HttttlÉI 
286 
allerlei kleinigheden; een paar gewone messen, hakmessen en Maleische bijlen, en eindelijk, eenige 
matten en hoofdkussens, zullen wel de voornaamste benoodigdheden uitmaken van een Rottineesch 
huisgezin. Yan inborst is de Rottinees goedhartig, tevreden en vrolijk van aard. Hij vereenigt zich 
gaarne tot zang en spel, en legt daarbij meer luim, levendigheid en luidruchtigheid aan den dag, dan 
de Timorees. Gelijk omtrent dezen is vermeld (bl. 265), bezitten ook de Rottinezen onderscheidene 
soorten van gezangen en zoogenaamde dansen, deels van ernstigen, deels van vrolijken aard, al naar 
de omstandigheden zulks vereischen. Zij bestaan insgelijks in vrouwendansen ( Leno) en in mannen- 
dansen (Foti (*). Tjakaleleh (f) is eene soort van krijgsdans, alleen door de mannen, met zwaard 
en schild in de handen, wordende uitgevoerd. Bobaneh en Lendo zijn daarentegen zangvermaken, 
waaraan beide seksen, gemeenschappelijk, kunnen deel nemen, zijnde Lendo vooral van zeer levendigen 
en komischen aard, somwijlen vergezeld van vele kluchtige gebaren en bewegingen met handen en 
voeten. De speeltuigen der Rottinezen bestaan in gongs of koperen bekkens, tamboerijnvormige trom¬ 
mels, bamboezen fluiten, en twee guitarachtige instrumenten, van welke het eene, geheel uit hout, 
in grootte en gedaante veel overeenkomst heeft met, en veelligt eene nabootsing is van de vedel, zijnde 
het, gelijk die der Chinezen, slechts met twee snaren van fijn koperdraad bespannen. Dit instrument 
noemen de inboorlingen Sasanoe-ai; het woordje ai beteekent hout. Yan meer oorspronkelijken 
vorm en makelij is het tweede, Sasanoe-öh genaamd (dA= bamboes), waarvan wij, PI. 42, fïg. 4, eene 
afbeelding, op een zesde der natuurlijke grootte, gegeven hebben. Dit eenvoudige en ruwe instrument 
bestaat hoofdzakelijk uit een rond stuk bamboes, ter lengte van omstreeks 36 Ned. duimen. Rondom, 
tusschen de twee geledingen, zijn gewoonlijk van acht tot tien dunne reepen, bij wijze van snaren 
uitgespleten, zoodanig, dat zij van weerskanten aan den bamboes zijn verheeld gebleven, en door 
daaronder vastgeklemde, kleine stukjes hout eenigzins geligt en sterk gespannen worden. Zoodanig 
bewerkt stuk bamboes is op eenen, uit lontarblad vervaardigden, eivormigen bak, aan de beide langste 
einden, door middel van bindwerk vastgehecht, welke bak de plaats vervangt van een’ klankbodem. 
Ofschoon nu deze soort van snarentuig veel minder zuiver en welluidend is, kan nogtans een geoefend 
inlander er zeer aangename en het gemoed treffende toonen op voortbrengen. Het wordt, zoowel door 
mannen als vrouwen, gelijk onze guitar, met de vingers getokkeld, meestal echter niet met den 
binnenkant der vingertoppen, maar met de buiten- of nagelzijde. Ook de Sasanoe-ai wordt niet met 
een’ strijkstok, maar alleen met de vingers bespeeld. 
Over de zeden en gewoonten der Rottinezen zijn niet lang geleden, door den Christen-Leeraar 
G. Heymering, van het Nederlandsche Zendelinggenootschap, zeer uitvoerige berigten medege- 
(*) Aldus worden ook de uitdagende ligchaamsbewegingen (het springen of zoogenaamd dansen) genoemd, bij 
eenen aanval op den vijand of ook wel alleen om hem te tergen. Zie boven bl. 268. De Maleijers gebruiken daarvoor 
adjakh of adjokh ^a-l, tergen, vertoornen, aanhitsen; maar in het dagelijksche leven noemt men het gewoonlijk 
tandhak. 
(D Dit woord schijnt oorspronkelijk van de Alfoeren in de Molukken afkomstig te zijn, alwaar, op sommige 
eilanden (onder anderen op de Uliassersche: Saparoea, Haroeko, Noesa-lawut enzv.), de zeer bont uitgedoste en met 
een vervaarlijk groot zwaard in do regter- en een lang, maar smal schild in do linkerhand gewapendo voorvechters, 
Tjekaleleh worden genoemd. 
voor 
we 
da 
ter 
n« 
Dli 
la 
§F *ê! : 
