344 
zijn, terwijl men langs den anderen arm, oostwaarts, tot op een’ dag reizens van Martaraman kan komen.— 
Boven Poeloe Halalak begint het lage land, aan weerskanten der Soengi Doeson, een weliger, met 
struiken en boomen begroeid aanzien te verkrijgen, en deze wildernissen worden niet zelden afgewisseld 
door opene plekken gronds, welke oude of nieuw'e Iddang's (*) aanduiden. Dikwerf bespeurt men, 
al opvarende, de mondopeningen van kleine rivieren en spruiten, langs wier boorden gewoonlijk eenige 
inlandsche woningen verspreid staan. Het eilandje Serapat of Poeloe Soengi-loempa, aldus geheelen 
naar eene kleine rivier, welke niet ver van daar, aan den westkant in de Doeson valt, zoude, volgens 
het zeggen van een’ bejaarden en scbranderen Banjerees, mij door den Heer Resident, tot Mandoor 
(opziener) over de roeijers mijner praauw, medegegeven, eerst sedert bet begin dezer eeuw dagleekenen; 
de man verzekerde mij, dat hij zich de aanvankelijke vorming nog zeer goed wist te herinneren. Thans 
is dit eilandje reeds vrij digt van wild hout voorzien, vooral met eene in het oog loopende ranke en dun 
gekroonde boomsoort, kdjoe rampai genaamd. Behalve een aantal gewone kapellen, eenige kleine 
msekten-etende vogels en twee troepen graauwe Loetong 1 s (f), waren tot op die hoogte nog gcene 
dieren door ons waargenomen; doch daarentegen hebben wij des te meer menschen gezien, die in 
kleine ijzerhouten schuitjes de Doeson op- en afvoeren. Dit verkeer te water is vooral tusscben Banjer- 
masing en de Kampong Pekoempai zeer levendig; boven dit dorp echter, tot aan de Kwala Andjaman, 
neemt het reeds aanmerkelijk af, en boven den zoo even genoemden riviermond nog veel meer. Tegen 
5 ure na den middag, bereikten wij de Kampong Bambangin, waar wij voor dien dag onzen logt 
besloten te staken. Wij bonden nu, en ook in het vervolg altijd, wanneer wij in de nabijheid eener 
bewoonde plaats nachtverblijf kozen, onze praauwen met touw van rollingriet aan stilliggende hout¬ 
vlotten vast, hoedanige daar steeds digt aan den oever, hetzij met woonhuizen, hetzij slechts met 
badtenten er op, worden aangelroffen. Een gedeelte der, meest vrij armoedige buizen, waaruit het 
gemelde dorp bestaat, rust op dusdanige houtvlotten of rékit’s. De overigen staan langs den linker 
oever der Doeson, doorgaans even als te Banjermasing, eenige voeten boven den grond, op talrijke 
kleine palen. Het dorpshoofd, een bejaard en, naar het scheen, goedaardig en godvruchtig man, 
deed zich, kort na onze aankomst, met den eenigzins zeldzamen, half Maleischen en half Arabischen, 
naam van Toewan Sarip ($) bij ons aanmelden. De kleeding en geheel het uitwendig voorkomen dezer 
dorpelingen, schenen het denkbeeld van behoeftigheid, dat het aanzien hunner slechte woningen aan¬ 
vankelijk bij ons bad opgewekt, te logenstraffen. Zij leven, gelijk de bewoners der naburige plaatsen, 
voornamelijk van den landbouw en de vischvangst, en sommige ook van den handel. 
( ¥ ) Bosch veld en op droogen grond, waarop rijst, moeskruiden en dergelijken gekweekt worden. 
(10 Semnopithecus pruinosus. Ik noem dezen slankaap graauwe Loetong, omdat hij, zoowel wat zijne gedaante 
als levenswijze betreft, op Borneo en Sumatra, de plaats van den zwarten of eigenlijken Loetong van Java inneemt. 
De Banjerezen noemen den Semnop. pruinosus, Hierangan , de Bejadjoe-Dajakkers, Boehis , terwijl de Maleijers ter 
westkust van Sumatra hem met den naam Tjingko bestempelen. — De naam Loetong of Loetoeng , waaronder de 
Semnopithecus maurus algemeen op Java bekend is, schijnt afkomstig te zijn van het woord lot on" , dat in de taal der 
bewoners van Sumbawa zwart beteekent. Ook de Boeginezen en Mandbarezen van Celebes, en de bewoners van 
Boeton, duiden, volgens Raffles, de zwarte kleur met het woord malotong aan. 
(§) Het laatste woord gewijzigd naar den tongval der inlanders, zijnde de oorspronkelijke Arabische spelling sjarif 
(bij ons gewoonlijk sherif gespeld), hetwelk zooveel als edel of heilig beteekent. Toewan = heer, meester. 
