356 
ontwaart men de mondopening der Soengi Pattai, die zich in een’ buitengewoon stompen hoek van 
bijkans 150 graden, met de Doeson vereenigt (*). Behalve deze weinige huizen, behooren echter nog 
ondeischeidene, biei en daar in de omliggende ladang’s verspreid staande woningen, tot het dorp 
Kwala-pattai, welks bevolking, in het geheel, nagenoeg 150 zielen sterk is. Vele van hen woonden 
voorheen hij den nooider mond der Soengi Makatip, van waar zij allengs herwaarts verhuisden. De 
meesten leven van den landbouw en van alles, wat land en water uit de rijken der dieren en der planten 
te dien einde bruikbaars opleveren. Wij vonden aldaar eenen inlandschen Djoeroetoelis (f), die door 
den Resident belast was met het nazien der reispassen van de op- en afvarende vaartuigen, en in het 
algemeen met op de inboorlingen dier streken een oplettend oog te houden en voor de handhaving van 
oide en rust zorg te dragen. — Tijdens ons bezoek waren de oevers der Doeson, vooral die der regter zijde 
en in den om trek van het dorp Kwala-pattai, acht of tien voet boven de rivier verheven. In de west- 
moeson zoude echter de rivier somwijlen zoodanig stijgen, dat zij, allerwegen buiten hare bedding 
tredende, het geheele land als in eene zee verandert. Herten en wilde zwijnen ontvlugten alsdan de 
onderloopende bosschen en zoeken elders en tot zeer nabij de menschelijke woningen, een droog plekje 
gronds op, dat eene veilige rustplaats en eenig voedsel aanbiedt. De vaart stroomopwaarts der Doeson, 
is in dat tijdperk natuurlijk zeer ongemakkelijk en langzaam, wegens de drift van het water, de vele 
ontwortelde hoornen en oude stammen, welke de vloed medesleurt, en door het gevaar van met de 
praauw buiten de bedding der rivier te geraken en haar tegen een’ boomstronk lek of te morzel 
te stooten. 
De Soengi Patlai, w'elke tot de grootere oostelijke zijrivieren behoort, vereenigt zich op 2°0' Z. breedte 
met de Doeson. Niet ver boven hare uitwatering stort zich, aan de noordzijde, de Soengi Sihong of 
Sioeng ($), ook wel Soengi Napo genaamd, in de Pattai-rivier. Beiden zijn nagenoeg even breed, te 
weten, gemiddeld omtrent 130 voet. Op den afstand van een’ hal ven dag opvarens, splitst zich de 
Soengi Napo of Sihong in twee armen, van welke de linker in verbinding met de Doeson staat, terwijl 
de oostelijke tak, onder den naam Soengi Karampas, langs de Kampong’s Kawatang en Telang been- 
stroomt. Tusschen deze gehuchten, die ongeveer tweehonderd-vijftig zielen tellen, vereenigt zich met 
de Soengi Karampas, een andere riviertak, meer bepaaldelijk Soengi Sihong gebeeten, aan welks boorden 
de Kampong van denzelfden naam, benevens nog een drietal gehuchten gelegen zijn, gezamentlijk door 
ruim driehonderd Dajakkers bewoond wordende. Yan de Kampong Sihong loopt een pad oostwaarts 
door het bosch, naar het zes huizen en tweehonderd-zestig zielen sterke dorp Tadjoe. Deze lopogra- 
phische berigten steunen alleen op de mededeelingen der inboorlingen. Langs de Soengi Pattai echter, 
is de Overste von Henrici opgevaren tot bij het dorp van dien naam, en zijne aanteekeningen komen 
hoofdzakelijk op het volgende neder. Een eind weegs boven de plaats, waar de Soengi Napo in de 
Soengi Pattai uitloopt, vindt men, onder anderen, ter noordzijde de opening van den doortogt naar 
( ) De Doeson namelijk loopt uit het N. W. naar het Z. O., terwijl de Soengi Pattai in de rigting W. 14 N. daarin 
uitstroomt. De wateren van beide rivieren stroomen derhalve in een’ vrij scherpen hoek, van 31 graden, tegen 
elkander in. 
(f) Dit Maleische woord beteekent letterlijk een schrijver, klerk. 
(§) Op de kaart leest men verkeerdelijk Sieang. 
