in het algemeen, met den naam van ISitoe sesongo-fbeïk (* * * (§) ) bestempeld. Behalve dezen bestaan er 
echter nog zeer vele Nitoe’s van lateren oorsprong (f), Nitoe bebaï genoemd, wier geheime magt veel 
minder uitgestrekt is, en die als geesten van den derden rang te beschouwen zijn. Wanneer namelijk 
een inboorling gestorven en zijn lijk begraven is, hangen zijne nabestaanden binnen zijn gewezen verblijf 
(gewoonlijk onder het dak) een langwerpig stuk Lontarblad op, waarin aan het eene, naar onderen 
gekeerde einde, van zes tot twaalf vrije, vingervormige repen, ter lengte van omstreeks één’ voet, 
zijn uitgesneden (zie PI. 42, fig. 3). Zulk een stuk blad heet men in het algemeen Maik , doch 
ontvangt ter nagedachtenis van den overledenen bloedverwant, of eigenlijk als zijne schim vertegen¬ 
woordigende, diens naam, moetende het,' als ’t ware, zijne zigtbare Nitoe voorstellen. Zoodra het 
lijk van den overledene ter aarde besteld en de, ter zijner eere te geven, maaltijd is in gereedheid 
gebragt, wordt dusdanige Maik naast die der voorouders opgehangen. Yan het opzettelijk voor dat 
feest geslagte dier, een varken, buffel, paard of geit ($), wordt alsdan eenig bloed op de Maik ge¬ 
sprengd, en het met een gat doorboorde regteroor aan eene harer uitgesnedene repen vastgestoken. 
Men kiest daartoe bepaaldelijk het regteroor, omdat aan hem de meeste ontwikkeling van den ge- 
hoorzin en derhalve ook de meeste geschiktheid ter verhooring der te eeniger tijd aan de Nitoe te 
doene verzoeken, wordt toegeschreven. Zulk eene Maik blijft hangen tot dat het blad, waaruit zij 
bestaat, geheel vermolmd en tot stof vergaan is. Zij wordt door geene andere vervangen, doch 
de naam van hem, dien zij was toegewijd, alleen bij overlevering in het geheugen bewaard. De 
Nitoe’s, welke in dit geval verkeeren, worden Nitoe nai deak (buiten-Nitoe’s) geheeten; zij, wier 
Maik’s nog aanwezig zijn, Nitoe nai daleh (binnen-Nitoe’s). Aan deze laatsten wordt, wanneer 
het nu of dan eens nuttig schijnt, altijd binnen ’s huis geofferd; doch de eersten, voor zooverre zij tot 
de Nitoe bebaï behooren, ontvangen hunne offeranden steeds daar buiten. — De Rottinezen begraven 
voor het overige hunne dooden op dezelfde wijze als de Timorezen; gewoonlijk in een uitgehooid stuk 
boomstam, veelal van den Gebang- of Lontarpalm, waarin het lijk wordt op den rug gelegd en tegen 
den avond van den derden dag na het overlijden, in een’ vrij diepen kuil begraven. De plegtigheden, 
welke vóór, bij en nog eenige dagen na de uitvaart plaats vinden, stemmen in de hoofdpunten overeen 
met die, welke door de Timorezen worden waargenomen. 
Ik zal mijne mededeelingen omtrent de bewoners van Rotti besluiten, na nog een paar woorden over 
de plantaardige zelfstandigheden, welke hun hoofdzakelijk tot voedsel verstrekken, gezegd te hebben. 
Even als bij de Timorezen bestaat ook bij de Rottinezen het voornaamste voedingsmiddel in mais, 
waar deze echter nog het sap en de door koking daaruit bereide siroop van den Lontarpalm ( ¥ ) aan 
(*) Foeïk , of weeker foei' , beteekent: bosch, wildernis, en o verdragtelijk, wild, omzwervend; sesongo , 
van het Maleische songgo/i , wezentlijk, zeker; omtrent het woord nitoe hebben wij reeds elders aangemerkt, 
dat daaronder de schimmen of geesten van de overledene voorouders verstaan worden. 
(-{-) Schimmen van de in lateren (meer historischen) tijd overledene betrekkingen, wier getal gedurig grooter wordt. 
(§) Indien de overledene een man van aanzien of van zekere gegoedheid is, dan worden er meestal vóór en op den 
dag zijner begrafenis eene aanzienlijke hoeveelheid dieren geslagt: buffels, paarden (en daaronder vooral zijn rijpaard), 
varkens, schapen, geiten en soms ook honden. 
G) De inlandsche namen van dezen palm zijn reeds (bl. 142) opgegeven. Uit die opgave blijkt, dat hij door de 
Rottinezen en Timorezen eenvoudig palmsap-boom genoemd wordt, en wel te regt, aangezien zij buiten hem van 
Land- en Volkenkunde. 73 
