267 
de heilspellende kenmerken niets te wenschen overlaten (* * * (§) ). Al deze plegtigheden des bijgeloofs worden 
in een daartoe bestemd gebouw, Oeme léoe (f) genaamd, ten uitvoer gebragt. Zij eindigen met de 
góden te smeeken om bescherming en zege, en de Mêo’s of voorvechters verlaten het bedehuis niet, 
zonder zich voorzien te hebben van eenige stukjes der gewijde wortelen, waarvan men daar altijd 
een’ kleinen voorraad aanwezig vindt. Na aldus behoorlijk tot den strijd te zijn voorbereid, verklaart 
men den oorlog. Dit geschiedt op deze wijze. De Mêo’s der uitdagende partij nemen een’ hond, 
zoo mogelijk van geheel zwarte kleur, brengen dien naar het vijandelijke gebied, dooden hem aldaar, 
slaan hem den kop af, stoppen in de neusgaten, den muil, de oor-openingen enzv. eenige gewijde 
wortelen en werpen dien kop, welke alsnu betooverd heet, aldus in de nabijheid eener bewoonde 
plaats van het vijandelijke gebied, daarbij uitroepende: hoete molo (($). Het lossen van een geweer¬ 
schot is ten slotte het teeken, dat de oorlog verklaard is. Van dit oogenblik af aan is het land allerwegen 
in alarm. Men slaat op groote trommen en metalen bekkens (Sênel en Tobo genaamd, naarmate zij 
groot of klein zijn); men blaast op buffelhorens ( Tois , PI. 49, fig. 5); men fluit en schreeuwt en jouwt. 
Nu is het den bewoneren van beide landen geraden, een waakzaam oog op elkander te houden en op 
eenen onverhoedschen aanval bedacht te zijn. Iedere afbreuk, die de eene partij de andere in staat is 
te doen, hetzij door het gewelddadig ontvoeren van menschen, hetzij door het rooven van vee als 
anderzins, wordt gretig door haar waargenomen. Op de, in den beginne meestal in stilte en door list 
gepleegde vijandelijkheden, volgt weldra een opentlijk gevecht, hetwelk echter van de herhaalde aan¬ 
roepingen der góden en geesten door de wederzijdsche Mêo’s wordt voorafgegaan, terwijl men tevens 
(*) Het verdient opmerking, dat bij een, ver van Timor verwijderd, nog geheel onbeschaafd volk, hetwelk weinig 
verkeer heeft met de Indische zeevarende en handeldrijvende stammen, bij de bewoners der Poggy-eilanden namelijk, 
bewesten Sumatra, dezelfde bijgeloovige begrippen worden aangetroffen; terwijl integendeel bij vele andere Heidenschc 
volksstammen van den Indischen Archipel (Dajakkers, Alfoeren enzv.), even als in de Zuidzee, de voornaamste orakels 
ontleend worden aan levende dieren, vooral aan de vlugt en het geschreeuw van vogelen, vliegende insecten enzv., 
waaraan de Timorezen weinig waarde schijnen te hechten. Yan de godsdienstige denkbeelden der Poggy-eilanders 
sprekende, zegt J. Crisp: »Sometimes a fowl and sometimes a hog is sacrificed to avert sickness: to appease the wrath 
of the offended power, or to render it propitious to some projected enterprize: and Air. Bets was informed that 
omens of good or ill fortune were drawn from certain appearance in the enlrails of the victim.” Zie Asiat. Resear- 
ches, edit. in octavo, Vol. YI, p. 86 . 
(-j*) Heilig huis, van oeme huis, en léoe , bezworen, gewijd, heilig. Somwijlen zeggen zij Oeme nitoe , d. i. 
huis der schimmen (zielen van de afgestorvene edelen )5 en wanneer zij, in het Alaleisch, met een’ vreemdeling er 
van spreken, noemen zij het gewoonlijk Roemahpomdli , het gewijde huis. Wij merken hier aan, dat bij de Alfoeren 
van Alanado, op Celebes, leos, goed, edel beteekent, en dat, volgens Mariner, de inboorlingen van Tonga, eenen 
grooten god bezitten, Higoeléo genaamd. Omtrent het woord pomali verwijzen wij tot onze vroegere aanteekening, 
bl. 249. Het Oeme léoe verschilt in uiterlijken vorm niet van de gewone huizen; alleen is het soms, naar even¬ 
redigheid van zijnen omvang, eenigzins hooger. Eene oude vrouw heeft er gewoonlijk het opzigt over, en zij alleen 
bewoont het. Hare voornaamste bezigheden bestaan in het aanhouden van het vuurtje, dat ongeveer in het midden 
van dit godsdienstgebouw , onafgebroken brandt of smeult. Aan de stijlen, die het dak schragen, hangen een of meer 
kleine zakken, welke verschillende voorwerpen, als raauwe rijst- en maïskorrels , onderscheidene drooge wortelen, 
bladen enzv. bevatten, en den naarn hebben van zeer heilzame genees- of veiligheidsmiddelen te zijn. 
(§) Waarvan de beteekenis is: toonen vermelden het en geel. Het laatste woord is waarschijnlijk eene zin¬ 
speling op de kleur van de, tot de betoovering gebruikte boomwortelen, omtrent wier invloed en geheime kracht hoog 
wordt opgegeven. 
