wordt. Dan, wij zullen in de eerste plaats eenen eenigzins naderen blik slaan op hetgene tot het krijgs¬ 
wezen der Timorezen betrekking heeft. 
De meeste oorlogen ontstaan ten gevolge van rooverijen, waar de bevolking van het eene landschap 
jegens die van het andere zich vaak aan schuldig maakt. Bij menschen, die geen ander regt kennen 
dan dat van den sterkste, worden de driften en hartstogten ligtelijk in beweging gebragt, en zij tot 
wraakoefening aangehitst. De eene onregtvaardige daad is de moeder van de andere; zij doen haat 
en wrok geboren worden* deze zetten zich langzamerhand in de gemoederen vast, nemen in kracht en 
hevigheid toe, tot dat zij weldra, tot den hoogsten trap van woede geklommen, in laaije vlam ontsteken 
en met vernielend geweld uitbarsten en om zich heen grijpen. Opstokerij, afgunst en baatzucht ver¬ 
schaffen niet w'einig voedsel aan zoodanige vijandelijke gesteldheid. — Die vorsten intussehen, welke 
naauw aan ons Gouvernement verbonden zijn, mogen niet, zonder diens voorweten en toestemming, 
vooral niet onderling, den oorlog beginnen. 
Wanneer een vorst het in den zin krijgt om oorlog te voeren, verzamelt hij al zijne rijksgrooten, 
inzonderheid die, welke over het krijgswezen zijn gesteld, om zich heen en houdt met hen beraadslaging, 
hetzij onder den vrijen hemel, in de lommer van eenen grooten vijgenboom, hetzij in eene rondom opene 
loods. Zulke vergaderingen, waarbij al de aanwezigen in eenen grooten kring op matten gezeten of 
gehurkt zijn, worden doorgaans vele dagen achtereen herhaald, en somwijlen zelfs maanden lang voort¬ 
gezet, alvorens men tot eene algemeene beslissing gekomen is. Een der ouden en meest ervarene uit 
den kring stelt zich in des vijands plaats, verdedigt zijne regten en handelwijs, en maakt op de gevaren 
opmerkzaam, die uit eene vredebreuk der beide landschappen te duchten zijn; de anderen daarentegen 
bepleiten het belang van hun eigen land en toonen de gegronde redenen aan, die hun het zwaard in de 
hand geven. De zaak wordt aldus in alle hare bijzonderheden nagegaan, beredeneerd en rijpelijk over¬ 
wogen. Valt ten slotte de eindbeslissing ten gunste van den oorlog uit, dan spoedt zich de verzamelde 
menigte naar de graven barer vorsten en meest vereerde voorouders, en smeekt hunne schimmen 
( Nitoe's ) om bijstand en overwinning in den voorgenomen strijd. Vervolgens slagten en offeren zij 
eenige dieren, als buffels, varkens, geiten of hoenders, van roode of zwarte kleur: de zwartkleurige 
zijn alleen bestemd voor de booze geesten, die allen, zonder onderscheid, op en in de aarde huisvesten; 
aan de goede geesten, welke hun verbijf in het luchtruim en de hemelligchamen hebben, mogen alleen 
roodkleurige dieren worden ten offer gebragt. De offeranden zelven bestaan voornamelijk in die deelen, 
welke aan het dierlijk ligehaam uitsteeksels vormen, zoo als, de ooren, de neus, de hoeven, de punt 
van den staart, de bek, de poolen der hoenders enzv.; al het overige vleesch wordt door de offeraars 
zelven genuttigd. Zoodra het dier gedood is, hetwelk óf door het afsnijden der keel, öf door een’ steek 
in het hart geschiedt, onderzoeken de voorvechters en andere, met de godsdienst des volks wel ver¬ 
trouwde personen, onder welke sommige tevens als geestenbezweerders en toovenaars bekend staan, 
de lever der varkens, de aderen der hoenders en dergelijke, ten einde te raadplegen of het oorlogsplan 
den geesten al of niet welgevallig zij. Is de uitslag van dit onderzoek niet geheel naar wensch, dan 
stelt men de onderneming vooreerst nog uit. Eenigen tijd later worden er op nieuw verscheidene dieren 
geslagt, de inwendige deelen onderzocht, en zulks van tijd tot tijd zoo dikwerf herhaald, toteindelijk 
