361 
naast hetwelk eenige, van dunne takken vervaardigde stellaadjes waren opgeslagen. Dit was eene 
offerplaats van de Pekoempaijers der overzijde, welke, ofschoon in naam Mohammedanen, nog in vele 
opzigten aan voorvaderlijke bijgeloovigheden gehecht bleven en die opentlijk huldigen. 
Op den 29 stcn augustus, een half uur vóór zonsopgang, verlieten wij de Kampong Kwala-poenin, 
en voeren dien dag tot aan de Kampong Tandjong-petong. Wij roeiden op dezen togt langs het eilandje 
Koeningan, ongeveer anderhalf uur varens boven eerstgenoemd gehucht, en vervolgens, eenige groote 
bogten der rivier hooger, voorbij de openmg van het meir Lampoei, waai de Soengi Karauw m 
uitstroomt. Omstreeks de Kwèla Poenin hadden wij voor het eerst eenig zuiver zand in de Doeson 
waargenomen 5 bij Poeloe Koeningan werd het zand menigvuldiger, en van daar opwaarts, zagen wij 
toen bij laag water, dat vele ondiepe plaatsen en droog gevallen banken uit zand bestonden. De oevers 
waren in die streken schier overal met min of meer hoog boseh bedekt, en vertoonden slechts enkele 
lAdang’s. Poeloe Koeningan komt in grootte en gedaante met Poeloe Pako overeen, ligt insgelijks nabij 
den regter oeverkant en is geheel met wild hout begroeid. Niet ver boven dit eilandje viel ons, aan 
dezelfde zijde der rivier, een vrijstaande, hooge boom in het oog, aan welks lakken eene groote menigte 
langwerpige, zwarte ligchamen hingen, die onze inlandsche togtgenooten verklaarden, bijennesten te zijn, 
terwijl zij den boom-zelven bdtang (* * * (§) ) Tampoerau noemden. De afbeelding van zulk een’ bijenboom, 
alsook van eene ladang en een Dajaksch huis, welks bewoners zich juist met het snijden en bijeen¬ 
zamelen van bindrotting bezig houden, is door ons, PI. 48, medegedeeld (f). Groote Tampoerau- 
boomen prijken niet zelden met 100—200, en zelfs wel eens met 300 honigraten. Honderd zulke raten 
leveren gewoonlijk 130—150 ponden was, mitsgaders eene aanmerkelijke hoeveelheid honig, waarom 
dan ook die hoornen door de inlanders als winstgevende panden beschouwd worden, en elke Tampoerau 
zijnen eigenaar heeft. Deze boomsoort is door D r . Korthals, als den Kruidkundigen nog onbekend, 
onder den naam Dipterocarpus tampurau beschreven (<$). Volgens hem is zij vermoedelijk uit het 
gebergte afkomstig, dat, ver in het noorden en oosten, het stroomgebied van de Doeson begrenst, en 
zoude zij zich, even als Dipterocarpus littoralis en andere soorten van dat geslacht, alleen door langs 
de rivieren afgevoerde zaden in die lagere streken hebben voortgeplant. Zij is daar niet menigvuldig 
en werd door ons voornamelijk tusschen 1° en 2° Z. breedte en in het bijzonder omstreeks de uitwatering 
der Soengi Karauw waargenomen. Op die plaatsen groeide deze Dipterocarpus in gezelschap van 
Myrtaceae, Anonaceae enzv. Wegens zijne aanzienlijke hoogte, soms van 100—130 voet, verhief 
hij zich meestal boven de overige, hem omringende woudboomen en monsterde zich reeds in de 
verte uit door zijnen regtstandigen, licht grijzen en gladden stam, met eene breedgetakte, doch 
dun van loof voorziene kroon. De bijen aldaar schijnen hare honigraten bij voorkeur aan de takken 
van deze boomsoort te hechten, doch, bij gemis van haar, ook wel andere hooge hoornen van de 
geslachten Parkia, Elaeocarpus enzv. tot dat einde te bezigen. Hebben deze nijvere diertjes eenmaal 
(*) Dit Maleische woord beteekent: stam, boom, in het algemeen. 
(-p) Digt bij het huis, ligt een zoogenaamd rottingvlot in de rivier, met eene aanzienlijke hoeveelheid rotting' 
bossen beladen. 
(§) Zie het botanisch gedeelte van dit werk, pag. 63. 
Land- en Volkenkunde. hl 
