345 
Den volgenden ochtend, klokslag 6 ure, verlieten wij de Kampong Bambangin en voeren dien dag 
de Doeson op, tot bij de Kampong Pekoempai of Marabahan, gelijk dit aanzienlijke dorp, door de 
Europeanen, naar het daarbij gelegen Nederlandsche fortje, veelal genoemd wordt. De oevers der 
Doeson bleven laag, doch de physiognomie van den plantengroei veranderde eenigzins, naarmate wij 
verder togen. De nipapalm en de rank getakte rampai-boomen werden allengs geheel vervangen door 
slingerende Calami, kromstammige Paritium-, Garcinia- en andere houtsoorten. Yan tijd tot tijd 
zagen wij in de boomkroonen van die schier ontoegankelijke wildernissen een’ troep neusapen (*) zich 
vermeijen, of wel eenen slapenden krokodil op eene kale plek van den oever liggen. De gehuchten, 
welke wij voorbijvoeren, bestonden doorgaans uit slechts weinige huizen, gedeeltelijk op vlottende 
rakit’s gebouwd. In de nabijheid dier gehuchten was men gewoonlijk zeker, eenige met bananen en 
verschillende moeskruiden beplante tuinen en boschvelden voor de rijstteelt aan te treffen. Andere 
ladang’s lagen meer verwijderd en eenzaam, en de eigenaren hadden daar een zeer eenvoudig verblijf. 
De bewoners dezer streken, in de wandeling onder den algemeenen naam van Orang Pekoempai 
of Pekoempaijers bekend, zijn Mohammedanen, die, van oudsher aan dat gedeelte van de groote 
rivier gevestigd zijnde, daaraan hunnen naam ontleend hebben. Hunne taal verschilt, naar men zegt, 
evenzeer van die der Bejadjoe-Dajakkers als van die der Banjerezen, doch in andere opzigten stemmen 
zij met deze overeen. Yele van hen spreken intusschen de taal hunner naburen, met welke zij in 
gedurig verkeer zijn en zelfs zich niet zelden vermengen. Waarschijnlijk waren de Pekoempaijers oor¬ 
spronkelijk Dajakkers van dien stam, waarvan nog heden een gedeelte, in de voorvaderlijke onwetendheid 
voortsleurende, als fetischdienaars, de hoogere gedeelten der Doeson bewoont. Yandaar ook, dat van 
alle volksstammen, in de zuidelijke landstreken van Borneo, de Pekoempaijers zich het meest in kleine 
maatschappijen of enkele, afzonderlijk levende familiën verdeeld en wijd en zijd verspreid hebben. Hun 
getalsterkte is uit dien hoofde niet wel te gissen, daar zij niet alleen van Banjermasing af, langs de 
geheele Doeson, tot bij het dorp Lontontoer, aan de uitmonding der Soengi Tewej, alsmede in de 
kleine Dajak of Soengi Bejadjoe, op rakit’s wonende, gevonden worden, maar ter weerszijden van den 
benedenloop der Doeson, ook aan de boorden van schier elk zijriviertje en aan elke afgelegene zoetwater 
spruit. Op zoodanige afgezonderde plaatsen brengen zij, vrij van alle verpligting jegens hunne hoofden 
en van deze vergeten, in stille onafhankelijkheid door, en leven daar van hetgeen hun de aarde en het 
water, ter vergoeding van een weinig arbeid en inspanning, mildelijk aanbieden. 
Het aanzienlijkste dorp der Orang Pekoempai, is tegenwoordig de Kampong van dien naam, liggende 
aan den regter oever der Doeson, schuins tegenover den mond der Soengi Nagara of Soengi Moewara- 
Béhan, zoo als deze breede zijstroom genoemd wordt. Dit dorp, dat eene aanmerkelijke lengte beslaat 
en ruim 2500 inwoners telt, dagteekent eerst van het jaar 1825. In het voorafgaande jaar, namelijk. 
(*) Semnopithecus nasicus. Deze, in volwassen’ staat, door zijn eigenaardig vuilachtig geel-bruin en glad gezigt 
en zijnen sterk ontwikkelden neus, hoogst merkwaardige aap, heet bij de Banjerezen Bakantan en bij de Bejadjoe- 
Dajakkers Bakara. De laatste beweren, dat zijn vleesch verre boven dat van andere apen, den Orang-oetan uitge¬ 
zonderd, te achten zij, en dat men in zijne ingewanden dikwerf steenachtige ballen (zoogenaamde bezoarsteenen) 
vindt, die eene bijzondere geneeskracht bezitten. 
87 
Land- en Volkenkunde. ' 
