349 
volksverhalen zoude er op die plek een koepelvormig gebouw (* * * (§) ) gestaan hebben, en de legende wil, 
dat onder hetzelve verscheidene aarden potten vol goud verborgen zijn geworden. Ten einde dezen 
schat te vinden, hebben de inlanders den grond reeds ijverig omgewoeld, zoodat alle fondamenten zijn 
opgegraven en er kuilen gevonden worden van zes of acht meters wijdte en twee of drie meters diepte. 
Yele der gebakkene steenen zijn nog vrij goed en vast, doch missen de fraaije roode kleur van die van 
sommige oude tempels op Java. Eenige dier steenen, door mij gemeten, waren 0,315 meiers lang, 
0,157 breed en 0,052 dik. Tusschen het puin en het struikgewas, ontdekte ik ten laatste ook eene 
korte zuil, van een graauw basaltachtig gesteente, waarvan ik eene afteekening vervaardigde (f). 
Nog zag ik, niet ver van daar, vele verbrijzelde stukken van eene soortgelijke steenen kolom. Eenige 
mijner inlandsche begeleiders hadden middelerwijl, gebruik makende van een plat houten bord, het¬ 
welk daar voorhanden en waarschijnlijk vroeger reeds meermalen tot dat einde gebezigd was, uit de 
leemachtige aarde, onderscheidene gekleurde, langwerpige glaskralen uitgewasschen.” 
Uit deze, aan de aanteekeningen van den Overste von Henrici ontleende omstandigheden, en inzon¬ 
derheid uit het aanwezige metselwerk van gebakkene steenen en de kunstmatig behouwene zuilen, blijkt 
ten duidelijkste, dat op de gemelde plaats menschen hebben gewoond, die op eenen veel hoogeren 
trap van beschaving stonden, dan de hedendaagsche heidensche en mohammedaansehe bevolking van 
geheel het zuidelijk Borneo. Of nu echter, de aldaar bestaan hebbende maatschappij, alleen of groo- 
tendeels uit vreemde Hindoes, regtstreeks afkomstig van de kust van Coromandel, was zamengesteld; 
dan wel, of veeleer dat oord de boofdzetel was van de laatste Hindoesche inlanders, nadat de leer van 
den Koran reeds in de lagere landstreken te Banjermasing was ingevoerd en algemeen verspreid, daarvan 
willen en moeten wij de gissing of beslissing aan anderen overlaten. — Wij hervatten het verhaal van 
den togt des Oversten, de Nagara-rivier verder opwaarts, hoezeer zijne aanteekeningen te dien opzigte 
in hooge mate gebrekkig en zeer onvolledig zijn. 
Het eerste aanzienlijk dorp, boven Margasari, is Nagara (§), aan beide oevers dezer rivier, op 
omstreeks 2°30' Z. breedte gelegen, en door zijne ijzersmederijen vermaard. Het heeft eenige duizenden 
inwoners, van welke zich een zeventig- of tachtigtal nagenoeg uitsluitend met het vervaardigen van 
onderscheidene wapensoorten bezig houden. Zij maken buksen, pistolen, soldaten- en jagtgeweren, 
gedamasceerde sabels, degens, inlandsche zwaarden en krissen, in één woord, alle soorten van hand¬ 
wapenen. Zi j arbeiden onderling min of meer fabriekmatig, en een hunner, een priester. Hadji 
Mohammad Sêleh genaamd, bestuurt in zeker opzigt, de gezamentlijke werkzaamheden (J. Be prijzen 
(*) Veel ligt een dagop, ter bewaring van reliqniën, gelijk, onder anderen, de zoogenaamde tempel van Boro-Boedor, 
op Java was. 
(-j-) Zie fig. 9, PI. 61. Het vierkante voetstuk was 0,630 meters hoog, en elke zijde 0,420 breed; even hoog en 
slechts weinig smaller was het achthoekige middelstuk, terwijl hel, denkelijk afgeknotte en buitendien midden door- 
gebrokene, ronde bovenstuk, de hoogte had van 0,315 meters. 
(§) Dit, uit het Sanskrit, in het Maleisch en Javaansch overgegane woord, beleekent: stad, hoofdplaats, ook 
land en rijk. 
( ) Uitvoeriger over dit onderwerp handelt het stuk: Iets over de wapenfabricatie op Borneo, in de Verhande¬ 
lingen van het Bataviaasch Genootschap, 1842, D, 18. 
Land- en Volkenkunde. 
