357 
een klein meir, Dano Menteng; en eenigzins hooger ontwaart men, aan den zuidkant, de monding 
van de naauwe en zeer kronkelende Soengi Sepoedjoer, langs welke men, met kleine vaartuigen, uit 
de Pattai-rivier in het meir Paminggir kan oversteken. Hooger de Soengi Pattai op, wordt zij aanmer¬ 
kelijk smaller, ondieper en slingert zij zich aanvankelijk nog een tijdlang door het bosch, vervolgens 
door eene opene en zeer moerassige grasvlakte, Padang Sidik (*) genaamd, van omtrent een uur lengte 
bij een derde van een uur breedte en van vele natuurlijke kanalen doorsneden; later hervat zij hare 
kronkelingen in tallooze korte boglen door het boseh, hetgeen, gevoegd bij de allengs smaller wordende 
bedding, ten laatste tot slechts tien of twaalf voet, en de menigte stammen, die vaak als slagboomen 
dwars over het water liggen, de vaart zeer langdurig en moeijelijk maakt. Alvorens men aan de Padang 
Sidik komt, wordt men verrast door een’ kleinen heuvel, Tambak Tamian geheeten, die midden uit deze, 
wijd en zijd lage en in de west-moeson meestal meer of min onderloopende, landstreek oprijst en, naar 
het schijnt, gedeeltelijk uit gesmolten poelerts (f) bestaat. Hij is met bamboesriet en verschillende 
vruchtboomen bewassen, en schijnt, blijkens de veelvuldige achtergeblevene sporen, in den regentijd en 
bij sterke overstroomingen, eene zeer gezochte wijkplaats voor het wild te zijn. Een andere, eenigzins 
lager heuvel van soortgelijken erts, zoude ook niet ver boven de vereeniging der rivieren Napo en 
Pattai gevonden worden. — De Kampong Pattai bevat 130 inwoners en zeven huizen. Deze liggen 
op de reeds eenigzins hoogere en niet aan overstrooming blootgestelde oevers der rivier van denzelfden 
naam, eene dagreis boven hare uitwatering in de Doeson. Even voorbij dit dorp verdeelt zich de rivier 
in twee takken, waarvan de linker Soengi Kiwa of Ringin, en de oostelijke Soengi Tjar genoemd wordt. 
Den laatsten een’ halven dag oproeijende, komt men aan de Kampong Tjar, uit vier huizen en 70 inwo¬ 
ners bestaandej van die plaats, gelijk ook van het dorp Pattai, loopt een landweg naar de Kampong’s 
Kalowa, Djankong en meer anderen, op het grondgebied van den Sultan aan de Nagara-rivier. Aan de 
Soengi Kiwa of linker rivierarm, twee uren verder opwaarts, ligt de Kampong Tamian-lajang, drie 
huizen en 30 bewoners tellende; terwijl nog eenige uren hooger, in vier huizen, die het gehucht 
Karangking vormen, 75 Dajakkers wonen. De geheele bevolking der Soengi Pattai en van de in haar 
vallende kleinere rivieren en spruiten, kan op 1200 zielen worden geschat, van welk getal het meeren- 
l* 
deel, vooral in de hoogere streken, uit heidensche Dajakkers bestaat. 
(*) Padang beteekent eene vlakte, zonder hoornen; sidik , zoeken, onderzoeken, naspeuren, hetgeen 
wel op de vele, door die vlakte heenloopende rivier-armen zal doelen, te midden van welke men gemakkelijk 
verdwalen kan. 
(-J-) Sumpferz. De Heer von Henrici schrijft in zijn Dagboek: Eisenschlacken, en merkt daarbij aan, dat 
door hem op verscheidene plaatsen gegraven, doch niets anders gevonden was, dan kleine stukken van Schlacken, 
waarvan de aanmerkelijkste de grootte hadden van eene kinderhand. Hij zegt voorts, van de inlanders niet te hebben 
kunnen vernemen, van waar of van wien deze groote hoeveelheid ijzerschuim afkomstig zoude kunnen zijn, en dat 
hem dienaangaande alleen fabelachtige mededeelingen waren gedaan omtrent eertijds daar gewoond hebbende kolonisten. 
Volgens hetgeen hem door het dorpshoofd Penbakel Saleh was verhaald geworden, zoude, in overouden tijd, zekere 
prins van Banjermasing, Raden Soera Pandê genaamd, het voornemen hebben gehad van daar eene Benowa-besi 
te doen ontstaan. Het Maleische woord yj benowa of benoêa , beteekent: landstreek, oord, gewest; best 
ijzer; raden [Javaansch: radkên\ — vorstelijke prins; soera [Sansk. en Jav.] = dapper, een held; pandê 
ervaren, kunde [van het Sanskritsche qrxj panda, wijsheid, verstand]: dus een fraai klinkende naam voor een 
denkbeeldig personaadje, dat een land van ijzer wilde vormen. 
Land- en Volkenkende. 90 
