279 
zijne schrikbarende gestalte geheel doorschijnend, en die hem ziet, moet sterven (*). Atóïs is een met 
minder te duchten geest, die in de gedaante van een’ uil, Roeteroehi of Goeteroehi genaamd (f), 
des nachts op de huizen nederstrijkt, heimelijk binnen dringt en den bewoneren niet alleen ziekten op 
het lijf jaagt, maar hen soms levend verslindt, en wel in de gedaante van een mensch, waarna hij echter 
weder in een’ uil verandert en wegvliegt. Aan Oesi-paha en Atöïs, even als aan ieder anderen aard- 
schen geest, die alle, zonder onderscheid, boos zijn, worden, gelijk reeds is aangemerkt, alleen zwart¬ 
kleurige dieren geofferd. 
Diegenen onder de inwoners, aan welke het bezit der tooverkracht wordt toegeschreven, zijn inzon¬ 
derheid de Aotê-naoes (toovenaars of waarzeggers); hunne geheime kunst bestaat in het uitleggen 
Bij de meeste volken van den Indischen Archipel vindt men soortgelijke fabels. De Sundanezen kennen zulk 
een’ sater onder den naam OTaruip Aoel of Aul; de Maleijers, aan de westkust van Sumatra, onder dien van 
, * Tiran. Volgens het volksgeloof is dit, even als de 1/rit ^ der Arabieren, een reusachtige Demon, van half 
meuschelijk en half dierlijk maaksel, met een’ rugwaarts gekeerden hondenkop; de buitenzijde zijner voorarmen ziju 
met scherpe doornen of stekels gewapend, waarmede hij zich verdedigt en hetgeen onder zijn bereik komt, ter ne er- 
slaat en doodt. Hij houdt zich steeds in de afgelegene, groote bosschen op, en zelden slechts krijgt hem tegenwoor ig 
een sterveling te zien. Tot toelichting diene, dat tiroe of tiran in het Maleisch nabootsen, naapen bcteekent, 
zinspelende op de eigenschap van dien halfgod, wegens het aannemen eener menschel.jke gedaante Het woord aal 
zoude, volgens de Sundanezen, eene klanknabootsing zijn van het geluid, dat bij somt.jdsjmoreu doet; het schijnt 
echter veeleer zijnen oorsprong te ontkenen aan het Arabische & Ghoewal, Perzisch Ghoel waaronder een bosch- 
duivel wordt verstaan, van velerlei kleur en gedaanten, en die menschen en dieren zoude verslinden. Al deze legen¬ 
den doen onwillekeurig denken aan het sprookje van onzen weerwolf ( loup-garou ). 
m Met dien naam is ons een kleine uil, van de afdeeling Noctna, door de Timorezen aangeduid, welke door hen, 
uit bijgeloovige vrees geschuwd wordt, daar men het er voor houdt, dat de ziel van zekere menschen na bunnen 
dood in dezen vogel overgaat en hij verdacht wordt, eene tooverkracht op de levende nakomelingen te kunnen uit¬ 
oefenen. Dit zijn trouwens denkbeelden, die, onder verschillende vormen, bij zeer vele mm beschaafde volken, m 
schier alle hoeken van den aardbol, worden aangetroffen. In de door De Guignes gegevene vertaling uit de algemeene 
wereldgeschiedenis van El Masoedi, een’ Arabisch’ schrijver uit het midden der tiende eeuw onzer tijdrekening, leest 
men, onder anderen, aangaande de hoedanigheid en de bestemming der ziel: »Sommige houden haar voor een meng¬ 
sel van bloed en lucht, dat ons ligchaam doordringt; andere voor eene vlugtige zelfstandigheid, dm na het overlijden 
van iemand, in een’ vogel verandert en in deze gedaante alsdan, bij de graven der menschen een schrikbaar ge m 
aanheft. Deze vogel is een nachtuil.” Daarvandaan ook zijn Perzische bijnaam Jljj, Wawal (letterlijk: de jammer- 
schreenwer) en die van Choefdj , welk woord tevens eene grafstede beleekent; voorts de algemeene, in 
het dagelijksche leven gebruikelijke Maleische namen van yia> fy* Boerong hantoe, d. 1 . spook-voge , rp* 
Boerong soewdnggi , d. i. toover-vogel, en het Bengaalsche Kdlapêtjd , d. i. dooden-uil (Sanskr. kala- 
zwarte kleur, en vandaar de dood, alsmede een bijnaam van Yama, den regter der dooden; petja, eene ver¬ 
korting van het Sanskritsche pêtjaka , een uil). 
De vermelde uil, dien ik voorloopig Sim (Athene) guteruhi zal noemen, gelijkt zeer veel op de Noctua zelandm, 
Quoy et Gaim. (Voyage de 1'Astr. Zool. p. 168, PI. 2, fig. 2), ten minste „aar de afbeelding te oordeelen. In 
grootte zijn beide bijkans gelijk, bedragende zijne geheele lengte 0”,29E>, zijne vleugel-uitgestrektheid 0 ,729, en de 
lengte der vleugels, van den corpus tot aan de punt, 0»,209. Iris geel. Kop en nek graauw-brnm ; rug en vleugels 
eenigzins donkerder, bruin, en de vederen der vleugels, benevens die der schouders, met witte vlekjes geteekend; 
slag- en staartpennen donker graanw, met 6 of 8 lichte dwarsstrepeu voorzien, die aan de slagpennen, naar de 
punten toe, en aan de staartpennen, naar den wortel, het lichtst worden; keel, borst en onderlijf kastanjebruin 
met breede, witte zoomen aan de vederen; dijen gedachtig. Het 5 is een we,mg grooter en valer van kleur, vooral 
aan de bovendeden. De inlandsche naam van Goeteroehi of RoeteroeM is ontleend aan het geluid van dezen vogel, 
hetwelk evenwel ook dikwerf korter is en dan nagenoeg als koMnelli — koehkmlh klinkt. 
