niet verzuimt, de kleur en helderheid van zon, maan en sterren getrouwelijk waar te nemen, ten einde 
goede of slechte voorteekens uit deze hemelligchamen af te leiden. Laten de wigchelarijen in hare 
gunstige uitkomsten ten slotte niets meer te wenschen over, dan trekken van weêrskanten ongeregelde 
benden, onder woest geschreeuw, elkander te gemoet. Krijgt men den vijand in het gezigt (hetgeen 
napsoe genoemd wordt), dan treden de voorvechters uit, elkander door woorden en gebaren sarrende 
en tartende (hetgeen zij foti noemen), en branden eindelijk hunne geweren los. Nu is het sein tol den 
algemeenen aanval gegeven en, onder klimmende woede, voeren de beide legers eenen worstelstrijd, 
waarbij zij onophoudelijk springen en schreeuwen als bezetenen. Bij die partij, welke bet eerst en 
kortst op elkander de meeste verwonden of dooden bekomt, ontstaat weldra moedeloosheid. Zijn er 
aan de eene zijde twee of drie voorvechters gevallen, dan duurt het niet lang, of de zoo ongelukkige 
strijders van dien kant nemen eensklaps met overijling en in de grootste verwarring de vlugt. Aan hen 
die, hetzij levend of dood, in ’s vijands handen vallen, wordt altijd het hoofd afgekapt en als zegeteeken 
medegevoerd. Daar van het verkregen aantal hoofden de meerdere of mindere roem der overwinning 
afhankelijk is, en er daarenboven nog andere bijgeloovige begrippen aan verknocht zijn, is iedere partij 
steeds zeer bezorgd, hare gekwetsten en gesneuvelden buiten bereik te brengen en, moet zij vlugten, 
hen niet te laten achterblijven. Is zij daartoe buiten staat, dan snijdt zij liever aan hare ongelukkige 
krijgsmakkers zelve de hoofden af, dan die taak aan haren vijand over te laten. De wensch, om zich 
en de hunnen voor schande te bewaren, vervoert deze strijders vaak tot de ijzingwekkendste daden. 
Één voorbeeld voor allen. In het jaar 1818, bij eenen veldtogt, door den Resident van Koepang en 
’s Gouvernements bondgenooten, tegen de stroopende bevolking van Amanoebang ondernomen, be¬ 
vonden zich onder de hulptroepen een vader met zijnen zoon, uit het landschap Amfoang. Ten gevolge 
eener krijgslist werd op zekeren dag een gedeelte van ons volk overrompeld en op de vlugt gedreven. 
Bij die noodlottige gebeurtenis verkreeg de vader, die even als zijn zoon te paard gezeten was, een’ 
kogel in het been; dit belemmerde de snelheid zijner vlugt en deed hem een weinig achterblijven. De 
zoon zulks bemerkende, vliegt op zijnen kermenden vader af, grijpt hem bij het hair en houwt hem 
met éénen slag het hoofd af; in vollen ren en met het bloedige teeken zijner koenheid in de hand, snelt 
hij naar de zijnen terug, en wordt daar met gejuich en onderscheiding ontvangen. De roem, volgens 
hunne begrippen, aan deze kloeke en stoutmoedige daad verbonden, en het denkbeeld van aldus de 
eer zijns vaders gered te hebben, schenen hem innig te verheugen. In weerwil van zulke hardvochtige, 
woeste, ja onnatuurlijke bedrijven, in weêrwil van zoo vele andere trekken van bloeddorst en moord¬ 
zucht, en van de hoogst mogelijke algemeene onbeschaafdheid, welke ter onzer kennis zijn gebragt, 
hebben wij toch nooit vernomen, dat de Timorees zich aan het vleesch zoude vergasten zijner gedoode 
vijanden. 
Niet alleen vóór en na den oorlog, maar ook van tijd tot tijd gedurende dien en vooral na ieder 
gevecht, wordt door de strijdvoerende partijen geofferd en feesten gevierd. Bij die gelegenheden 
spelen, natuurlijk, de Mêo’s eene hoofdrol. Door hen worden de plegtigheden voornamelijk geregeld 
en de reeds genoemde toepasselijke liederen, met diepe en treurige stemgeluiden aangeheven. De vol¬ 
gende bijzonderheden daaromtrent ontleenen wij grootendeels aan de nagelatene aanteekeningen van 
wijlen onzen reisgenoot, den teekenaar van Oort. 
