346 
was het dorpshoofd, Bakal (* * * (§) ) Kendet, van de Kampong Palokan, ongeveer één uur boven den mond 
en op den linker oever der Nagara-rivier, dus op des Sultans grondgebied gelegen, tegen dien vorst 
opgestaan, aan wien hij de verschuldigde schatting niet meer wilde betalen. De Sultan, hoe ook door 
deze weigering beleedigd en vertoornd, was onmagtig om dit weerspannige opperhoofd tot zijn’ pligt 
te brengen, en verzocht daartoe de hulp der Nederlandsche regering. Zij werd hem door den 
Resident verleend. Eene afdeeling Gouvernements-troepen, met een aantal gewapende inlanders ver¬ 
sterkt, trokken, onder aanvoering van een’ Kapitein en een’ Luitenant, naar het middelerwijl, door 
opgeworpene aarden wallen en paalwerk verschanste dorp Palokan, hetwelk door hen, te water en te 
land, werd aangetast, vermeesterd en verwoest. Een gedeelte der ontvlugte bevolking vereenigde zich 
later onder een ander opperhoofd; en deze Bakal stichtte alstoen, aan de overzijde der Doeson, een 
nieuw dorp, hetwelk van lieverlede is toegenomen, en thans, ter eener zijde met Banjermasing, en ter 
andere met de hoogere streken der Nagara-rivier en van de Doeson, een’ zeer levendigen handel drijft. 
Aan het boveneinde van dit dorp, door de bewoners eenvoudig Kampong Pekoempai (het dorp der 
Pekoempaijers) genoemd, werd vervolgens eene Nederlandsche sterkte opgerigt, in de wandeling 
))fort Marabahan” (-j-) geheeten. Deze sterkte vormt een’ regelmatigen vierhoek, is van eene gracht 
omgeven, en als den sleutel te beschouwen van de vaart langs de Doeson- en der Nagara-rivier. 
Tijdens onze reis bestond de bemanning van dit fortje in een’ tweeden Luitenant, twee Europescbe 
korporaals en in vier-en-twinlig Javaansche soldaten. De hoekbastions waren met vier lange acht¬ 
ponders gewapend. Niet ver van de sterkte woonde een Gouvernements Posthouder, belast met de 
civiele zaken, en vooral met het innen der hoofdgelden en der Transito-regten, welke van de, uit en 
naar de binnenlanden van het Nederlandsche gebied, doorgevoerd wordende koopgoederen geheven 
worden. Gemiddeld beloopen die heffingen omtrent ƒ2000 ’s maands. Jn het jaar 1834 bedroegen 
zij ƒ25901.72 ets., welke som hoofdzakelijk uit de navolgende inkomsten verkregen werd, als: 
1.) Hoofdgelden van alle volwassene, mannelijke inlanders; 2.) Regten van stofgoud, ijzer, bind- 
rotting, pagaaijen, damar, vogelnestjes, was, kleedjes, katoen, zout, welriekende houten, matten, 
houten schotels, kano’s, rijst, drakenbloed, garen en touw van de plant rdmi ($), sirih-doozen en 
wat dies meer zij. 
Aan den overkant van het fort Marabahan ontwaart men den meer dan honderd meters wijden 
mond der Soengi Nagara, of ook wel Soengi Margasari genaamd. Deze, ver uit het N. N. O. komende 
en in de hoogere streken vrij sterk bevolkte rivier, is door de Leden der Natuurkundige Commissie niet 
bezocht; doch door den Overste von Henrici omstreeks vijf-en-twintig geographische mijlen opgevaren. 
Wij zullen de voornaamste bijzonderheden, uit het door hem gehouden dagboek, hier mededeelen. 
(*) Of Bakel, en somwijlen met een voorzetsel Penhakel genoemd (Javaansch Bekefy, is de titel van een opper¬ 
hoofd van den tweeden rang, het beheer over een dorp of eenige bij elkaar liggende gehuchten hebbende. 
(j-) Zamengetrokken van Moewara Bahan, den naam der uitmonding van de Nagara-rivier, waaraan het tegen¬ 
overliggende fort den zijnen ontleent. Moewara beteekent: uitmonding, uitwatering van eene rivier. 
(§) Soort of soorten van het geslacht Boehmeria, uit wier schors, op vele Oost-Indische eilanden, eene fijne en 
zeer duurzame vezelstof bereid wordt, die, even als vlas en hennep, tot het weven van kleedingstoflen, het vervaar¬ 
digen van touwwerk, netten en dergelijken gebezigd wordt. Zie, onder anderen, de Indische Bij, I. p. 401 en 482. 
