263 
als: dat de ongelukkige tot slaaf wordt verklaard, vermits dikwerf zijn geheele leven niet toereikende is, 
de verschuldigde som geheel te kunnen vereffenen, zoodat soms nog een gedeelte daarvan op zijne 
nakomelingen overgaat. 
Volgens wettig beginsel rust op het volk de verpligting, den opperhoofden te gehoorzamen en in 
hunne voornaamste behoeften te voorzien. Aan dezen laatsten pligl, die bepaaldelijk ten opzigte der 
Radja’s en Fettors van toepassing is, kan óf door het onvergolden bebouwen der velden van deze hoogste 
regeringshoofden, óf door een gedeelte van den eigen oogst aan hen af te staan, voldaan worden. 
Deze belasting, Poni genaamd, wordt geschat op de opbrengst van een vierde of vijfde gedeelte der 
ingeoogste hoeveelheid mais, rijst, enzv. 
Gelijk bij alle Oostersehe volken, zijn ook op Timor de Grooten steeds door een heir van mannelijke 
en vrouwelijke bedienden en andere ledigloopers omgeven, die, als zoo vele gieren, op den moeijelijk 
bijeengebragten voorraad azen en dien niet zelden lang vóór den volgenden oogst geheel verslonden 
hebben, alswanneer van alle kanten moet nageleverd worden. Bezoekt soms de eene vorst den ander , 
hetwelk gewoonlijk met plegtigheid en grooten sleep van gewapende mannen plaats heeft, dan eischt het 
gebruik en de eer, het geheele gezelschap ten maaltijd te noodigen, waarin al wederom door de onder¬ 
scheidene dorpen en gehuchten moet worden voorzien. De levensmiddelen, welke alsdan worden inge¬ 
zameld, bestaan hoofdzakelijk in mais en varkens; somtijds ook in kokosnooten en andere vruchten; 
zelfs in arecanooten en betelbladen: want het aanbieden van sirie is eene der eerste en noodzakelijkste 
beleefdheden, die een inlander zijnen gast bewijst (*). Nu behoort tot het bijgeloof der Timorezen, 
dat zij niet veel meer mais en andere, tot dagelijksch voedsel strekkende voortbrengselen mogen aan- 
kweeken, dan een gezin, na aftrek van hetgeen men den hoofden verschuldigd is, voor eigen onderhoud 
noodig oordeelt; wie meer teelt, en zulks met oogmerk om er winst mede te bejagen, door het over¬ 
vloedige te verkoopen, heeft onfeilbaar ziekten en andere onheilen te duchten. Dit bijgeloof belemmert 
zeer de nijverheid en bijgevolg den voortgang der beschaving. Daar dus het volk doorgaans arm is, 
en er onder de bestaande instellingen weinig hoop op verbetering bestaat, kunnen, natuurlijk, ook de 
hoofden, bij al hunne inhaligheid en afpersingen, geene noemenswaardige schatten bijeen brengen. 
Naast de Poni, bestaan hunne voornaamste inkomsten in sandelhout en was. Van het eerste dezer 
twee artikelen, bij de Timorezen Haü meni ("f), letterlijk: welriekend hout, genaamd, trekken zij 
(*) Bij diergelijke plegtige gelegenheden worden den gast zeer nette, vierkante, of ook meer kunstmatig, uit 
Lontar-bladen gevlochtene, ronde, torenvormige doosjes, met verschillende figuren er op, voorgezet. PI. 40, fig. 9 
en 10, zijn afbeeldingen van zulke siriedoozen, en wel fig. 9 ter halve, en fig. 10 op een derde der natuurlijke 
grootte. 
(y) Niet Aikamenil , gelijk Crawfurd (Ind. Arch. I, p. 519) naar Rumphius opgeeft. Het zoude belangrijk zijn 
te weten, of het woord meni , dat in het Timoreesch geurig, welriekend beteekent, afkomstig is van het Arabische 
maniy of Luu> manyat , in het Hoog-Javaansch manni , Maleisch meni d. i. sperma genitale 
(viri aut mulieris). De beschaafdere, westelijke bewoners van den Archipel kennen het sandelhout onder een’, en 
wel den gemeensten, van zijne Sanskritnamen, Tjandana , in het Maleisch Tjinddna , Javaansch 
(wimm(Ki\ Tjëndono. Twee andere Sanskritsche namen van dien kostbaren en door geheel zuidelijk Azië, of van 
Arabië tot China en Japan in hoog aanzien staanden boom, komen in betcekenis overeen met zijne Timoresche be- 
