedroeg de gemiddelde hoogte l m ,586; de grootste was l m ,675, en de kleinste T n ,442 lang. 
(-J-) PI. 36 vertoont twee naar de natuur geteekende portretten, van een’ man en eene vrouw uit het landschap 
Amarassie. 
(§) Foetoe naka genaamd, hetwelk letterlijk: band des hoofds beteekent. 
Land- en Volkenkunde. 
64 
