, 
1 
295 
grooten is verhaald, bezit schier elke hunner góden, wier getal, even als bij de Rottinezen, niet gering 
is, een’ zoodanigen offersteen, als het altaar, waar hulp en bijstand van hem wordt afgesmeekt. Deze 
omstandigheid geeft veelligt eenige opheldering aangaande de hooge waarde, welke Cook verzekert, 
dat aan soortgelijke oude steenen op Sawoe wordt toegekend, wanneer die lang in het bezit van zekere 
familiën zijn geweest, en bij erfenis op hare nakomelingen overgingen; zij worden rond de huizen ge¬ 
plaatst en tot rustbanken gebezigd. »Elke Radja,” verhaalt deze opmerkzame zeevaarder dienaangaande 
verder, «zet in het voornaamste dorp van zijn landschap eenen grooten steen, als gedenkteeken zijner 
regering. Sommige dier steenen zijn zoo groot, dat het moeijelijk te begrijpen valt, door welke mid¬ 
delen zij ter plaatse, waar zij liggen, kunnen gebragt zijn, en zulks vooral ten opzigte van die, welke 
op de toppen van heuvelen worden aangetroffen. In de hoofdplaats Seba vindt men dertien zulke stee¬ 
nen, behalve vele brokken van vroegere dagteekening, die reeds zooverre vergaan zijn. Deze steenen 
strekken ondertusschen niet enkel tot gedenkstukken, maar nog tot andere doeleinden. Telkens wanneer 
een Regent daar sterft, worden schier al de in het land aanwezige huisdieren geslagt [vooral vele paar¬ 
den, wijders honden, varkens, buffels enzv.] en aan de onderdanen een algemeen feest gegeven, bij 
welke gelegenheid de verzamelde menigte zich rondsom die steenen schaart en hen tot tafels gebruikt 
[waaruit is af te leiden, dat zij meestal van boven plat moeten zijn].” 
Indien de opgave juist is, dat de dertien steenen, door Cook te Seba gezien, de regeringen van even 
zoo vele verschillende vorsten aanduiden, en men dit cijfer in het getal jaren deelt, dat sedert de ver¬ 
woesting van Modjopahit en de algemeene vervolging der Hindoes op Java, tot 1770, toen Cook Saw^oe 
bezocht, verstreken was, dan verkrijgt men een tijdvak van ruim tw'ee-en-twintig jaren voor iederen 
regeringsduur. — De baai van Seba is de beste en veiligste haven van geheel het eiland, en bet is daarom 
zeer waarschijnlijk, dat de eerste volksplanters zich in haren omtrek gevestigd hebben. Of deze nu wer¬ 
kelijk van Java kwamen, en welke historische waarde, in het algemeen, de medegedeelde berigten 
bezitten, zijn wij niet in staat met eenige de minste zekerheid te beslissen. Zoo lang wij echter van 
meer stellige en volledige narigten omtrent het onderwerpelijke eiland verstoken zijn, is het voor de 
ethnographische kennis van dat gedeelte onzer Oost-Indische bezittingen van aanbelang, alles zorgvuldig 
te bewaren, wat gedurende een tijdverloop van meer dan twee eeuwen, sedert welke Saw r oe reeds aan 
het Nederlandsche gezag is onderworpen geweest, tot ons is overgebragt en dat veelligt eenmaal mede¬ 
werken kan tot het verspreiden van licht over den duisteren oorsprong van het bedoelde volk. 
«Vele Rottinezen,” merkt de zendeling Heymering aan, «zeggen, dat de zielen der afgestorvenen 
oversteken naar het eiland Savo, omdat dit eiland eerdeë dan het hunne bevolkt werd” (*). De namen 
der godheden van de Sawoenezen verschillen echter geheel en al van die der bewoners van Rotti. Als 
goede geesten, die zich in het luchtruim ophouden, zijn ons door de Sawoenezen opgegeven: Poelado , 
Kenoese, hemelsche regter, vonnisveller, Mahoekia , van wien de overwinning in den krijg verheden 
wordt, Soerawoe, bode, overbrenger der gebeden, Doheleo, helper; terwijl zij tevens van een’ god 
Djawi spraken, welk woord aan de Kromo-Javaansche uitdrukking aso\ Pjdwi, als naam van het 
(*) Tijdschrift voor Neêrlands-Indië, 1844, I, p. 365. 
i 
