302 
a. ) Het graauwwakke-kalksteen, op Timor groote rotsgevaarten en steile bergen vormende, 
van welke zich sommige der laatsten 4000—5000 voet boven de oppervlakte der zee verheffen, be¬ 
staat uit eene digte, op de breuk vlak-schelpachtige massa, gewoonlijk van graauwe, somtijds van 
roode kleur, en met aderen van wit kalkspaat in alle rigtingen doortrokken, dikwerf in zulk eene 
groote hoeveelheid, dat de grondmassa schier geheel verdwijnt, en het gesteente een gekristalliseerd 
aanzien erlangt; groote of kleinere holten, of spleten, met puntige rhomboëder-kristallen van kalk¬ 
spaat overdekt, worden er niet zelden in aangetroffen. Eene eigenlijke laagswijze vorming hebben 
wij niet waargenomen; alleen zagen W'ij hier en daar lichte strepen door de rotsen heenloopen, die er 
veelligt speuren van vertoonden. Het gesteente is echter door veelvuldige spleten en kloven uiteen¬ 
gereten; meer of minder wijde scheuren, die van de hoogte der rotswanden nederwaarts dalen, en 
weer van andere, in verschillende hoeken, doorsneden worden, geven aan die waanden een zeer ruw 
en woest aanzien. — De heuvels en bergen, uit dit kalksteen zamengesteld, zijn door hunne karakte¬ 
ristieke vormen, reeds op verren afstand, van de overigen des eilands gemakkelijk te onderkennen. 
Hunne omtrekken zijn meestal in het oog vallend scherphoekig, dikwerf gehakkeld, en vertoonen 
niet zelden naald- of torenvormige spitsen, die zich hoog en vrij in de lucht verheffen. De naaktheid 
dezer rotsgevaarten heeft in de landtaal het woord Fotoe (d. i. klip, rots), als algemeenen naam 
voor hen in gebruik doen komen, en zulks in tegenstelling der eigenlijke bergen ( Netem , in het 
Timoreesch), die doorgaans meer zijn begroeid en hoofdzakelijk uit de volgende steensoort bestaan. 
b. ) Het graauwwakke-zandsteen, dat zich onmiddellijk aan de voorgaande rotssoort aansluit, 
vormt bergen, minder gekenmerkt door ruwe en scherpe omtrekken; doch waarvan sommige met kegel¬ 
vormige toppen, tot de hoogste punten (6000—7000 voet) van het eiland behooren. Aan hen zijn 
voor het overige meer afgeronde en zacht golvende lijnen eigen, niet zelden uit lange ruggen bestaande, 
terwijl hunne hellingen gewoonlijk met gras, struiken of bosschen bedekt zijn, tusschen welke slechts 
hier en daar de naakte rotswanden doorschemeren. Het gesteente zelf is van eene graauwe of geel¬ 
bruine kleur. De korrels, in een ter naauwernood te onderscheiden deeg besloten, zijn zeer verschil¬ 
lend van grootte en wisselen van die eener linze, tot eene schier ondeelbare kleinheid af. Dit zandsteen 
draagt hier en daar, vrij duidelijke kenteekens eener laagswijze vorming; somtijds hebben de lagen 
slechts eene dikte van w'einige voeten en worden zij door dunne schilferige beddingen van elkander ge¬ 
scheiden. Op sommige plaatsen in het landschap Fialarang, vertoont het zandsteen, vermoedelijk 
ten gevolge van gedeeltelijke ontbinding, eene kogel-struktuur; schaalvormige stukken laten zich 
van zoodanige bollen gemakkelijk afligten: een verschijnsel, dat insgelijks aan het graauww'akke van 
Ehrenbreitstein, bij Coblenz, wordt waargenomen. 
De bestanddeelen, overblijfselen van ontbondene rotssoorten, waaruit dit zandsteen is zamengesteld, 
zijn voornamelijk blaauwachtig-witte kwarts en thoonschiefer; somtijds ook vergruisde stukjes 
kalksteen, met kleine blaadjes zilverwitte mica vermengd. Plantaardige zelfstandigheden, van buiten 
met eene dunne koolachtige korst overtrokken, ontwaart men niet zelden in de geelachtig-bruine 
verscheidenheid van dit gesteente; in die van graauwe kleur daarentegen, zijn ons zoodanige inmeng- 
selen niet voorgekomen. 
