276 
die van het vrouwelijke geslacht, toonen zich zeer neêrslagtig en beginnen meestal hevig te gillen, 
zoodra zij het sterfhuis binnentreden; sommige brengen stukken wit lijnwaad mede, die zij naast het 
lijk nederleggen. Er worden alsdan buffels geslagt en, ter eere van den overledene, gastmalen gege¬ 
ven, die niet zelden vele dagen achtereen, ja zelfs weken lang duren. 
De eerste pligt, dien men, na het overlijden van eenig persoon te vervullen heeft, bestaat in eene 
wassching, welke aan eene vrouw door vrouwen, aan een’ man door mannen verrigt wordt; vervolgens 
wordt het lijk in het beste gewaad gehuld en gekist (*), nadat in dit zijn laatste verblijf eene genoegzame 
hoeveelheid gewijde wortelen en welriekende bloemen zijn uitgestrooid. Een bos betelbladen, eenige 
pinang-noten en een weinig kalk en tabak worden daarbij niet vergeten. Het kistdeksel wordt met 
houten pennen gesloten en de reet met boomhars en was digt gestreken. Laat de overledene geene 
schulden na, dan heeft de begrafenis weldra plaats; doch in het tegenovergestelde geval mag het lijk 
niet worden ter aarde gebragt voor en aleer de schuldeischers zijn tevreden gesteld. Ten opzigte van 
vorstelijke personen, die niet in de gelegenheid zijn, door eigen handenwerk iets te kunnen verdienen, 
gebeurt het niet zelden, dat bij hun overlijden nog schulden van den bruidschat te vereffenen zijn, die 
vaak eerst zes, tien en soms nog meer jaren later, door de familie langzamerhand worden aangezuiverd. 
Gedurende omstreeks eene maand, na het overlijden, moet driemaal ’s daags bij de doodkist luid ge¬ 
weend worden (f), zijnde dit de taak van vrouwen uit de eigene familie, of van dezulken, die daarvoor 
opzettelijk gehuurd worden. De kist, tot dat einde in een naburig ledig huis overgebragt, staat op 
een stellaadje van bamboes of hout, terwijl eene of twee vrouwen daar onafgebroken naast zitten. Yan 
tijd tot tijd worden al wederom schoten gelost en maaltijden gehouden. Niets echter evenaart de on¬ 
stuimigheid op den dag der plegtige begrafenis, door het huilen en snikken en schieten en de algemeene 
beweging en het rumoer der dorpelingen, en vooral der spijsbereiders en deelnemende gasten. Alle 
naburige Grooten worden bij de plegtigheid uitgenoodigd en aan hen geschenken geboden, uit zilveren 
platen, stukken lijnwaad, katoen en dergelijken bestaande, welke zij verpligt zijn aan te nemen, willen 
zij den gastheer niet beleedigen. Wanneer de kist buiten het huis is gebragt, rijst de gemoedsaan¬ 
doening der vrouwelijke betrekkingen en de geveinsde droefheid der huurlingen ten top en vervoert 
haar schijnbaar tot vertwijfeling: alle schreijen en gillen luidkeels, in de meest verschillende toonen 
door elkander, schijnen zich de haren uit het hoofd te zullen rukken, loopen de kist als wanhopende 
achterna, en trachten die met geweld te willen terughouden; doch weldra, als onder den last des leeds 
bezwijkende en van aandoening uitgeput, zijgen zij, met steeds verflaauwende droefheidskreten, ter 
aarde neder en geven den mannen gelegenheid, de kist, langzaam en statig, ongehinderd grafwaarts 
te dragen. De kist wordt zoodanig in den kuil geplaatst, dat het hoofd van den doode naar het westen, 
en bijgevolg het aangezigt naar de hemelstreek, waar de zon opkomt, gekeerd zijn. Op het met aarde 
geslotene graf worden eenige kokosdoppen met gekookte rijst en hoendervleesch, siriebladen enzv., als 
(*) Bij de aanzienlijken is de kist gewoonlijk in hard hout uitgehouwen en zeer dik en zwaar; doch bij den ge- 
meenen man bestaat zij dikwerf alleen uit een ruw uitgehooid stuk stam van eenen gebang-, lontar- of ook kokospalm. 
(1~) klit is echter alleen van toepassing op de vorsten en andere aanzienlijke hoofden en hunne betrekkingen, terwijl 
de gemeenc man gewoonlijk reeds den tweeden of derden dag met weinige plegtigheden begraven wordt. 
zo 
sti 
di 
g £ 
Z(X 
dof 
Leo 
de 
en 
bes 
beet t 
WOK 
iï»S 
P 
is 
1) 
( 
mij 
fa 
ö 
den 
ek 
gam 
Som 
( 
hilti 
m 
der Ie 
hoeree 
nra 
$ 
l 
TO 
gen 
wei: 
deel 
bew 
hid 
