Omstreeks tien jaren na de verdrijving' der Portugezen, beproefden de Engelschen het, zich te Ban- 
jermasing' te vestigen, en wel op uitnoodiging van den Sultan. Het juiste tijdstip hunner nederzetting 
is eenigzins onzeker, naardien het volgens Yalentyn in 1702, doch volgens eene andere bron in 1701 
zoude hebben plaats gehad (*). Zij hadden aan den kant der rivier eene schans aangelegd, van aarden 
wallen en houten palissaden omgeven en, ter versterking der bezetting, een aantal Boeginezen van 
Celebes in hunne dienst genomen. Bit gaf den koning van Boni aanleiding, zich hij den Hollandschen 
Gouverneur te Makassar te beklagen over de pogingen, welke de Engelschen te Banjermasing in het 
werk stelden, om zijne onderdanen te verleiden, daar zij er reeds meer dan driehonderd tot hunne 
dienst hadden overgehaald. Het getal der Engelschen te Banjermasing beliep, van den beginne af, niet 
boven de veertig hoofden, van welke er echter spoedig verscheidene door scheurbuik en andere ziekten 
werden aangetast en weggerukt. De Mohammedaansehe bevolking, aanmatigend, hebzuchtig en roof¬ 
gierig, gelijk zij altijd was, smeedde weldra ook tegen de Engelschen eenen aanslag; doch dezen, 
tijdig daarvan onderrigt, wachtten dien niet af, maar vielen zelven den vijand moedig op het lijf. In 
weêrwil hunner geringe magt, uit niet meer dan een tiental weerbare Engelschen en omtrent veertig 
Boeginezen bestaande, maakten zij zich meester van Banjermasing en van nog eenige andere voorname 
dorpen, onder welke Yalentyn zelfs Kajoetangi en Martapoera opnoemt; zij namen vele goederen in 
beslag en behielden vervolgens de hoofdplaats Banjermasing voor zich, of bragten haar ten minste 
onder hun onmiddellijk bestuur. De overige dorpen gaven zij aan den Panembahan of Sultan terug, 
die aan de Engelschen daarentegen drieduizend rijksdaalders uitbetaalde voor oorlogskosten en scha¬ 
devergoeding. De herstelde vrede was intusschen van geen langen duur, maar werd weldra ten 
nadeele der Engelschen op nieuw verbroken. Die botsing, welke in 1707 plaats vond, was van dat 
gevolg, dat de Engelschen, na zware verliezen geleden te hebben, het land geheel en al moesten 
vaarwel zeggen. 
Banjermasing zag zich nu wederom van den Europeschen handel, waaraan het reeds behoefte had 
gekregen, verstoken, en enkel tot dien met China, Siam en andere naburige staten beperkt. Ten 
einde hierin verandering te brengen, zond de vorst, in 1712, twee afgezanten aan de Hollandsche 
regering te Batavia, en liet haar uitnoodigen, de afgebrokene handelsbetrekkingen met zijn Rijk te 
willen hervatten. De regering, den wispelturigen en trouweloozen aard dier eilanders bij ondervinding 
kennende, gaf niet dan aarselend aan dit verzoek gehoor, doch vaardigde ten laatste twee harer dienaren 
derwaarts af, ten einde met den Sultan in onderhandeling te treden. De uitslag beantwoordde onder- 
tusschen niet aan de verwachting; zoodat de beide gevolmagtigden, zonder eenige schikking te hebben 
kunnen treffen, naar Batavia terugkeerden. De Sultan liet echter niet af, met nu en dan andermaal 
(*) Valentyn, 1. c. p. 248. Historische Beschrijving der Reizen, enzv. Deel XVIII, p 153. Volgens de 
aanhaling bij C. Ritter, Erdkunde, Asien, IV, p. 1018, is het bedoelde etablissement te Banjermasing gesticht 
door het overgeblevene gedeelte der Engelsche kolonisten, welke in 1702 eerst eene sterkte op het eiland Condor 
(Kondocr hebben gebouwd, doch die, wegens de muiterij harer eigene bezetting, hoofdzakelijk uit Makassaren 
en Maleijers bestaande, spoedig weder verlaten werd. Ook van Banjermasing werden die ongelukkigen, gelijk het 
daar luidt, door de onvoorzigtigheid van hunnen Gouverneur, weder verjaagd, waarna zij eene schuilplaats zochten 
bij den Maleischen vorst van Djohor, op het schiereiland. 
