306 
Aan het noorder zeestrand* in het landschap Ambenoe, treft men een jong, zich bij voortduring 
vormend conglomeraat aan, bestaande uit, door de rivierwateren afgespoelde, stukken puin der boven¬ 
gemelde neptunische formatiè'n, welke overblijfselen door een kalkachtig en zandig deeg verbonden 
zijn. — Voorts vindt men hier en daar, in de binnenlanden der afdeeling Fialarang, kleine heuvelachtige 
verhoogingen, baarblijkelijk van zeer jongen oorsprong en, door ontbinding der rotssoorten, van de 
omliggende grootere bergen gevormd. Die lage, afgeronde heuvelen namelijk, worden meestal in 
breede valleijen, langs de boorden van rivieren aangetroffen, en zijn vooral zamengesteld uit een fijn- 
schilferig thoon, van grijs-blaauwe kleur, somwijlen met eene aanzienlijke hoeveelheid ijzeroxyde 
bezwangerd en daardoor in het donker rood-bruine overgaande. Op plaatsen, waar deze laatste tint 
de bovenhand heeft, is aan het thoon geene regelmatige laagswijze vorming op te merken; doch waar 
het graauw is, wisselt zijne struktuur van het fijn- tot het grofkorrelige af. Naar het heet, zouden in 
dit thoon, behalve het vroeger vermelde aardachtige malachiet (zie bh 249—251), ook somwijlen 
stukken gedegen koper gevonden zijn, waaromtrent echter geen inlander op de plaats zelve, aan 
D r . Macklot eenig bepaald uitsluitsel kon geven. Wat aangaat het malachiet, dat voornamelijk in den 
roodkleuriger) kleigrond aangetroffen wordt: zijn voorkomen op die plaatsen schijnt secundair te zijn, 
dewijl het met de meeste waarschijnlijkheid oorspronkelijk uit de oudste op Timor aanwezige neptuni¬ 
sche formatiè'n: het thoonschiefer en het graauwwakke-zandsteen, afkomstig is. Het bevat, volgens 
chemisch onderzoek van wijlen D r . Macklot, 22 a 23 perct. zuiver koper. 
Bij deze gelegenheid nog een paar woorden over het voorkomen van koper en goud in het algemeen 
op Timor. Te oordeelen naar hetgeen wij van deze metalen te Koepang gezien en vernomen hebben, 
meenen wij het er voor te mogen houden, dat de oostelijke, onder Portugesche heerschappij staande 
gedeelten van dit eiland, er rijker mede bedeeld zijn, dan de westelijke, tot het Nederlandsche gebied 
behoorende streken. Schier al het koper, alsook het meeste stofgoud, dat men te Koepang in handen 
krijgt en meerendeels door de Chinesche kooplieden wordt aangebragt, is uit de Belonesche landen 
afkomstig. Eigenlijke mijnen, echter, vindt men er nergens; die metalen worden grootendeels uit 
het zand der rivieren en op andere plaatsen, uit eenen zandigen of kleiachtigen grond, door middel van 
uitwassching verkregen. Het gehalte van het Timorsche goud is gewoonlijk van 20 tot 21 é karaat fijn. 
Het koper komt dikwerf in gedegen staat voor. Wij hebben onder anderen, te Koepang een gedegen 
stuk, uit het Portugesche gebied ontvangen, ter zwaarte van 2,68 Ned. ponden, en van eene vijg¬ 
vormige gedaante. Soortgelijke stukken gedegen koper zijn aldaar door ons meer en van onder¬ 
scheidene grootte gezien. De Hoogl. Reinwardt gewaagt voorts in een rapport, aangaande het voor¬ 
komen en de hoedanigheid van dit metaal op het eiland Timor, in den jare 1827, aan den Minister van 
Marine en Koloniën door hem gedaan, van eenen »zeer rijken kopererts, bevattende nagenoeg 85 perct. 
aan zuiver metaal, hetwelk gemakkelijk, door kunstmatige uitsmelting, kan worden verkregen. Met 
dezen erts, afkomstig uit het Nederlandsche gebied, zijn daarenboven, zegt deze geleerde, enkele 
stukjes van gedegen of meer zuiver koper vermengd.” 
Wij hebben hiermede een, zooveel mogelijk naauwkeurig, geognostisch beeld ontworpen van de 
gesteldheid der door ons bereisde, het Nederlandsche gebied uitmakende, westelijke landstreken van 
